Kolza (Brassica napus L.) Kalite Islahında Biyoteknolojinin Kullanılması
Öz
Bitki ıslahçısı, geniş varyasyona sahip materyal ile çalışmak ister ve varyasyon oluşturmada klasik bitki ıslahı yöntemlerinin yetersiz olduğu
durumlarda yardımcı vasıta olarak biyoteknolojik yöntemler kullanılabilmektedir. Bilindiği gibi, biyoteknolojik yöntemler eşeyli üreme
ile oluşturulamayan bitkilerin oluşturulmasında ve doğal olarak bitkilerde bulunmayan özelliklerin aktarılmasında kullanılabileceği gibi
oluşturulan bu yeni varyasyonun karakterizasyonunda da faydalı olabilmektedir. Orta Çağda kolza (B. napus L.) bitkisi yağı lamba yağı olarak
kullanılmaktaydı. 1970’ li düşük erusik asit ve düşük glikosinolat içeriğine sahip formlarının tespit edilmesi ve ıslah programlarına alınması
sonucu 00 tipi kolza (B. napus L.) çeşitleri geliştirilmiş ve bugün dünyanın en önemli yağ bitkilerinden biri haline gelmiştir. Bu tebliğde kolza
(B. napus L.) bitkisinde kalite ıslahı tarihi ve biyoteknoloji (embriyo kültürü, moleküler karakterizasyon ve transgenik teknolojisi) destekli
kalite ıslahı konuları tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Quality Breeding in rapeseed (B. napus L.) Using Biotechnology
Abstract
A plant breeder wants to work with genetic material displaying large variation and where classical breeding methods are unsufficient the plat
breeder can use biotechnological methods as helpful tools. As it is well known, whereas biotechnological methods can be used in producing
plants which cannot be generated via sexual reproduction they can be also used in transferring naturally not present traits and in the characterisation
of generated genetic variation. The oil of rapeseed (B. napus L.) was used as lamp oil in the Middle age. With the discovery of ow erucic
acid and low glucosinolate mutants in the 1970’ s and their integration in breeding programmes 00 type rapeseed (B. napus L.) cultivars were
developed and arised now to the most important oilseed in the world. The issues history of quality breeding and biotechnology (embryo culture,
molecular characterisation and transgenic technology) supported quality breeding in rapeseed (B. napus L.) will be discussed in this work.
Keywords
