Bazı Yerel Durum Buğday Popülasyonlarının Modern Genotiplerle Kıyaslanması

Öz

Gıda sektöründe tahıla dayalı endüstri, Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de önemli bir yer tutmaktadır. Durum buğdaylar, kalite yönünden tahıla dayalı endüstri için çok önemlidir. Bu anlamda yerel populasyonlar birçok üstün özelliğe sahip olup, son zamanlarda ıslah programlarında kullanılan ve hala önemini koruyan genetik kaynaklardır. Bu çalışmada, 5 tescilli çeşit, 5 yerel populasyon ve 5 ileri hat olmak üzere toplam 15 genotip, başta tane verimi olmak üzere, camsılık oranı, hektolitre ağırlığı, bin tane ağırlığı, protein içeriği ve irmik rengi bakımından değerlendirilmiştir. Araştırma, 2011-2012 yetiştirme sezonunda tesadüf blokları deneme desenine göre 2 tekerrürlü olmak üzere Diyarbakır ve Kızıltepe lokasyonlarında yürütülmüştür. Araştırmada, yerel popülasyonların çeşit ve hatlara göre tane verimi, hektolitre ve bin tane ağırlığı açısından daha düşük, ancak camsılık, protein ve irmik rengi açısından daha üstün değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ıslah programlarında durum buğday yerel popülasyonların kalite açısından çok önemli genetik kaynaklar olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Durum buğday, Genetik kaynak, Yerel popülasyon

Comparison of Some Durum Wheat Landraces with Modern Genotypes

Abstract

Grain based industry in the food sector has a important place in terms of both World and Turkey. Durum wheat is the most important for grain based industry in terms of quality. In this sence landraces are important genetic resources having multiple super traits and recently these genotypes have used in the breeding programmes. In this study, including 5 varieties, 5 landraces and 5 lines total 15 durum wheat genotypes evaluated primarily grain yield and vitreousness rate, test weight, thousand kernel weight, protein content and semolina colour. The research was performed according to Randomized Blocks Trial Desing with 2 replications in the Diyarbakır and Kızıltepe locations in the 2011-2012 growing season. As a result of, it was seen that landraces are inferior than varieties in terms of grain yield, test weight, and thousand kernel weight but they are superior than varieties and lines in terms of vitreousness, protein content and semolina color. Consequently durum wheat landraces are very important germplasm for quality in the breeding programme

Keywords

• Durum wheat, Genetic source, Landrace