Ege Bölgesi Sahil Kuşağına Uygun Yulaf (Avena sativa L.) Genotiplerinin Belirlenmesi

Öz

Araştırma, Ege Bölgesi Sahil Kuşağına uygun ümitvar yulaf hat ve çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla; Menemen, Nazilli lokasyonlarında 2011-2012 üretim sezonunda tesadüf blokları deneme deseninde, dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemeler her iki lokasyonda da yulaf bölge verim denemesi şeklinde kurulmuş olup, lokasyonlara  birleştirilmiş analiz de uygulanmıştır. Çalışmada ıslah çalışmaları sonucu geliştirilen genotiplerin tane verimi ve kalite açısından performanslarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda tane verimi, hektolitre ağırlığı, bin tane ağırlığı, tane iriliği, protein, yağ, nişasta, besinsel lif, beta glukan ve kül oraları incelenmiştir. Yulaf Bölge Verim Denemesi (YBVD) birleşik lokasyonda genotiplerin tane verimi 279.2-625.3 kg/da, hektolitre ağırlığı 40.3-55.6 kg/hl, bin tane ağırlığı 31.0-41.0 g, 2.2 mm’nin üzerinde kalan yulafların yüzdesi %26.0-83.5, protein %13.7-17.4, yağ %4.6-8.7, besinsel lif %8.9-12.9, nişasta  %35.6-52.2, beta glukan %1.1-2.6, kül oranları %3.3-4 arasında değişim göstermiştir. Denemede tane veriminde 12 ve 17, hektolitre ağırlığında 17, bin tane ağırlığında 14, tane iriliğinde 22, protein oranında 13, yağ oranında 12, nişasta oranında 12, besinsel lif oranında 10, beta glukan oranında 18 numaralı hatlar verim ve kalite yönüyle üstün bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler

• Yulaf,Avena sativa,verim,kalite

The Determination of Suitable Oat (Avena sativa L.) Genotypes in Cost Line Aegean Region

Öz

With the objective of evaluating promising oat cultivars suited to coastal area of Aegean Region in terms of yield and quality parameters, the research was conducted using randomized block design and two trials with four replications in the fields of Aegean Agricultural Research Institute and Nazilli Cotton Research Station in 2010-2011 growing season. Trials have been have been established in the form of oat yield trials in both locations, the combined analysis was also applied to locations. The aim of this study was to determine of the performances of new varieties developed by breeding studies in terms of grain yield and quality. In the study, grain yield, tousand kernel weight, test weight, kernel size, protein, fat, starch, dietary fibre, β-glucan, ash rate were investigated. Oats Regional Yield Trial (YBVD) unified in locations, results obtained in grain yields 279.2-625.3 kg/da, 18.8-35.8 g, test weight  40.3-55.6 kg/hl, thousand kernel weight 31.0-41.0 g, 2.2 mm remaining on the percentage of oats 26.0-83.5%, protein 13.7-17.4%, fat 4.6-87%, dietary fibre  8.9-12.9%, β-glucan 11-2.6%, ash ratio 33-4%. In the trial, grain yield in the 12^th, 17^th, hectoliter weight in the 17^th, thousand kernel weight 14^th, kernel size in the 22^th, protein content in the 13^th, fat composition in the 12^th, amount of starch in the 12^th,  dietary fibre ratio in the 10^th, beta glucan value in the18^th lines showed superior yield and quality characteristics.

Anahtar Kelimeler

• Oat,Avena sativa L.,grain yield,line

Kaynakça

1. Anonim, 2014. Department of Agriculture and Food, https://www.agric.wa.gov.au/
2. Atlı A., 1999. Buğday ve Ürünleri Kalitesi. Orta Anadolu’ da Hububat Tarımının Sorunları ve Çözüm Yolları Sempozyumu, pp. 498-506, Konya
3. Aydın E., 2009. Yulaf Katkısının Eriştenin Kalite Kriterlerine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, s 63. Bursa
4. Balla L., Szunics L. ve Bedo Z., 1987. Hızlandırılmış Buğday Islah Yöntemleri. Tübitak Türkiye Tahıl Sempozyumu. 6-9 Ekim 1987, Bursa, s. 415-428
5. Budak H., Karaltın S. ve Budak F., 1997. Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin (Triticum aestivum L.) Fiziksel ve Kimyasal Yöntemlerle Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Türkiye 2. Tarla Bitkileri Kongresi, pp. 534-536, Samsun
6. Buerstmayr H., Krenn N., Stephan U., Grausgruber H. and Zechner E., 2007. Agronomic performance and quality of oat (Avena sativa L.) genotypes of worldwide origin produced under central european growing conditions. Field Crops Res, (101): 341-351
7. Demir İ., 1983. Tahıl ıslahı (88-97). Ege Üniv. Zir. Fak. Yay. No: 235. Bornova, İzmir
8. Doehlert D.C., Mcmullen M.S. and Hammond J.J., 2001. Genotyping and environmental effects on grain yield and quality of oat grown in North Dakota. Crop Sci., 41: 1066-1072

