İran’da iklim değişikliğinin, klimatolojik, meteorolojik ve hidrolojik afetlere etkisi
Abstract
iklim değişikliğinin kanıtları yeterince kuvvetli ve ikna edicidir. Deniz seviyelerinin yükselmesi,
buzulların erimesi ve buzul alanlarının gerilemesi, yıllık yağış düzenlerinde ciddi değişimlerin
görülmesi ve küresel ısınmadaki artışlar belli başlı belirtilerdir. Araştırma bulguları ve tespitler
20. yüzyılın ortalarından bu yana değişimlerin temel nedeninin insan etkileri olduğunu ortaya
koymaktadır. Fosil yakıtların orantısız kullanımı atmosferdeki sera gazlarının hızlı artışına neden
olmuştur. Sera gazı seviyelerinde düşüş olmaz ise 2100 yılına kadar Dünya’nın ortalama sıcaklık
artışının 6.4 °C’ye ulaşabileceği ve ilişkili afet tehlikelerinin giderek artacağı yönünde sonuçlar
belirtilmektedir. İran, iklim değişikliğinin çevre ve toplum üzerindeki etkilerini ciddi artışlarla yaşayan
ülkeler arasındadır. 1900-1980 yılları arasında yılda gerçekleşen afet sayısı 100’ün altında
rapor edilmişken, 2000-2019 yılları arasında afet olayı sayısı yılda 400’e ulaşmıştır. Araştırmalar,
İran’da meydana gelen sel, fırtına, kuraklık, yer çökmesi ve orman yangınları gibi afet olaylarının
temel nedeninin iklim değişikliği olduğunu göstermektedir. İran, yaklaşık 687 milyon ton CO2
üretimi ile Orta Doğu’da iklim değişikliğinden sorumlu birinci, Dünya’da ise altıncı ülke sıralamasında
yer almaktadır. Gereken önlemlerin alınmaması durumunda önümüzdeki on yıl içerisinde
iklim ile ilişkili afetlerdeki artışın çok daha yüksek olacağına dikkat çekilmektedir.
Keywords
Thanks
References
- Abatzoglou, J. T., Williams, A. P., & Barbero, R. (2019). Global emergence of anthropogenic climate change in fire weather indices. Geophysical Research Letters, 46(1), 326-336. https://doi.org/ 10.1029/2018GL080959
- Adedeji, O., Okocha, R., & Olatoye, O. (2014). Global climate change. Journal of Geoscience and Environment Protection, 2, 114-122. https://www.scirp.org/pdf/GEP_2014042109284451.pdf
- Albergel, C., Calvet, J. C., Gibelin, A. L., Lafont, S., Roujean, J. L., & Berne, C. (2010). Observed and modelled ecosystem respiration and gross primary production of a grassland in southwestern France. Biogeosciences, 7(5), 1657-1668. https://doi. org/10.5194/bg-7-1657-2010
- Alizadeh-Choobari, O., Ghafarian, P., & Owlad, E. (2016). Temporal variations in the frequency and concentration of 47 dust events over Iran based on surface observations. International Journal of Climatology, 36(4), 2050-2062. https://doi.10.1002/joc.4479
- Alvankar, S. R., Nazari, F., & Fattahi, E. (2015). The intensity and return period of drought under future climate change scenarios in Iran. Journals of Spatial Analysis Environmental Hazards, 3(2), 99. https://www.magiran.com/paper/1622841?lang=en
- Amlishi, A. (2007). A study of the type and causes of fire in the forests of Gilan province. [Conference presentation]. The Second National Conference on Plant Protection of Forests and Rangelands of the Country, In the Field of Forests and Forestry, 129-128.
- Babaee, O., & Alijani, B. (2013). Spatial analysis of long duration droughts in Iran. Physical Geography Research Quartery, 45(3), 1-12. https://doi.10.22059/JPHGR.2013.35831
- Babaeian, E. (2019, November 18-19). Climate change in Iran: from effects and threats to opportunities. [Conference presentation]. Sixth Regional Conference of Climate Change, Tehran. https:// civilica.com/doc/1002757
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Geological Sciences and Engineering (Other)
Journal Section
Review
Authors
Marjan Tourani
*
0000-0003-3965-2244
Türkiye
Ayşe Çağlayan
This is me
0000-0002-4549-3262
Türkiye
Veysel Işık
0000-0003-0296-8237
Türkiye
Reza Saber
0000-0001-6173-0793
Türkiye
Publication Date
June 30, 2022
Submission Date
March 10, 2022
Acceptance Date
April 28, 2022
Published in Issue
Year 2022 Number: 80
Cited By
9 Haziran 2022 Erzincan Seli
Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.46790/erzisosbil.1206196Tür Dağılım Modellemesinde Makine Öğrenme Yöntemleri
Ecological Perspective
https://doi.org/10.53463/ecopers.20240253Empowering future nurses: a comparative study of nursing students’ disaster literacy and response self-efficacy in Türkiye and Iran
BMC Emergency Medicine
https://doi.org/10.1186/s12873-025-01212-0