Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Ünal Karık; Ayşe Canan Sağlam

doi:10.21566/tarbitderg.366403

Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada Marmara Bölgesi Florası’nda bulunan Anadolu adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) popülasyonlarının verim ve kalite özelliklerini belirlemek amaçlanmıştır. Floradan toplanan 10 adet Anadolu adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) popülasyonuna ait tohumlar çalışmada materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada popülasyonların yeşil herba verimi (kg/da), kuru herba verimi (kg/da), yeşil yaprak verimi (kg/da), kuru yaprak verimi (kg/da), uçucu yağ oranı (%), ve uçucu yağ bileşenleri (%) saptanmıştır. Çalışmada ilk yıl kuru yaprak verimi ve uçucu yağ oranı sırası ile 439.86-691.62 kg/da ve %3.26-4.34 arasında, ikinci yıl 507.74-986.70 kg/da ve %2.53-3.88 arasında gerçekleşmiştir. Uçucu yağın ana bileşenleri 1,8-cineole, camphor ve β-caryophyllene olarak belirlenmiştir. Yıllara ve popülasyonlara göre 1,8-cineole oranı %23.2-37.3, camphor oranı %8.1-29.1 ve β-caryophyllene oranı %2.8-14.8 arasında değişim göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Marmara Bölgesi,Anadolu adaçayı,Salvia fruticosa Mill.,verim

Kaynakça

Anonim, 2012. TÜBİTAK -Türkiye Bitkileri Veri Servisi.http://www.tubitak.gov.tr/tubives/
Anonim, 2013. Tekirdağ Meteoroloji Müdürlüğü 2011-2012 kayıtları
Aşkun T., Başer K. H .C., Tümen G. and Kürkçüoğlu M., 2010. Characterization of essential oils of some Salvia L. species and their antimycobacterial activities. Turkish Journal of Biology, 34: 89-95
Başer K. H. C. and Kırımer N., 2006. Essential oils of Lamiaceae plants of Turkey. Acta Horticulture, 723: 163-172
Başer K. H. C., 2002. Aromatic biodiversity among the flowering plant taxa of Turkey. Pure Applying Chemistry, 74 (4): 527-545
Baydar H., Marquard R. A. ve Karadoğan T., 1999. Isparta yöresinden toplanarak ihracat edilen bazı önemli Origanum, Coridothymus, Thymbra, Salvia L. türlerinin uçucu yağ verimi ve kompozisyonu. Türkiye Tarla Bitkileri Kongresi 15-18 Kasım, Adana (Poster bildiri), Cilt II, Endüstri Bitkileri, 416-420
Bayrak A. ve Akgül A., 1987. Composition of essential oils from Turkish Salvia L. spp. Journal of Phytochemistry, 26 (3): 846-847
Bayram E., 2001. Batı Anadolu florasında yetişen Anadolu adaçayı (Salvia fruticosa Mill.)’nda uygun tiplerin seleksiyonu üzerinde araştırma. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 25: 351-357

