Research Article

Özel Eğitim Dersi Alan ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin “Özel Gereksinimli Çocuk ” Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması

Volume: 6 Number: 2 November 19, 2026
TR EN

Özel Eğitim Dersi Alan ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin “Özel Gereksinimli Çocuk ” Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı, özel eğitim dersi alan ve almayan çocuk gelişimi bölümü öğrencilerinin “özel gereksinimli çocuk” kavramına yönelik algılarını metaforlar aracılığıyla incelemek ve karşılaştırmaktır. Yöntem ve Araçlar: Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde nitel metafor analizi kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu 2024–2025 eğitim öğretim yılında Karadeniz Bölgesi’nde öğrenim gören 77 çocuk gelişimi öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, katılımcıların “Özel gereksinimli çocuk … gibidir; çünkü …” ifadesini tamamlamaları yoluyla toplanmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Sonuçlar: Her iki grubun metaforlarının ilgi ve bakım gerektiren birey, keşfedilmeyi bekleyen birey, bireysel farklılıkları olan birey ve eğitimle gelişen birey olmak üzere dört ortak kategoride toplandığını göstermiştir. Özel eğitim dersi alan öğrencilerin, özel gereksinimli çocukları eğitimle gelişebilen bireyler olarak algılama eğilimlerinin daha güçlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Çocuk gelişimi, metafor, özel eğitim, özel gereksinimli çocuk

References

  1. Arnett, R. C. (1999). Metaphorical guidance: Administration as building and renovation. Communication Education, 48(3), 251–256. https://doi.org/10.1080/036.345.29909379175
  2. Aytemur, A., & Sipahi, B. (2021). Öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere ilişkin metaforları. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 9(2), 345–367. https://doi.org/10.14689/enad.9.2.14
  3. Balcı, A. (2003). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi Yayıncılık.
  4. Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1),1-15.
  5. Başgül, M., & Ağır, M. (2017). Öğretmen adaylarının engelli bireylere ilişkin metaforik algıları. Eğitim ve Bilim, 42(190), 1–20. https://doi.org/10.15390/EB.2017.6904
  6. Baştuğ, Y. E., & Servi, C. (2021). Öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere ilişkin tutumlarının metaforik algıları çerçevesinde incelenmesi: Bir karma desen incelemesi. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 770-787. doi: 10.30900/kafkasegt.957732
  7. Bozkuş Genç, G. (2021). Özel eğitim öğretmenliği bölümü öğretmen adaylarının yüksek işlevli otizm spektrum bozukluğuna ilişkin metaforik algıları. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(31), 39-62.
  8. Bulut, P. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının özel gereksinimli bireylere ilişkin metaforları. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), 1658–1679. https://doi.org/10.26466/opus.464255
  9. Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. Selçuk Beşir Demir (çev.), Ankara: Eğiten Kitap.
  10. Deniz, S., & Karabulut, R. (2023). ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ VE ZİHİN YETERSİZLİĞİNE İLİŞKİN METAFORİK ALGILARI. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(87), 1224-1239.
APA
Çağlıyan Reis, T., & Dilek, A. (2026). Özel Eğitim Dersi Alan ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin “Özel Gereksinimli Çocuk ” Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 425-439. https://doi.org/10.55008/te-ad.1886331
AMA
1.Çağlıyan Reis T, Dilek A. Özel Eğitim Dersi Alan ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin “Özel Gereksinimli Çocuk ” Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması. JREE. 2026;6(2):425-439. doi:10.55008/te-ad.1886331
Chicago
Çağlıyan Reis, Tuğçenur, and Aytaç Dilek. 2026. “Özel Eğitim Dersi Alan Ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin ‘Özel Gereksinimli Çocuk ’ Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 (2): 425-39. https://doi.org/10.55008/te-ad.1886331.
EndNote
Çağlıyan Reis T, Dilek A (November 19, 2026) Özel Eğitim Dersi Alan ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin “Özel Gereksinimli Çocuk ” Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 2 425–439.
IEEE
[1]T. Çağlıyan Reis and A. Dilek, “Özel Eğitim Dersi Alan ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin ‘Özel Gereksinimli Çocuk ’ Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması”, JREE, vol. 6, no. 2, pp. 425–439, Nov. 2026, doi: 10.55008/te-ad.1886331.
ISNAD
Çağlıyan Reis, Tuğçenur - Dilek, Aytaç. “Özel Eğitim Dersi Alan Ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin ‘Özel Gereksinimli Çocuk ’ Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6/2 (November 19, 2026): 425-439. https://doi.org/10.55008/te-ad.1886331.
JAMA
1.Çağlıyan Reis T, Dilek A. Özel Eğitim Dersi Alan ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin “Özel Gereksinimli Çocuk ” Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması. JREE. 2026;6:425–439.
MLA
Çağlıyan Reis, Tuğçenur, and Aytaç Dilek. “Özel Eğitim Dersi Alan Ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin ‘Özel Gereksinimli Çocuk ’ Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, vol. 6, no. 2, Nov. 2026, pp. 425-39, doi:10.55008/te-ad.1886331.
Vancouver
1.Tuğçenur Çağlıyan Reis, Aytaç Dilek. Özel Eğitim Dersi Alan ve Almayan Çocuk Gelişimi Bölümü Öğrencilerinin “Özel Gereksinimli Çocuk ” Kavramına Yönelik Metaforik Algıları: Karşılaştırmalı Metafor Çalışması. JREE. 2026 Nov. 19;6(2):425-39. doi:10.55008/te-ad.1886331