Kışlık ve Yazlık Yetiştirilen Nohut (Cicer arietinum L.)’ta Ekim Zamanlarına Göre Bitkide Tane Verimi ile Bazı Bitkisel Özellikler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada amaç, nohutta bitkide tane verimi ile diğer özellikler arasındaki ilişkileri belirleyerek kışlık ve yazlık ekime uygun bitki tipini ortaya koyabilmektir. Denemeler 1999-2001 yıllarında Tokat şartlarında, Tesadüf Blokları Bölünmüş Parseller Deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak düzenlenmiştir. Ana parsellere ekim zamanları (kışlık ve yazlık), alt parsellere çeşitler yerleştirilmiştir. Araştırmada bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, bitkide tane sayısı, bitkide toplam verim, bitkide tane verimi, bitkide hasat indeksi ve 1000 tane ağırlığı özellikleri ele alınmıştır. Ekim zamanlarına göre bitkide tane verimi ile diğer bitkisel özellikler arasındaki ilişkiler korelasyon ve path analizi yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nohut,verim,korelasyon analizi

Determining the Relationships between Seed Yield per Plant and Some Plant Characteristics according to Sowing Dates in Chickpea (Cicer arietinum L.) Grown in Winter and Summer

Öz

The aim of this study is to present favourable plant types for winter and summer sowing by determining the relationships between plant seed yields and other characteristics. Field trials were arranged randomized blocks in split plot design with three replications in Tokat conditions in the year 1999-2001. Sowing dates (winter and summer) were located in main plots, varieties in sub-plots. In the study, plant height, first pod height, number of pod per plant, number of seed per plant, total biological yield per plant, seed yield per plant, harvest index per plant and 1000-seed weight were examined. Relationships between seed yield per plant and other characteristics were determined using correlation and path analysis methods according to sowing dates.

Anahtar Kelimeler

• Chickpea,yield,correlation analysis

Kaynakça

1. Akçin A., 1988. Yemeklik Dane Baklagiller. Selçuk Üni. Ziraat Fak. Yay. No: 8, Konya
2. Akdağ C., 2001. Tokat’ta yüksek verim sağlayacak nohut çeşitleri ile ekim zamanlarının belirlenmesi. GOP Üniv. Ziraat Fak. Yay. No: 59, Araş. Serisi No: 19, Tokat
3. Akdağ C. ve Şehirali S., 1992. Nohut (Cicer arietinum L.)’da özellikler arası ilişkiler ve path katsayısı analizi üzerinde bir araştırma. Doğa, 16: 763-772
4. Al-Rifaee M.K., Yassin A.A., Haddad N. and Al-Tawaha A.M., 2007. Evaluation of chickpea breeding lines by examining their responses to sowing date at two Mediterranean climatic locations. American-Eurasian Journal of Sustainable Agriculture, 1(1): 19-24
5. Çiftçi V., Toğay N., Toğay Y. and Doğan Y., 2004. determining relationships among yield and some yield components using path coefficient analysis in chikpea (Cicer arietinum L.). Asian Journal of Plant Sciences, 3(57): 632-635
6. Düzdemir O. ve Akdağ C., 2007. Bazı nohut (Cicer ari¬etinum L.) çeşitlerinde genotip x çevre interaksiyonlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma. GOÜ Ziraat Fak. Dergi¬si, 24(1): 27–34
7. Düzdemir O., Yanar Y., Yazıcı S. ve Akdağ C., 2009. Nohut (Cicer arietinum L.)’da bitkide tane verimi ile bazı bitkisel özellikler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi, Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 1(2): 55-62
8. Erman M., Çiftçi V. and Geçit H.H., 1997. A research on relations among the characters and path coeffcient analysis in chikpea (Cicer arietinum L.). Agricultural Faculty, Ankara University, J. Agric. Sci., 3: 43-46

9. Eser D., Geçit H.H., Emeklier Y. and Kavuncu O., 1989. Increasing and valuating of chikpea gene material. Turkısh Journal of Agriculture Forestry, 13: 246-254
10. Güler M., Adak M.S. and Ulukan H., 2001. Deter¬mining relationships among yield and some yield components using path coefficient analysis in chickpea (Cicer arietinum L.). European Journal of Agronomy, 14: 161-166
11. Iliadis C., 2001. Evaluation of six chickpea varieties for seed yield under autumn and spring sowing. The Journal of Agricultural Science, 137: 439-444
12. Özdemir S. and Engin M., 1994. Effect of NaCl concentration on germination and seedling growth of chickpea (Cicer arietinum L.). Tr. J. of Agriculture and Forestry, 18: 323-328
13. Özdemir S. and Karadavut U., 2003. Comparison of the performance of autumn and spring sowing of chickpeas in a temperate region. Turk J. Agric. For., 27: 345-352
14. Sepetoğlu H., 1994. Yemeklik Dane Baklagiller. Ege Üni. Ziraat Fak. Yay. No: 24, İzmir
15. Sağır A., Biçer B.T. and Şakar D., 2004. Correlations among characters and ascochyta blight disease severities in chikpea breeding lines. Plant Pathology Journal, 3(1): 40-43
16. Singh K.B. and Bejıga G., 1990. Analysis of stability for some characters in kabuli chickpea. Euphytica, 49: 223-227
17. Singh K.B., 1997. Chickpea (Cicer arietinum L.). Field Crops Res. 53: 161-170
18. Singh K.B., Malhotra R.S., Saxena M.C. and Bejiga G., 1997. Superiority of winter sowing over traditional spring sowing of chickpea in the Mediterranean Region. Agron. J., 89: 112-118
19. Smithson J.B., Thompson J.A. and Summerfıeld R.J., 1985. The grain legumes. Chickpea (Cicer arietinum L.), Chapter: 8, pages: 312-391. Collins Professional and Technical Books
20. Tawaha A.R.M., Turk M.A. and Lee K.D., 2005. Adap¬tation of chickpea to cultural practices in a Mediterranean type environment. Res. J. Agric. Bio. Sci., 1: 152-157
21. Toker C. ve Çağırgan İ., 1996. Kışlık nohut (Cicer arietinum L.) ekimi ve ıslah yaklaşımları. Akdeniz Üni., Ziraat Fa¬kültesi Dergisi, 9: 123-137
22. TUİK 2015. www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo. do?istab_id=56
23. Yücel O.D., Anlarsal A.E. and Yücel C., 2006. ge¬netic variability, correlation and path analysis of yield, and yield components in chickpea (Cicer arietinum L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 30: 183-188
24. Yurtsever N., 1984. Deneysel İstatistik Metotları. TOK. Bak., Köy Hiz. Genel Müd. Yayınları