Araştırma Makalesi

Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi

Sayı: 81 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi

Öz

Yelten Sazlığı (1670 m) Antalya’nın Korkuteli ilçesinde yer almaktadır. Bu çalışma Güneybatı Anadolu’da
yapılan paleovejetasyon çalışması niteliğinde olup son ~2100 yıllık paleovejetasyon ve
paleoiklim yapısını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Yelten Sazlığı’ndan 48 cm sediman
karotu alınmış ve radyokarbon ile tarihlendirme analizi sonucuna göre taban yaşının 2.157 (Kal
GÖ) olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Sediman karotu üzerinde 32 adet fosil polen analizleri yapılmış ve
sonuçları diyagrama dönüştürülmüştür. Elde edilen diyagramda üç ana ve üç alt zon belirlenmiştir.
Zonlar arasında odunsu/ağaç taksaların toplam oranı (AP; arboreal polen) %98 ile %85,1 arasında
değişim göstermiştir. Fosil polen bulguları içerisinde Pinus sp., Juniperus sp., Quercus sp. önemli AP
taksalarıdır. Otsu taksaları temsil eden NAP (non-arboreal polen) içerisinde ise Asteraceae, Amaranthaceae
ve Lactuaceae önemli taksalar olmuştur. Ayrıca karot üzerinde μ-XRF analizleri uygulanmış
μ-XRF verilerinin grafikleri çizilmiş ve paleoiklim değişimleri ortaya koyulmuştur. Analizler
sonucunda bölgede dört farklı küresel iklim döneminin (Roma Sıcak İklim Dönemi, 1400 Soğuk İklim
Dönemi, Ortaçağ Sıcak Dönemi ve Küçük Buzul Çağı) özellikleri ile benzerlikler tespit edilmiştir.
Son 2 bin yıllık süreç içerisinde vejetasyon yapısında orman varlığı oldukça baskındır. Sonuç olarak
elde edilen veriler Güneybatı Anadolu’da daha önce gerçekleştirilen araştırma sonuçları ile karşılaştırılarak
Roma, Bizans İmparatorluğu, Selçuklu ve Osmanlı Devleti döneminde iklim koşulları, arazi
kullanımı ve vejetasyon yapısının değişimine dair bilgiler elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ

Proje Numarası

SYL-2018-6906

Teşekkür

Bu çalışma Süleyman Demirel Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi, SYL – 2018 – 6906 numaralı BAP projesi tarafından desteklenmiştir. Çalışmanın çeşitli aşamalarında katkı sağlayan Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Bölümü doktora öğrencilerinden Mustafa Doğan, Ahmet Köse, Seda Kaya Köse ve arazi çalışmamız sırasındaki katkılarından dolayı Dr. Warren Eastwood’a µ- XRF analizleri kapsamında yardımlarından dolayı Doç. Dr. Şule Gürboğa’ya teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Akkemik, Ü., Caner, H., Conyers, G. A., Dillon, M. J., Karliolu, N., Rauh, N. K., & Theller, L. O. (2012). The archaeology of deforestation in south coastal Turkey. International Journal of Sustainable Development and World Ecology, 19(5), 395–405. https://doi.org/10. 1080/13504509.2012.684363
  2. Allcock, S. (2013). Living with a changing climate: Holocene climate variability and socio-evolutionary trajectories, Central Turkey [Unpublished doctoral dissertation]. University of Plymouth. Allcock, S. L. (2017). Long-term socio-environmental dynamics and adaptive cycles in Cappadocia, Turkey during the Holocene. Quaternary International (446), 66-82. https://doi. org/10.1016/j.quaint.2017.06.065
  3. Aufgebauer, A., Panagiotopoulos, K., Wagner, B., Schaebitz, F., Viehberg, F.A., Vogel, A., Zanchetta, G., Sulpizio, R., Leng M.J. & Damaschke, M. (2012). Climate and environmental change over the last 17 ka recorded in sediments from Lake Prespa (Albania/ F.Y.R. of Macedonia/Greece). Quat Int (274), 122–135. doi:10.1016/jquaint.2012.02.015
  4. Avcı, M. (1990). Göller Yöresi Batı Kesiminin Bitki Coğrafyası (Tez No: 12784) [Yayınlanmamış doktora tezi], İstanbul Üniversitesi Avcı, M. (1996a). Göller Yöresi Batı Kesiminde İklim Özellikleri ile Bitki Örtüsü Arasındaki İlişkiler. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Coğrafya Dergisi, 4, 143-215. https:// dergipark.org.tr/tr/pub/iucografya/issue/25053/264496
  5. Avcı, M. (1996b). The floristic regions of Turkey and a geographical approach for Anatolian Diagonal. Review of the Department of Geography, University of Istanbul (3), 59-91.
  6. Baillie, M. (2001). The AD 540 Event. Current Archaeology, 15(6), 266-269.
  7. Bakker, J., Kaniewski, D., Verstraeten, G., Laet V., & Waelkens, M. (2011). Numerically derived evidence for late-Holocene climate change and its impact on human presence in the southwest Taurus Mountains, Turkey. The Holocene, 22(4), 425-438.
  8. Bakker, J., Paulissen, E., Kaniewski, D., Poblome, J., Laet, V., Verstraeten, G., & Waelkens, M. (2013). Climate, People, Fire and Vegetation: New ınsights ınto vegetation dynamics in the Eastern Mediterranean since the 1st century AD. Climate of the Past (9), 57-87.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beşeri Coğrafya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

6 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

25 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 81

Kaynak Göster

APA
Şenkul, Ç., Bozkurt, Y., & Ünlü, Y. (2022). Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi. Türk Coğrafya Dergisi, 81, 141-156. https://doi.org/10.17211/tcd.1158654
AMA
1.Şenkul Ç, Bozkurt Y, Ünlü Y. Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi. Türk Coğ. Derg. 2022;(81):141-156. doi:10.17211/tcd.1158654
Chicago
Şenkul, Çetin, Yunus Bozkurt, ve Yasemin Ünlü. 2022. “Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 81: 141-56. https://doi.org/10.17211/tcd.1158654.
EndNote
Şenkul Ç, Bozkurt Y, Ünlü Y (01 Aralık 2022) Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi. Türk Coğrafya Dergisi 81 141–156.
IEEE
[1]Ç. Şenkul, Y. Bozkurt, ve Y. Ünlü, “Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi”, Türk Coğ. Derg., sy 81, ss. 141–156, Ara. 2022, doi: 10.17211/tcd.1158654.
ISNAD
Şenkul, Çetin - Bozkurt, Yunus - Ünlü, Yasemin. “Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi”. Türk Coğrafya Dergisi. 81 (01 Aralık 2022): 141-156. https://doi.org/10.17211/tcd.1158654.
JAMA
1.Şenkul Ç, Bozkurt Y, Ünlü Y. Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi. Türk Coğ. Derg. 2022;:141–156.
MLA
Şenkul, Çetin, vd. “Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 81, Aralık 2022, ss. 141-56, doi:10.17211/tcd.1158654.
Vancouver
1.Çetin Şenkul, Yunus Bozkurt, Yasemin Ünlü. Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi. Türk Coğ. Derg. 01 Aralık 2022;(81):141-56. doi:10.17211/tcd.1158654

Cited By

Yayıncı: Türk Coğrafya Kurumu