Research Article

Farklı toprak özelliklerine bağlı toprak kabuk oluşumu

Number: 71 December 30, 2018
EN TR

Farklı toprak özelliklerine bağlı toprak kabuk oluşumu

Öz

Toprak insanoğlunun en önemli doğal kaynaklarından birisidir. Erozyon gibi sebeplerle topraklarımız taşınarak yok olmaktadır. Mevcut toprak varlığımız ise fiziksel ve kimyasal olarak bozularak verimsizleşmektedir. Toprakların korunması ve sürdürülebilir kullanımı konusunda yapılan çalışmalar arttırılmalıdır. Toprak yüzeyinde kabuk veya kaymak tabakası oluşması özellikle eğimli ve yüzey örtüsü zayıf alanlarda önemli bir toprak problemidir. Bu çalışma, Gediz çayı havzası içerisinde bulunan Ilıcak ve Kumçayı havzalarında yapılmıştır. Sahanın toplam alanı 16.645 ha’dır. Batı kesimi alçak ova niteliğinde arazilerden oluşurken, doğuda tepelik dağlık araziler bulunmaktadır. Bu çalışma Ilıcak ve Kumçayı havza alanı içerisinde yer alan toprakların kabuk oluşumunun durumunu ve sebeplerini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle araştırma sahasından farklı arazi kullanım ve arazi örtüsü altında 700m x 700 m grit aralıklarla toplam 318 adet toprak örneği yüzeyden (0-20 cm) toplanmıştır. Laboratuvar analizleri sonrası elde edilen sonuçlar, kabuk oluşum durumu hesaplanmasında kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, araştırma sahası topraklarının yaklaşık %80’inde, toprakta kabuk oluşum miktarı çok yüksek olarak belirlenmiştir. Araştırma sahasının güney kesiminde ise düşük sınıflı kabuk oluşum alanları görülmektedir. Kabuk oluşumunun önüne geçmek için toprakların agregatlaşmasının arttırılması, toprağa organik madde ilave edilmesi önemli mücadele yöntemlerindendir. Ayrıca, mevcut sulama tekniklerinin gözden geçirilerek, uygun sulama sistemleri kullanılması faydalı olacaktır. Mera arazilerinde ise aşırı otlatma gibi sebepler kabuk oluşumu ve erozyonu tetiklemektedir. 

Anahtar Kelimeler

References

  1. Antal J. (1994). Erosion Factors. In: Soil Conservation and Silviculture (eds. Dvorak J, Novak L), Elseiver, Amsterdam, 39-77.
  2. Bal, L., Şeker, C., Gümüş, E. İ. (2011). Kaymak Tabakası Oluşumuna Fiziko-Kimyasal Faktörlerin Etkileri, Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (3), 96-103.
  3. Baryan, R.B. (1968). The Development Use and Efficiency of Indices of Soil Erodibility, Geoderma, 2, 5-25.
  4. Bouyocous, G.J. (1951). A recalibration of the hidrometer method for making mechanical analysis of soils. Agronomy Journal, 43, 435-438.
  5. Cebel H, Akgül S, Doğan O, Elbaşı F, (2013). Türkiye büyük toprak gruplarının erozyona duyarlılık “K” faktörleri. Toprak Su Dergisi. 2 (1): 30-45.
  6. Epsteın, E., Grant, W.J. (1973). Soil Crust Formation as Affected by Raindrop Impact. Physical Aspect of Soil Water and Salt in Ecosstems. Springer- Verlag. Berlin-Heidelberg. New York.
  7. Haan, M.M., Russell, J.R., Powers, W.J., Kovar, J.L., Benning, J.L. (2006). Grazing management effects on sediment and phosphorus in surface runoff. Rangeland Ecol. Manage. 59: 607–615.
  8. Jackson, M.L. (1958). Soil chemical analysis. Prentice Hall Inc., Englewood Cliffs, N.J.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2018

Submission Date

April 2, 2018

Acceptance Date

October 5, 2018

Published in Issue

Year 2018 Number: 71

APA
İmamoğlu, A., Eraslan, S., Coşkun, A., Saygın, F., & Dengiz, O. (2018). Farklı toprak özelliklerine bağlı toprak kabuk oluşumu. Türk Coğrafya Dergisi, 71, 47-52. https://doi.org/10.17211/tcd.411983

Cited By

Publisher: Türk Coğrafya Kurumu / Turkish Geographical Society