Bayram E., Ceylan A. ve Geren H., 1999. Anadolu adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) ıslahında geliştirilen klonların agronomik ve kalite özellikleri üzerinde araştırma. Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, Cilt II, 212-217
Baytop T., 1999. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi Geçmişte ve Bugün. Nobel Tıp Kitabevleri Ltd. Şti. İstanbul, 550 s.
Ceylan A., 1987. Tıbbi Bitkiler II (Uçucu Yağ İçerenler). Ege Üniversitesi Yayınları Yayın No: 481, İzmir,188s.
Ceylan A., Kaya N. ve Çelik N., 1989. Anadolu adaçayı (Salvia triloba L.) üzerinde agronomik araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 25 (3): 167-184
Chalchat J.C., Michet A. and Pasquier B., 1998. Study of the clones of Salvia officinalis L. Yields and chemical composition of essential oil. Flavour and Fragrance Journal, 13: 68-70
Çiçek F., Tutar M., Sarı A. O. ve Bilgiç A., 2011. Anadolu adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) yapraklarında uçucu yağ oranlarının aylara göre değişimi. Türkiye 9. Tarla Bitkileri Kongresi, 12-15 Eylül 2011 Bursa. Endüstri Bitkileri ve Biyoteknoloji, Cilt: 2 s. 1287-1290
Davis P. H., 1982. Flora of Turkey and The East Egean Island. Edinburg University University Press. Vol: 7, p. 400-439, Edinburgh
Demirci B., Başer K. H. C. and Tumen G., 2002. Composition of the essential oil of Salvia aramiensis Rech. Fil. growing in Turkey. Journal of Flavour and Fragrance, 17: 23-25
Güner A., Özhatay N., Ekim T. and Başer K. H. C., 2000. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol. 11 (supplement 2): pp. 35-37. Edinburgh: Edinburgh University Press
Güner A., Aslan S., Ekim T., Vural M., and Babaç M. T., 2012. Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). İstanbul, Turkey: Flora Araştırmaları Derneği ve Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayını.
Hedge I. C., 1982. Salvia L. In P. H. Davis (ed.) Flora of Turkey and the East Agean Islands, Vol. 7, University Press, Edinburg, pp. 400-461
İpek A., ve Gürbüz B., 2010. Türkiye florasında bulunan Salvia L. türleri ve tehlike durumları. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 19: 30-35
Kalafatcılar Ö. A., 1996. Uçucu yağ bitkileri ekotiplerinin bazı morfolojik, anatomik ve kalite kriterleri üzerinde araştırma. Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı (doktora tezi, basılmamış), 56 s.
Karık U. ve Öztürk M., 2010. Tıbbi ve aromatik bitkiler ile uçucu yağ sektörünün ülkemiz dış ticaretindeki yeri ve önemi. 19. Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı Mersin. Bidiri Kitabı s. 182-197
Karık Ü., 2015. Some Morpholocigal, Yield and Quality Characteristics of Anatolian Sage (Salvia fruticosa Mill.) Populations in Aegean and West Mediterranean Region. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty, 12 (02): 32-42
Karioti A., Skaltsa H., Demetzos C. and Perdetzoglou D., 2003. Effect of nitrogen concentration of the nutrient solution on the volatile constituents of leaves of Salvia fruticosa Mill. in solution culture. Journal of Agriculture Food Chemistry, 51: 6505-6508
Karoussou R. and Kokkini S., 1997. Distrubition and clinal varitian of Salvia fruticosa Mill. (Labiateae) on the Island of Crete (Greece). Willdenowia, 27: 113-117
Kırımer N., Cingi M. I., Öztürk N., Aydın S., Özkul H. ve Başer K. H. C., 1991. Salvia sclarea, Salvia fruticosa Mill. ve Dorystoechas hastata uçucu yağlarının farmakolojik etkileri. 9. Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı, 16-19 Mayıs 1991. Eskişehir. 382- 388
Kocabaş F. I., Kaplan M., Kürkçüoğlu M. and Başer K. H. C., 2010. Effects of different organic manure applications on the essential oil components of Turkish sage (Salvia fruticosa Mill.). Asian Journal of Chemistry, 22 (2): 1599-1605
Kocabaş I., Sönmez A. İ., Kalkan H. ve Kaplan M., 2007. Farklı organik gübrelerin adaçayı (Salvia fructicosa Mill.)’nın uçucu yağ oranı ve bitki besin maddeleri içeriğine etkileri. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20 (1): 105-110
Lu Y. and Leap F. L., 2002. Polyphenolics of Salvia L.– a review. Phytochemistry, 59: 117–140
Mossi A. J., Cansian R. L., Paroul N., Toniazzo G., Oliveira J. V., Pierozan M. K., Pauletti G., Rota L., Santos A. C. A. and Serafini L. A., 2011. Morphological characterisation andagronomical parameters of different species of Salvia L. sp. (Lamiaceae). Brazilian Journal of Biology, 71 (1): 121-129
Nakiboğlu M., 2002. The Classification of the Salvia L. (Labiatae) Species Distributed in West Anatolia According to Phenolic Compounds. Turkish Journal of Botanic 26: 103-108
Nakipoglu M., 1993. Türkiye’nin Salvia L. Türleri Üzerinde Karyolojik Araştırmalar. Türk Botanik Dergisi, 17 (1): 21-25 Naser A., Arikat A., Fawzia M., Jawad B., Nabila S., Karama R. A. and Shibli A., 2004. Micropropagation and accumulation of essential oils in wild sage (Salvia fruticosa Mill.). Scientia Horticulturae, 100: 193–202
Perry N., Bollen C., Perry E. K. and Ballard C., 2003. Salvia L. for dementia therapy: review of pharmacological activity and pilot tolerability clinical trial. Pharmacology, Biochemistry and behavior, 75: 651-659
Pignatti S., 1982. Flora d’ Italia, Vol. 2, Edagricole, Bologna
Putievsky E., Ravid U. and Dudai N., 1986. The essential oil and yield components from various plant parts of Salvia fruticosa Mill. Journal of Natural Products, 49: 1015–1017
Rivera D., Obon C. and Cano F., 1994. The botany, history and traditional uses of three-lobed sage (Salvia fruticosa Mill.) (Labiateae). Economic Botany, 48: 190-195
Seçmen Ö., Gemici Y., Görk G., Bekat L. ve Leblebici E., 2000. Tohumlu Bitkiler Sistematiği. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Kitaplar Serisi No: 116. İzmir
Skoula M., 1994. Indigenous knowledge in the use plants in human health in Crete, Greece. In Proceedings of the International Seminar on Indigenous Knowledge on Adaptation and Development-Interdisciplinary Perspective on Subsistence and Sustainability in Developing Countries (Bandung, 11-15 July 1999), pp. 459-468
Şenkal B. C., İpek A. ve Gürbüz B., 2012. Türkiye florasında bulunan adaçayı (Salvia L. spp.) türlerinin uçucu yağ içeriklerinin değerlendirilmesi. Tıbbı ve Aromatik Bitkiler Sempozyumu 13-15 Eylül 2012 Tokat. Bildiri Kitabı, s. 166-176
Topçu G., 2006. Bioactive triterpenoids from Salvia L. species. Journal of Natural Products, 69: 482–487
Ulubelen A., 1964. Cardioactive and antibacterial terpenoids from some Salvia L. species. Phytochemisry, 64: 395-399

