Hapax legomenon, a Greek term, is defined as a word that ‘occurs only once’ in a corpus or a literary work. In his monumental study titled as An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Sir Gerard Clauson compiles the vocabulary of historical Turkish texts belonging to the period before the XIIIth century and he identifies the words that occur only once with the abbreviation hap. leg. (hapax legomenon). The vast majority of these words identified as hapaxes by Clauson are the only examples recorded in the Compendium of The Turkic Dialects. This study aims to compare the specific words in the Compendium of The Turkic Dialects, defined as hapax legomenon in Clauson’s etymological dictionary, with Yakut and to determine whether these words continue to survive in Yakut. In the study, the hapaxes baḳıġ, batur- II, biçeklen-, börileyü, çart, ḳaŋ II, ḳarġaş-, ḳattur-, ḳazlın-, ḳıġlat-, ḳımızlan-, ḳınış-, ḳırḳış-, münle-, müŋret-, saġış-, satıġla-, satıġlaş-, seşin-, sıḳrış-, söküg, taplaş-, tizin-, tiziş-, türüş-, yarınla-, yėrtür-, yıldızlan-, yoḏuş-, yularla-, yularlan- and yumun- in the Compendium of The Turkic Dialects were analyzed. As a result of the comparison, 15 of these 32 words were determined to survive only in Yakut, while the other 17 survive in several other Turkic languages along with Yakut.
Yunanca bir terim olan hapax legomenon, bir korpusta ya da edebî bir eserde ‘yalnızca bir kez geçen sözcük’ olarak tanımlanmaktadır. Sir Gerard Clauson, XIII. yüzyıl öncesi döneme ait tarihî Türkçe metinlerin söz varlığını derlediği An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish adlı anıtsal çalışmasında sadece bir kere geçen sözcükleri hap. leg. (hapax legomenon) kısaltmasıyla belirtmiştir. Clauson’un tespit ettiği bu sözcüklerin büyük çoğunluğunu Dîvânu Lügâti’t-Türk’teki tek örnekler oluşturmaktadır. Bu çalışma, Clauson’un etimolojik sözlüğünde hapax legomenon olarak tanımladığı Dîvânu Lügâti’t-Türk’teki sözcükleri Yakutça ile karşılaştırmak ve bu sözcüklerin Yakutçada varlığını sürdürüp sürmediğini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada, Clauson’un hapax olarak kaydettiği baḳıġ, batur- II, biçeklen-, börileyü, çart, ḳaŋ II, ḳarġaş-, ḳattur-, ḳazlın-, ḳıġlat-, ḳımızlan-, ḳınış-, ḳırḳış-, münle-, müŋret-, saġış-, satıġla-, satıġlaş-, seşin-, sıḳrış-, söküg, taplaş-, tizin-, tiziş-, türüş-, yarınla-, yėrtür-, yıldızlan-, yoḏuş-, yularla-, yularlan- ve yumun- sözcükleri incelenmiştir. Karşılaştırma sonucunda, çalışmaya dahil edilen 32 sözcükten 15’inin yalnızca Yakutçada, diğer 17 sözcüğün ise Yakutçayla birlikte birkaç Türk dilinde daha varlığını sürdürdüğü tespit edilmiştir.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Subjects | Language Studies, Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan) |
Journal Section | Articles |
Authors | |
Early Pub Date | August 28, 2024 |
Publication Date | |
Published in Issue | Year 2024 Issue: 62 |
Selçuk University Journal of Studies in Turcology is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).