Ziraat Mühendisi Adaylarının Tarımda Dijitalleşmeye Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Örneği
Öz
Tarımda dijitalleşme günümüzde tarımsal üretkenliği artırma, kaynak kullanımını optimize etme ve sürdürülebilir tarım uygulamalarını teşvik etme açısından kritik bir öneme sahiptir. Tarım eğitimi alan öğrenciler, geleceğin tarım profesyonelleri olarak dijitalleşmenin getirdiği yenilikleri benimseme potansiyeline sahiptir. Bu nedenle bu araştırmada Ziraat Mühendisi adayı öğrencilerin tarımda dijitalleşmeye yönelik tutumlarını ortaya koymak ve bu tutumları etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri 2023-2024 Eğitim-Öğretim Bahar döneminde Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesinde öğrenim gören 161 son sınıf öğrencilerinden çevrim içi hazırlanan anket yoluyla elde edilmiştir. Öğrencilerin tarımda dijitalleşmeye yönelik tutumlarının ölçülebilmesi amacıyla 5’li Likert tipinde ölçek soruları hazırlanarak Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda ele alınan tutum ölçeğinin olumlu ve olumsuz tutum olarak isimlendirilebilen iki alt boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Analiz sonuçlarında, özellikle yaşça daha büyük ve aileleri çiftçilikle uğraşan öğrencilerin tarımsal faaliyetlerde alışılmış yöntemlere daha bağlı kalarak yeniliklere karşı direnç gösterdikleri görülmüştür. Öğrencilerin babalarının meslekleri açısından incelendiğinde ise babası çiftçi olan öğrencilerin babası diğer mesleklere sahip olanlara göre dijital tarımın uygulanması konusunda daha olumsuz oldukları tespit edilmiştir. Çiftçi eğitimini geliştirmek ve dijital tarım teknolojileri konusunda destek hizmetleri sağlamak olumsuz tutumun azalmasına yardımcı olabilir. Özellikle tarım alanında eğitim gören öğrencilerin, dijitalleşmenin sunduğu fırsatları anlamaları ve bunları etkili bir şekilde değerlendirebilmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, tarımsal eğitim kurumları ve sektördeki paydaşların dijitalleşme konusunda farkındalık yaratmaya yönelik çalışmalarına ağırlık vermesi gerektiği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Tarımda dijitalleşme , Ziraat mühendisi adayı , Tutum , Ölçek geliştirme.
Kaynakça
- Abdulai, A. R., Kc, K. B., & Fraser, E. D. G. (2022). What Factors Influence the Likelihood of Rural Farmer Participation in Digital Agricultural Services? Experience From Smallholder Digitalization in Northern Ghana. Outlook on Agriculture, 52 (1), 57-66. https://doi.org/10.1177/00307270221144641
- Abiri, R., Rizan, N., Balasundram, S. K., Shahbazi, A. B., & Abdul-Hamid, H. (2023). Application of digital technologies for ensuring agricultural productivity. Heliyon. http://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e22601
- Akıllı, H., Çığ, F., & Pakyürek, M. (2019). Hassas tarım uygulamalarına bir örnek: Mısır yetiştiriciliği. Anadolu I. Uluslararası Uygulamalı Bilimler Kongresi, 26-28 Nisan, 2019, Diyarbakır, UBAK Uluslararası Bilimler Akademisi Uygulamalı Bilimler Tam Metin Kitabı, 521-542.
- Akyüz, H. E. (2018). Yapı geçerliliği için doğrulayıcı faktör analizi: Uygulamalı bir çalışma. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 7(2), 186-198.
- Altman, D. G. (1991). Practical Statistics for Medical Research. Chapman&Hall, London, UK.
- Annosi, M. C., Brunetta, F., Capo, F., & Heideveld, L. (2020). Digitalization in the Agri-Food Industry: The Relationship Between Technology and Sustainable Development. Management Decision, 58(8), 1737-1757. https://doi.org/10.1108/md-09-2019-1328
- Ateş, A., & Sayın, C. (2008). Antalya İlinde Örtüaltı Yetiştiriciliğinde Özel Tarımsal Danışmanlık Hizmetleri Üzerine Bir Araştırma. Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 21(2), 251-263.
- Atsak, B., & Çirka, M. (2024). Nesnelerin İnterneti Yardımıyla Akıllı Tarımda Yapay Zekâ Tabanlı Gübre ve Mahsul Tahmini. Journal of the Institute of Science & Technology/Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 14(3).
- Bolfe, É. L., Jorge, L. A. d. C., Sanches, I. D., Júnior, A. L., Costa, C. C. d., Victoria, D. d. C., Inamasu, R. Y., Grego, C. R., Ferreira, V. R., & Ramírez, A. R. (2020). Precision and Digital Agriculture: Adoption of Technologies and Perception of Brazilian Farmers. Agriculture, 10(12), 653. https://doi.org/10.3390/agriculture10120653
- Bryman, A., & Cramer, D. (2011). Quantitative Data Analysis with IBM SPSS 17, 18 & 19: A Guide for Social Scientists. Routledge, London, UK.