Farklı toprak özelliklerine bağlı toprak kabuk oluşumu
Öz
Toprak insanoğlunun en önemli doğal kaynaklarından birisidir. Erozyon gibi sebeplerle topraklarımız taşınarak yok olmaktadır. Mevcut toprak varlığımız ise fiziksel ve kimyasal olarak bozularak verimsizleşmektedir. Toprakların korunması ve sürdürülebilir kullanımı konusunda yapılan çalışmalar arttırılmalıdır. Toprak yüzeyinde kabuk veya kaymak tabakası oluşması özellikle eğimli ve yüzey örtüsü zayıf alanlarda önemli bir toprak problemidir. Bu çalışma, Gediz çayı havzası içerisinde bulunan Ilıcak ve Kumçayı havzalarında yapılmıştır. Sahanın toplam alanı 16.645 ha’dır. Batı kesimi alçak ova niteliğinde arazilerden oluşurken, doğuda tepelik dağlık araziler bulunmaktadır. Bu çalışma Ilıcak ve Kumçayı havza alanı içerisinde yer alan toprakların kabuk oluşumunun durumunu ve sebeplerini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle araştırma sahasından farklı arazi kullanım ve arazi örtüsü altında 700m x 700 m grit aralıklarla toplam 318 adet toprak örneği yüzeyden (0-20 cm) toplanmıştır. Laboratuvar analizleri sonrası elde edilen sonuçlar, kabuk oluşum durumu hesaplanmasında kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, araştırma sahası topraklarının yaklaşık %80’inde, toprakta kabuk oluşum miktarı çok yüksek olarak belirlenmiştir. Araştırma sahasının güney kesiminde ise düşük sınıflı kabuk oluşum alanları görülmektedir. Kabuk oluşumunun önüne geçmek için toprakların agregatlaşmasının arttırılması, toprağa organik madde ilave edilmesi önemli mücadele yöntemlerindendir. Ayrıca, mevcut sulama tekniklerinin gözden geçirilerek, uygun sulama sistemleri kullanılması faydalı olacaktır. Mera arazilerinde ise aşırı otlatma gibi sebepler kabuk oluşumu ve erozyonu tetiklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Antal J. (1994). Erosion Factors. In: Soil Conservation and Silviculture (eds. Dvorak J, Novak L), Elseiver, Amsterdam, 39-77.
- Bal, L., Şeker, C., Gümüş, E. İ. (2011). Kaymak Tabakası Oluşumuna Fiziko-Kimyasal Faktörlerin Etkileri, Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (3), 96-103.
- Baryan, R.B. (1968). The Development Use and Efficiency of Indices of Soil Erodibility, Geoderma, 2, 5-25.
- Bouyocous, G.J. (1951). A recalibration of the hidrometer method for making mechanical analysis of soils. Agronomy Journal, 43, 435-438.
- Cebel H, Akgül S, Doğan O, Elbaşı F, (2013). Türkiye büyük toprak gruplarının erozyona duyarlılık “K” faktörleri. Toprak Su Dergisi. 2 (1): 30-45.
- Epsteın, E., Grant, W.J. (1973). Soil Crust Formation as Affected by Raindrop Impact. Physical Aspect of Soil Water and Salt in Ecosstems. Springer- Verlag. Berlin-Heidelberg. New York.
- Haan, M.M., Russell, J.R., Powers, W.J., Kovar, J.L., Benning, J.L. (2006). Grazing management effects on sediment and phosphorus in surface runoff. Rangeland Ecol. Manage. 59: 607–615.
- Jackson, M.L. (1958). Soil chemical analysis. Prentice Hall Inc., Englewood Cliffs, N.J.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ali İmamoğlu
*
0000-0001-9197-1029
Türkiye
Adem Coşkun
Bu kişi benim
Fikret Saygın
Bu kişi benim
Orhan Dengiz
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
2 Nisan 2018
Kabul Tarihi
5 Ekim 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Sayı: 71
Cited By
Farklı arazi kullanım türlerinde sınırlandırılmış su aralığının değerlendirilmesi ve makine öğrenme algoritmalarıyla tahmini
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi
https://doi.org/10.33409/tbbbd.1110496Farklı uydu verilerinden elde edilen indeksler ile toprak erozyon parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.20289/zfdergi.1286643Estimation and spatial distribution of some soil erodibility parameters in soils of Ilgaz National Park
EURASIAN JOURNAL OF SOIL SCIENCE (EJSS)
https://doi.org/10.18393/ejss.974219Bafra Ovası Örnek Mera Alanlarının Bazı Fiziksel Kalite İndeksleri ve Konumsal Dağılımları
Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.19159/tutad.1397646