9. Dumlupınar Z., Kara R., Dokuyucu T. and Akkaya A., 2008. Correlation and path analysis of grain yield and yield components of some turkish oat genotypes. International Oat Conference, Minneapolis, USA
10. Gençtan T. ve Sağlam N., 1987. Ekim Zamanı ve Ekim Sıklığının Üç Ekmeklik Buğday Çeşidinde Verim ve Verim Unsurlarına Etkisi. Türkiye Tahıl Sempozyumu, 6-9 Ekim, 171-183, Bursa
11. Gökçora H., 1969. Bitki Yetiştirme ve Islahı. Ankara Üni. Ziraat Fak. Yayınları, 366, Ankara
12. Gökmen S. ve Sencar Ö., 1989. Tokat yöresinde sonbaharda ekilen 28 buğday çeşit ve hattında verim ve verim öğeleri üzerinde araştırmalar. Cumhuriyet Üni. Ziraat Fak. Dergisi, 1: 57-368
13. Hoffmann L.A., 1995. World Production and Use of Oats. In: The Oat Crop-Production and Utilization, Ed., Welch RW, Chapman and Hall, London, 34-61
14. Iannucci A., Codianni P., Cattivelli L., 2011. Evaluation of Genotype Diversity in Oat Germplasm And Definition of Ideotypes Adapted To The Mediterranean Environment. Hindawi Publishing Corporation International Journal of Agronomy, Article ID 870925.
15. Kalaycı M., 2005. Örneklerle JUMP Kullanımı ve Tarımsal Araştırma için Varyans Analiz Modelleri. Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları. Yayın No:21, Eskişehir
16. Kün E., 1988. Serin İklim Tahılları. Ankara Üniv Zir Fak Yay No: 1032, Ankara.
17. Özkaya H. ve Kahveci B., 1990. Tahıl ve Ürünleri Analiz Yöntemleri. Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları, No: 14, Ankara, s.152
18. Pixley K.V. and Frey K.J., 1991. Inheritance of test weight and its relationship with grain yield of oat. Crop Sci., 31: 36-40
19. Roth G.V., Marshall H.G., Hatley O.E. and Hill R.R., 1984. Effect of management practices on gain yield, test weight and lodging of soft red winter wheat. Agon. J., 76: 379-383
20. Sarı N., 2012. Menemen Ekolojik Koşullarında Yulafta Verim ve Verim Komponentleri Arasındaki İlişkiler. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, s 51. Aydın
21. Schipper H., Frey K.J. and Hammond E.G., 1991. Changes in fatty acid composition associated with recurrent selection for groat-oil content in Oat. Euphytica, 56: 81-88
22. Tamm I., 2003. Genetic and environmental variation of grain yield of oat varietes. Agronomy Research, 1: 93-97
23. Tiwari U. and Cummins E., 2009. Simulation of the factors affecting βeta-glucan levels during the cultivation of oats. Journal of Cereal Science, 1-9
24. Tsikitis V.L., Albina J.E. and Reichner J.S., 2004. Βeta-glucan affects leukocyte navigation in a complex chemotactic gradient. Surgery, 2: 384-9
25. Tosun O. ve Yurtman N., 1973. Ekmeklik buğdaylarda (Triticum aestivum L. Em Thell) verime etkili morfolojik ve fizyolojik özellikler. Ankara Üniv. Ziraat Fakültesi Yıllığı, 23: 418-434
26. Welch R.W. and Young Y.Y., 1980. The effects of variety and nitrogen fertiliser on protein production in oats. Journal of the Science of Food and Agriculture, 31: 541-548