EN
TR
Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi
Öz
Tarım alanlarında sulama suyu miktarının düzenlenmesinde, bitki-kök bölgesi tuzlaşmasının önlenmesinde, drenaj sisteminin
planlanmasında taban suyu derinliği ve seviyesinin, taban suyu tablasının değişiminin değerlendirilmesi gerekir. Bu çalışmada,
Dupuit yaklaşımı ve Darcy yasasına bağlı olarak elde edilen Boussinesq denkleminin (doğrusal olmayan difüzyon denklemin),
harmonik sınır koşuluna bağlı çözümüne göre taban suyu tablası ve seviyesinin değişimleri incelenmiştir. Taban suyu tablası ve
seviyesinin mesafe ve zamana bağlı olduğu teorik olarak gösterilmiştir. Taban suyu tablası ve seviyesinin maksimum değişimleri
sırasıyla 0.123 m ve 2.123 m olarak, 0.5 m mesafede ve 2. saatte hesaplanmıştır. Minimum değişimler ise sırasıyla -0.006 m ve 1.994
m olarak 2.5 m mesafede ve 2. saatte belirlenmiştir. Taban suyu tablasının dalgalanma amplitütünün eksponansiyel olarak değiştiği
ve x>2 m mesafede dalgalanmanın “sönme” sürecine yaklaştığı belirlenmiştir.
planlanmasında taban suyu derinliği ve seviyesinin, taban suyu tablasının değişiminin değerlendirilmesi gerekir. Bu çalışmada,
Dupuit yaklaşımı ve Darcy yasasına bağlı olarak elde edilen Boussinesq denkleminin (doğrusal olmayan difüzyon denklemin),
harmonik sınır koşuluna bağlı çözümüne göre taban suyu tablası ve seviyesinin değişimleri incelenmiştir. Taban suyu tablası ve
seviyesinin mesafe ve zamana bağlı olduğu teorik olarak gösterilmiştir. Taban suyu tablası ve seviyesinin maksimum değişimleri
sırasıyla 0.123 m ve 2.123 m olarak, 0.5 m mesafede ve 2. saatte hesaplanmıştır. Minimum değişimler ise sırasıyla -0.006 m ve 1.994
m olarak 2.5 m mesafede ve 2. saatte belirlenmiştir. Taban suyu tablasının dalgalanma amplitütünün eksponansiyel olarak değiştiği
ve x>2 m mesafede dalgalanmanın “sönme” sürecine yaklaştığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Boussinesq MJ, 1904. Recherches theoriques sur l’ecoulement des nappes d’eau infiltrées dans le sol et sur debit de sources. Journal de Mathématiques Pures et Appliquées 10: 5-78.
- Childs EC, 1943. The water table , equipotentials, and streamlines in drained land. Soil Science, 56(5): 317-330.
- Childs EC, 1945a. The water table , equipotentials, and streamlines in drained land: II. Soil Science, 59(4): 313-328.
- Childs EC, 1945b. The water table , equipotentials, and streamlines in drained land: III. Soil Science, 59(5): 405-415. Coulibaly P, Anctil F, Aravena R, Bobee B, 2001. Artificial neural network modeling of water table depth fluctuations. Water Resources Research 37 (4): 885–896.
- Coulibaly P, Baldwin CK, 2005. Nonstationary hydrological time series forecasting using nonlinear dynamic methods. Journal of Hydrology 307 (1): 164–174.
- Cuthbert MO, 2010. An improved time series approach for estimating groundwater recharge from groundwater level fluctuations. Water Resources Research 46 (9): W09515.
- Darcy H, 1856. Les fontaines publiques de la ville de Dijon. Dalmont, Paris, 647 p. Dumm LD, 1954. Drain spacing formula: new formula for determining depth and spacing of subsurface drains in irrigated lands. American Society of Agricultural Engineers, 35: 726–730.
- Dumm LD, 1964. Transient flow concept in subsurface drainage: its validity and use. Transactions of the American Society of Agricultural Engineers, 7: 142-146.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
17 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
22 Eylül 2020
Kabul Tarihi
14 Nisan 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Ekberli, İ., & Gülser, C. (2021). Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 9(1), 23-29. https://doi.org/10.33409/tbbbd.798562
AMA
1.Ekberli İ, Gülser C. Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi. tbbbd. 2021;9(1):23-29. doi:10.33409/tbbbd.798562
Chicago
Ekberli, İmanverdi, ve Coşkun Gülser. 2021. “Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 9 (1): 23-29. https://doi.org/10.33409/tbbbd.798562.
EndNote
Ekberli İ, Gülser C (01 Haziran 2021) Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 9 1 23–29.
IEEE
[1]İ. Ekberli ve C. Gülser, “Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi”, tbbbd, c. 9, sy 1, ss. 23–29, Haz. 2021, doi: 10.33409/tbbbd.798562.
ISNAD
Ekberli, İmanverdi - Gülser, Coşkun. “Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 9/1 (01 Haziran 2021): 23-29. https://doi.org/10.33409/tbbbd.798562.
JAMA
1.Ekberli İ, Gülser C. Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi. tbbbd. 2021;9:23–29.
MLA
Ekberli, İmanverdi, ve Coşkun Gülser. “Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2021, ss. 23-29, doi:10.33409/tbbbd.798562.
Vancouver
1.İmanverdi Ekberli, Coşkun Gülser. Taban suyu tablası yüksekliğinin değişimine bağlı olarak taban suyu seviyesinin matematiksel modellenmesi. tbbbd. 01 Haziran 2021;9(1):23-9. doi:10.33409/tbbbd.798562