Research Article

Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi

Volume: 7 Number: 2 August 30, 2025
TR EN

Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi

Abstract

Büyük ölçekli depremler yerleşim alanlarında hasara neden olurlar. Deprem üreten aktif faylara yakın yerleşim alanları, birçok kritere bağlı olarak hasar görmekte ve depremler afete dönüşmektedir. Faya yakınlık ve zemin özellikleri gibi kriterler, depremleri afete dönüştüren unsurlardır. Bu çalışma, bu kriterleri Analitik Hiyerarşi Proses (AHP) yöntemiyle değerlendirerek risk yönetimine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Hasara neden olan bu kriterler, 17 alt kriter şeklinde, joeyapısal ve sosyal olarak iki ana kriter altında ele alınmıştır. Bu alt kriterler kendi içlerinde AHP yöntemi ile karşılaştırılmıştır. Jeoyapısal ana kriterde depremin tahribatında anahtar alt kriterler olarak, en yüksek yer ivmesi ve hızı, zemin cinsi ve faya yakınlık olarak belirlenmiştir. Sosyal ana kriterde ise en önemli nüfus yoğunluğudur. Elde edilen en etkili kriterler koordinatlar ve riskli noktalar şeklinde belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. AFAD, 2018. Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulaması (TDTH), T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Ankara. Erişim adresi: https://tdth.afad.gov.tr/TDTH/main.xhtml .
  2. Almasi M., Khoshfetrat S., Galankashi M.R., 2019. Sustainable supplier selection and order allocation under risk and inflation condition, IEEE Transactions on Engineering Management, 68(3), 823-837.
  3. Arslan E.T. 2010. Election Strategy with Analytic Hierarchy Process: A Study at Süleyman Demirel University Faculty of Economics and Administrative Sciences, Süleyman Demirel University, The Journal of Faculty of Economics and Administrative Science,. 15(2), 455-477.
  4. Aspiotis T., Aquib T.A., Castro-Cruz D., Li B., Li X., Liu J., Matrau R., Palgunadi K.H., Parisi L., Suhendi C., Tang Y., Klinger Y., Jonsson S., Mai P.M., 2023. Strong ground motions due to directivity and site effects inflicted by the February 6 2023 earthquake doublet, along the East Anatolian Fault, EGU General Assembly 2023, Vienna, Austria EGU23-17620, https://doi.org/10.5194/egusphere-egu23-17620.
  5. Baltzopoulos G., Baraschino R., Chioccarelli E., Cito P., Vitale A., Iervolino I., 2023. Near‐source ground motion in the M7. 8 Gaziantep (Turkey) earthquak,. Earthquake Engineering & Structural Dynamics, 52(12), 3903-3912.
  6. Bouramdane A.A., 2024a. A rigorous evaluation of earthquake management strategies in Morocco's Al Haouz province: a Multi-Criteria Decision-Making methodology, Emergency Management Science and Technology 4: e012, https://doi.org/10.48130/emst-0024-0012.
  7. Bouramdane A.A. 2024b. Morocco’s Earthquake Risk Management: A Multi-Criteria Decision-Making Approach and Implications for the Recent Japan Earthquake, EGU General Assembly 14–19 April, Vienna, Austria, EGU24-6158, https://doi.org/10.5194/egusphere-egu24-6158.
  8. Çetin K.Ö., Elsaid A., Ozacar A., 2025. Intensity Characteristics of Seismograms Recorded During the February 6, 2023, M7.8 Türkiye Kahramanmaraş Pazarcik Earthquake, Turkish Journal of Civil Engineering, 36(2), https://doi.org/10.18400/tjce.1348206.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geology (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 22, 2025

Publication Date

August 30, 2025

Submission Date

January 24, 2025

Acceptance Date

May 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Sayan, D. S., Dolmaz, M. N., & Gerdan, S. (2025). Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 7(2), 244-252. https://doi.org/10.46464/tdad.1626422
AMA
1.Sayan DS, Dolmaz MN, Gerdan S. Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. TDAD. 2025;7(2):244-252. doi:10.46464/tdad.1626422
Chicago
Sayan, Defne Sanlı, Mustafa Nuri Dolmaz, and Serpil Gerdan. 2025. “Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7 (2): 244-52. https://doi.org/10.46464/tdad.1626422.
EndNote
Sayan DS, Dolmaz MN, Gerdan S (August 1, 2025) Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7 2 244–252.
IEEE
[1]D. S. Sayan, M. N. Dolmaz, and S. Gerdan, “Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi”, TDAD, vol. 7, no. 2, pp. 244–252, Aug. 2025, doi: 10.46464/tdad.1626422.
ISNAD
Sayan, Defne Sanlı - Dolmaz, Mustafa Nuri - Gerdan, Serpil. “Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7/2 (August 1, 2025): 244-252. https://doi.org/10.46464/tdad.1626422.
JAMA
1.Sayan DS, Dolmaz MN, Gerdan S. Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. TDAD. 2025;7:244–252.
MLA
Sayan, Defne Sanlı, et al. “Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi, vol. 7, no. 2, Aug. 2025, pp. 244-52, doi:10.46464/tdad.1626422.
Vancouver
1.Defne Sanlı Sayan, Mustafa Nuri Dolmaz, Serpil Gerdan. Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. TDAD. 2025 Aug. 1;7(2):244-52. doi:10.46464/tdad.1626422

OPEN ACCESS AND CC LICENSE

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International Non-Commercial License





Flag Counter