FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE
Öz
Öncelikle elinizdeki makale dilbilgisi çalışması değil, bir felsefe denemesidir. Bu çalışmanın metodolojisini belirleyen disiplin filoloji değil, felsefe üslubudur. O sebeple makale, bu makalenin dilsel manada varlık (ontoloji) ve bilgi (epistemoloji) hakkında, Türkçenin yetkin olup olmadığını açıklamaya çalışmakla meşgul olduğu bilinerek okunmalıdır. Birçok insan bunun ideolojik bir milliyetçilik faaliyeti olduğunu düşünebilir. Aslında bu çalışmayla hedeflenen şey, Türkçenin kendi kültürel kurgusu ve varoluşu hakkında hiç düşünülmemiş olduğunun keşfedilmesini sağlamak ve bu yolla yapısal (sentaktik) incelemelere hapsedilmiş anlam-bilimsel (semantik) dehlizlerini derinleştirerek antropolojik ve sosyolojik çalışmalara ışık tutabilmektir. Kim bilir belki bu yolla Türkçeye ait kelime ve cümle yapılarının, anlamlarının ve kullanımlarının zaman içinde uğradığı değişikliğin, bizlere tecrübeye dayalı bir tarih bilinci verip vermeyeceğini tartışmış oluruz. Kelimelerin tarih içerisinde izlediği anlam değişiklikleri (pragmatiks), bize yeni bir tarih metodolojisi imkânı sunduğu gibi ait olduğu dilin arkeolojisini de yapma imkânı sağlar. Maalesef tarih bilincimiz, daimi olarak muzaffer olaylar ve diğer kültürler karşısında elde edilmiş birtakım başarılardan ele alınarak yorumlandığı için olgular yerine olaylar tarihiyle ilgilenmek zorunda kalıyoruz. Böylece dil-bilimsel manada kavramlarımızın tarihsel seyrini gözden kaçırırken, onun inşa ettiği düşüncelerimizin de seyrini gözden kaçırıyoruz. O sebeple bu makalenin amacı Türk düşüncesinin belirginleşmesi açısından, olaylar yerine olgularla ilgilenmek ve tarihi süzgeç içinde düşünceyi işleme biçimini berraklaştırarak, onun, felsefe ve bilim imkânı sağladığına dikkat çekmektir. Türkçe hakkındaki önyargıların da sebebini tahlil etmektir. Çalışmamız böylece felsefe metodu gereğince yapılan bir araştırma olarak dil felsefesine Türkçeyi konu edinirken, Türk antropolojisi, Türk sosyolojisi, Türk kültür tarihi ve Türk düşünce tarihi gibi konularda yeni kelebek etkilerini muhtemelen yaratabilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- BILGIN, Muhittin: Anlamdan Anlatıma Türkçemiz, T.C. Kültür Bakanlığı Yay., Ankara 2002.
- BOUTHOUL, Gaston: Siyaset Sosyolojisi, Çev. Ali Türkay Yazıcı, Remzi Kitabevi, İstanbul 1968.
- Bozkurt, Fuat: Türklerin Dili, Cem Yayınevi, İstanbul 1992.
- Chailand, Gerard: Göçebe İmparatorluklar, Çev. E. Sunar, Doğan Kitap, İstanbul 2001.
- Morris, Michael: An Introduction To The Philosophy of Language, Cambridge University Press, Edinburgh 2007.
- TURHAN, Mümtaz: Bütün Eserleri, Altınordu Yayınları, Ankara 2019.
- WITTGEINSTEIN, L.: Felsefi Soruşturmalar, Çev. D. Kanıt, Küyerel Yayınları, İstanbul 2000.
- ALP, Musa: “Farklı İki Açıdan Arapça: Fusha ve Avamca”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 2, 2011.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
9 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
15 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 122 Sayı: 241
APA
Doğrucan, M. F., & Doğrucan, A. (2019). FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE. Türk Dünyası Araştırmaları, 122(241), 445-458. https://izlik.org/JA83HW39FE
AMA
1.Doğrucan MF, Doğrucan A. FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE. TDA. 2019;122(241):445-458. https://izlik.org/JA83HW39FE
Chicago
Doğrucan, Mehmet Fatih, ve Ayşegül Doğrucan. 2019. “FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE”. Türk Dünyası Araştırmaları 122 (241): 445-58. https://izlik.org/JA83HW39FE.
EndNote
Doğrucan MF, Doğrucan A (01 Ağustos 2019) FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE. Türk Dünyası Araştırmaları 122 241 445–458.
IEEE
[1]M. F. Doğrucan ve A. Doğrucan, “FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE”, TDA, c. 122, sy 241, ss. 445–458, Ağu. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83HW39FE
ISNAD
Doğrucan, Mehmet Fatih - Doğrucan, Ayşegül. “FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE”. Türk Dünyası Araştırmaları 122/241 (01 Ağustos 2019): 445-458. https://izlik.org/JA83HW39FE.
JAMA
1.Doğrucan MF, Doğrucan A. FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE. TDA. 2019;122:445–458.
MLA
Doğrucan, Mehmet Fatih, ve Ayşegül Doğrucan. “FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 122, sy 241, Ağustos 2019, ss. 445-58, https://izlik.org/JA83HW39FE.
Vancouver
1.Mehmet Fatih Doğrucan, Ayşegül Doğrucan. FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE. TDA [Internet]. 01 Ağustos 2019;122(241):445-58. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83HW39FE
