Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi
Abstract
yapılan paleovejetasyon çalışması niteliğinde olup son ~2100 yıllık paleovejetasyon ve
paleoiklim yapısını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Yelten Sazlığı’ndan 48 cm sediman
karotu alınmış ve radyokarbon ile tarihlendirme analizi sonucuna göre taban yaşının 2.157 (Kal
GÖ) olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Sediman karotu üzerinde 32 adet fosil polen analizleri yapılmış ve
sonuçları diyagrama dönüştürülmüştür. Elde edilen diyagramda üç ana ve üç alt zon belirlenmiştir.
Zonlar arasında odunsu/ağaç taksaların toplam oranı (AP; arboreal polen) %98 ile %85,1 arasında
değişim göstermiştir. Fosil polen bulguları içerisinde Pinus sp., Juniperus sp., Quercus sp. önemli AP
taksalarıdır. Otsu taksaları temsil eden NAP (non-arboreal polen) içerisinde ise Asteraceae, Amaranthaceae
ve Lactuaceae önemli taksalar olmuştur. Ayrıca karot üzerinde μ-XRF analizleri uygulanmış
μ-XRF verilerinin grafikleri çizilmiş ve paleoiklim değişimleri ortaya koyulmuştur. Analizler
sonucunda bölgede dört farklı küresel iklim döneminin (Roma Sıcak İklim Dönemi, 1400 Soğuk İklim
Dönemi, Ortaçağ Sıcak Dönemi ve Küçük Buzul Çağı) özellikleri ile benzerlikler tespit edilmiştir.
Son 2 bin yıllık süreç içerisinde vejetasyon yapısında orman varlığı oldukça baskındır. Sonuç olarak
elde edilen veriler Güneybatı Anadolu’da daha önce gerçekleştirilen araştırma sonuçları ile karşılaştırılarak
Roma, Bizans İmparatorluğu, Selçuklu ve Osmanlı Devleti döneminde iklim koşulları, arazi
kullanımı ve vejetasyon yapısının değişimine dair bilgiler elde edilmiştir.
Keywords
Supporting Institution
Project Number
Thanks
References
- Akkemik, Ü., Caner, H., Conyers, G. A., Dillon, M. J., Karliolu, N., Rauh, N. K., & Theller, L. O. (2012). The archaeology of deforestation in south coastal Turkey. International Journal of Sustainable Development and World Ecology, 19(5), 395–405. https://doi.org/10. 1080/13504509.2012.684363
- Allcock, S. (2013). Living with a changing climate: Holocene climate variability and socio-evolutionary trajectories, Central Turkey [Unpublished doctoral dissertation]. University of Plymouth. Allcock, S. L. (2017). Long-term socio-environmental dynamics and adaptive cycles in Cappadocia, Turkey during the Holocene. Quaternary International (446), 66-82. https://doi. org/10.1016/j.quaint.2017.06.065
- Aufgebauer, A., Panagiotopoulos, K., Wagner, B., Schaebitz, F., Viehberg, F.A., Vogel, A., Zanchetta, G., Sulpizio, R., Leng M.J. & Damaschke, M. (2012). Climate and environmental change over the last 17 ka recorded in sediments from Lake Prespa (Albania/ F.Y.R. of Macedonia/Greece). Quat Int (274), 122–135. doi:10.1016/jquaint.2012.02.015
- Avcı, M. (1990). Göller Yöresi Batı Kesiminin Bitki Coğrafyası (Tez No: 12784) [Yayınlanmamış doktora tezi], İstanbul Üniversitesi Avcı, M. (1996a). Göller Yöresi Batı Kesiminde İklim Özellikleri ile Bitki Örtüsü Arasındaki İlişkiler. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Coğrafya Dergisi, 4, 143-215. https:// dergipark.org.tr/tr/pub/iucografya/issue/25053/264496
- Avcı, M. (1996b). The floristic regions of Turkey and a geographical approach for Anatolian Diagonal. Review of the Department of Geography, University of Istanbul (3), 59-91.
- Baillie, M. (2001). The AD 540 Event. Current Archaeology, 15(6), 266-269.
- Bakker, J., Kaniewski, D., Verstraeten, G., Laet V., & Waelkens, M. (2011). Numerically derived evidence for late-Holocene climate change and its impact on human presence in the southwest Taurus Mountains, Turkey. The Holocene, 22(4), 425-438.
- Bakker, J., Paulissen, E., Kaniewski, D., Poblome, J., Laet, V., Verstraeten, G., & Waelkens, M. (2013). Climate, People, Fire and Vegetation: New ınsights ınto vegetation dynamics in the Eastern Mediterranean since the 1st century AD. Climate of the Past (9), 57-87.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Human Geography
Journal Section
Research Article
Authors
Çetin Şenkul
0000-0002-7641-1143
Türkiye
Yunus Bozkurt
*
0000-0002-3358-4781
Türkiye
Yasemin Ünlü
0000-0002-7798-455X
Türkiye
Publication Date
December 31, 2022
Submission Date
August 6, 2022
Acceptance Date
October 25, 2022
Published in Issue
Year 2022 Number: 81
Cited By
Problems in dating results on lake sediments: Türkiye
Bulletin Of The Mineral Research and Exploration
https://doi.org/10.19111/bulletinofmre.1440145Climate variability in West Anatolia from Last Glacial Maximum to present based on the µXRF data from Buldan Yayla Lake (Denizli)
Journal of Quaternary Science
https://doi.org/10.1002/jqs.3658ÇANKIRI ÇORAKYERLER FOSİL LOKALİTESİNİN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ: FIRSATLAR VE RİSKLER
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2024.64.2.32Anadolu sedir ormanlarının son buzul maksimumundan günümüze fosil ve güncel polen verilerine göre gelişimi
Turkish Journal of Forestry | Türkiye Ormancılık Dergisi
https://doi.org/10.18182/tjf.1571559Anadolu’da zeytinin güncel polen kayıtlarındaki temsiliyeti üzerine bir değerlendirme
lnternational Journal of Geography and Geography Education
https://doi.org/10.32003/igge.1682988