Araştırma Makalesi

Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi

Cilt: 7 Sayı: 2 30 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi

Öz

Büyük ölçekli depremler yerleşim alanlarında hasara neden olurlar. Deprem üreten aktif faylara yakın yerleşim alanları, birçok kritere bağlı olarak hasar görmekte ve depremler afete dönüşmektedir. Faya yakınlık ve zemin özellikleri gibi kriterler, depremleri afete dönüştüren unsurlardır. Bu çalışma, bu kriterleri Analitik Hiyerarşi Proses (AHP) yöntemiyle değerlendirerek risk yönetimine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Hasara neden olan bu kriterler, 17 alt kriter şeklinde, joeyapısal ve sosyal olarak iki ana kriter altında ele alınmıştır. Bu alt kriterler kendi içlerinde AHP yöntemi ile karşılaştırılmıştır. Jeoyapısal ana kriterde depremin tahribatında anahtar alt kriterler olarak, en yüksek yer ivmesi ve hızı, zemin cinsi ve faya yakınlık olarak belirlenmiştir. Sosyal ana kriterde ise en önemli nüfus yoğunluğudur. Elde edilen en etkili kriterler koordinatlar ve riskli noktalar şeklinde belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AFAD, 2018. Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulaması (TDTH), T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Ankara. Erişim adresi: https://tdth.afad.gov.tr/TDTH/main.xhtml .
  2. Almasi M., Khoshfetrat S., Galankashi M.R., 2019. Sustainable supplier selection and order allocation under risk and inflation condition, IEEE Transactions on Engineering Management, 68(3), 823-837.
  3. Arslan E.T. 2010. Election Strategy with Analytic Hierarchy Process: A Study at Süleyman Demirel University Faculty of Economics and Administrative Sciences, Süleyman Demirel University, The Journal of Faculty of Economics and Administrative Science,. 15(2), 455-477.
  4. Aspiotis T., Aquib T.A., Castro-Cruz D., Li B., Li X., Liu J., Matrau R., Palgunadi K.H., Parisi L., Suhendi C., Tang Y., Klinger Y., Jonsson S., Mai P.M., 2023. Strong ground motions due to directivity and site effects inflicted by the February 6 2023 earthquake doublet, along the East Anatolian Fault, EGU General Assembly 2023, Vienna, Austria EGU23-17620, https://doi.org/10.5194/egusphere-egu23-17620.
  5. Baltzopoulos G., Baraschino R., Chioccarelli E., Cito P., Vitale A., Iervolino I., 2023. Near‐source ground motion in the M7. 8 Gaziantep (Turkey) earthquak,. Earthquake Engineering & Structural Dynamics, 52(12), 3903-3912.
  6. Bouramdane A.A., 2024a. A rigorous evaluation of earthquake management strategies in Morocco's Al Haouz province: a Multi-Criteria Decision-Making methodology, Emergency Management Science and Technology 4: e012, https://doi.org/10.48130/emst-0024-0012.
  7. Bouramdane A.A. 2024b. Morocco’s Earthquake Risk Management: A Multi-Criteria Decision-Making Approach and Implications for the Recent Japan Earthquake, EGU General Assembly 14–19 April, Vienna, Austria, EGU24-6158, https://doi.org/10.5194/egusphere-egu24-6158.
  8. Çetin K.Ö., Elsaid A., Ozacar A., 2025. Intensity Characteristics of Seismograms Recorded During the February 6, 2023, M7.8 Türkiye Kahramanmaraş Pazarcik Earthquake, Turkish Journal of Civil Engineering, 36(2), https://doi.org/10.18400/tjce.1348206.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Jeoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2025

Kabul Tarihi

18 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sayan, D. S., Dolmaz, M. N., & Gerdan, S. (2025). Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 7(2), 244-252. https://doi.org/10.46464/tdad.1626422
AMA
1.Sayan DS, Dolmaz MN, Gerdan S. Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. TDAD. 2025;7(2):244-252. doi:10.46464/tdad.1626422
Chicago
Sayan, Defne Sanlı, Mustafa Nuri Dolmaz, ve Serpil Gerdan. 2025. “Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7 (2): 244-52. https://doi.org/10.46464/tdad.1626422.
EndNote
Sayan DS, Dolmaz MN, Gerdan S (01 Ağustos 2025) Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7 2 244–252.
IEEE
[1]D. S. Sayan, M. N. Dolmaz, ve S. Gerdan, “Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi”, TDAD, c. 7, sy 2, ss. 244–252, Ağu. 2025, doi: 10.46464/tdad.1626422.
ISNAD
Sayan, Defne Sanlı - Dolmaz, Mustafa Nuri - Gerdan, Serpil. “Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 7/2 (01 Ağustos 2025): 244-252. https://doi.org/10.46464/tdad.1626422.
JAMA
1.Sayan DS, Dolmaz MN, Gerdan S. Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. TDAD. 2025;7:244–252.
MLA
Sayan, Defne Sanlı, vd. “Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi”. Türk Deprem Araştırma Dergisi, c. 7, sy 2, Ağustos 2025, ss. 244-52, doi:10.46464/tdad.1626422.
Vancouver
1.Defne Sanlı Sayan, Mustafa Nuri Dolmaz, Serpil Gerdan. Deprem Hasarında Etkili Olan Kriterlerin AHP Yöntemiyle Belirlenmesi. TDAD. 01 Ağustos 2025;7(2):244-52. doi:10.46464/tdad.1626422

AÇIK ERİŞİM ve LİSANS


Bu derginin içeriği Creative Commons Attribution 4.0 International Non-Commercial License'a tabidir.




Flag Counter