Araştırma Makalesi

Çevrim İçi Taze Meyve ve Sebze Satın Alma Niyeti: Güven ve Algılanan Riskin Entegre Edildiği Teknoloji Kabul Modelinde Dokunsal Girdi İhtiyacının Düzenleyici Rolü

Cilt: 11 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Çevrim İçi Taze Meyve ve Sebze Satın Alma Niyeti: Güven ve Algılanan Riskin Entegre Edildiği Teknoloji Kabul Modelinde Dokunsal Girdi İhtiyacının Düzenleyici Rolü

Öz

Bu çalışma tüketicilerin çevrim içi taze meyve ve sebze satın alma niyetleri üzerinde etkili olan faktörleri incelemektir. Bu doğrultuda Teknoloji Kabul Modeli güven, algılanan risk ve dokunsal girdi ihtiyacı faktörleri ile birleştirilerek bir araştırma modeli geliştirilmiştir. Bu genişletilmiş teorik modelde yer alan hipotezleri test etmek amacıyla anket aracılığıyla 493 kişiden veri toplanmıştır. Verilerin analizi için yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Sonuçlar, çevrim içi taze tarım ürünleri satın alma niyetini değerlendirmede genişletilen Teknoloji Kabul Modelinin uygulanabilirliğini ortaya koymaktadır. Daha ayrıntılı olarak sonuçlar, algılanan kullanım kolaylığının algılanan faydayı önemli ölçüde olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Sonuçlar aynı zamanda algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, güven ve algılanan riskin tutum üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Bu faktörler arasında güven en büyük etkiyi göstermektedir. Ayrıca sonuçlar algılanan faydanın, tutumun ve algılanan riskin çevrim içi taze meyve ve sebze satın alma niyetini önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Bunlar arasında algılanan risk çevrim içi satın alma niyetini azaltırken, tutum ise en büyük etkiyi göstermektedir. Son olarak sonuçlarda dokunsal girdi ihtiyacı algılanan risk ile satın alma niyeti arasındaki ilişkide önemli bir düzenleyici rol oynamaktadır. Buna göre tüketicinin dokunsal girdi ihtiyacı yüksek olduğunda taze meyve ve sebze ürünleri için algılanan riskin çevrim içi taze meyve ve sebze satın alma niyeti üzerindeki negatif etkisi artmaktadır. Bu sonuçlar bir araya getirildiğinde, meyve ve sebze e-perakendecileri, çevrimiçi alışverişin sunduğu zaman tasarrufu, çeşitlilik ve kolaylığı vurgulayan iletişim çabalarının yanı sıra, verimlilik ve etkinliği ön plana çıkaran programlar geliştirmeye odaklanırken, aynı zamanda tüketici güvenini artırmak ve risk algısını azaltmak için çaba sarf etmeleri gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Çevrim içi taze meyve ve sebze , Teknoloji Kabul Modeli , Güven , Algılanan risk , Dokunsal girdi ihtiyacı

Kaynakça

  1. Ahmed, N., Li, C., Khan, A., Qalati, S. A., Naz, S., ve Rana, F. (2021). Purchase intention toward organic food among young consumers using theory of planned behavior: Role of environmental concerns and environmental awareness. Journal of Environmental Planning and Management, 64(5), 796-822. https://doi.org/10.1080/09640568.2020.1785404
  2. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  3. Akar, E. (2024). Digital consumerism in times of crisis: Exploring the shift in online shopping behaviour. British Food Journal, 126(9), 3441-3462. https://doi.org/10.1108/BFJ-01-2024-0021
  4. Amirtha, R., ve Sivakumar, V. J. (2018). Does family life cycle stage influence e-shopping acceptance by Indian women? An examination using the technology acceptance model. Behaviour & Information Technology, 37(3), 267-294. https://doi.org/10.1080/0144929X.2018.1434560
  5. Anderson, J. C., ve Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103(3), 411-423. https://doi.org/10.1037/0033-2909.103.3.411
  6. Bagozzi, R. P., ve Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94. https://doi.org/10.1007/BF02723327
  7. Balaji, M. S., Raghavan, S., ve Jha, S. (2011). Role of tactile and visual inputs in product evaluation: A multisensory perspective. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 23(4), 513-530. https://doi.org/10.1108/13555851111165066
  8. Bauerová, R., ve Klepek, M. (2018). Technology acceptance as a determinant of online grocery shopping adoption. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 66(3), 737-746. https://doi.org/10.11118/actaun201866030737
  9. Benavides-Espinosa, M. del M., Ribeiro-Soriano, D., ve Gieure, C. (2024). How can agrifood businesses improve their performance? The role of digital transformation. British Food Journal, 126(4), 1682-1697. https://doi.org/10.1108/BFJ-06-2022-0541
  10. Bhatnagar, A., Misra, S., ve Rao, H. R. (2000). On risk, convenience, and Internet shopping behavior. Communications of the ACM, 43(11), 98-105. https://doi.org/10.1145/353360.353371

Kaynak Göster

APA
Cançelik, M. (2025). Çevrim İçi Taze Meyve ve Sebze Satın Alma Niyeti: Güven ve Algılanan Riskin Entegre Edildiği Teknoloji Kabul Modelinde Dokunsal Girdi İhtiyacının Düzenleyici Rolü. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 11(2), 124-143. https://doi.org/10.61513/tead.1770856