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ünal Karık ^*

Ayşe Canan Sağlam Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2017

Kabul Tarihi

21 Aralık 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 26 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.21566/tarbitderg.366403

IZ

https://izlik.org/JA96ZC47EP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karık, Ü., & Sağlam, A. C. (2017). Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26(2), 203-215. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.366403

AMA

1.Karık Ü, Sağlam AC. Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2017;26(2):203-215. doi:10.21566/tarbitderg.366403

Chicago

Karık, Ünal, ve Ayşe Canan Sağlam. 2017. “Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 (2): 203-15. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.366403.

EndNote

Karık Ü, Sağlam AC (01 Aralık 2017) Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26 2 203–215.

IEEE

[1]Ü. Karık ve A. C. Sağlam, “Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi”, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 2, ss. 203–215, Ara. 2017, doi: 10.21566/tarbitderg.366403.

ISNAD

Karık, Ünal - Sağlam, Ayşe Canan. “Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 26/2 (01 Aralık 2017): 203-215. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.366403.

JAMA

1.Karık Ü, Sağlam AC. Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2017;26:203–215.

MLA

Karık, Ünal, ve Ayşe Canan Sağlam. “Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 2, Aralık 2017, ss. 203-15, doi:10.21566/tarbitderg.366403.

Vancouver

1.Ünal Karık, Ayşe Canan Sağlam. Tekirdağ Ekolojik Koşullarında Anadolu Adaçayı (Salvia fruticosa Mill.) Popülasyonlarının Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2017;26(2):203-15. doi:10.21566/tarbitderg.366403