Çiftçilerin Tarım Ekipmanı Satın Almada Marka Tercihlerini Etkileyen Faktörler: Türkiye Örneği

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 197 - 212, 30.12.2025

Figen Arslan Koçkaya

https://doi.org/10.61513/tead.1791986

Öz

Tarımsal ekipman pazarları, spesifik özelliklere sahip endüstriyel pazarlar olarak tanımlanırlar. Satış işlemlerinin az sayıda ve büyük hacimli olması, her satın alma işleminde birden fazla kişi ve aracının yer alması, alıcıların bilinçli ve rasyonel alıcılar olması, yakın alıcı-satıcı ilişkisinin varlığı, satışta uzun müzakere süreci, alıcının ürünü özelleştirme ihtiyacı ve nadir satın alma sıklığı bu pazarlarının en önemi özellikleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de faaliyet gösteren çiftçilerin tarım makinesi satın alırken marka tercihlerini etkileyen faktörlerin neler olduğunu ortaya koymaktır. Bu çalışmada Türkiye’de tarım makineleri kullanıcılarının marka tercihlerini etkileyen faktörleri tespit etmeye yönelik ifadelerin yer aldığı bir anket formu hazırlanmıştır. Anket taslağının güvenilirliği pilot anket uygulaması gerçekleştirilerek analiz edilmiştir. Anket uygulaması sonucunda elde edilen verilere açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analiz yöntemleri uygulanmıştır. Yapılan analizde çiftçilerin tarım makinesi marka tercihinde üç faktörün etkin olduğu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu faktörler sırasıyla, “Yabancı markalı makinelere olan güven”, “Makinenin donanımı ve markanın kalite güvencesi” ve “Makinenin yaygın kullanımı ve markanın finansman desteğidir. Ayrıca, bu faktörlerin açıklanan toplam varyans içerisindeki oranı %54.208 olarak bulunmuştur. Elde edilen veriler ışığında çiftçilerin tarım ekipmanı satın alırken yerli markalardan ziyade yabancı menşeili markalara daha fazla güven duydukları, ürün donanımının ve ürünün kalite güvencesinin çiftçilerin marka tercinde önemli rol oynadığı açık bir şekilde görülmektedir. Bununla birlikte markanın bilinirliğinin ve markanın finansman desteği sağlamasının çiftçilerin tarım ekipmanı satın almada marka tercihini etkileyen faktörler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tarım Pazarlaması , Tarım Makinaları , Markalaşma

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Factors Affectıng Farmers’ Brand Preferences In Purchasıng Agricultural Machinery: The Türkiye Example

Öz

Agricultural equipment markets are defined as industrial markets with specific characteristics. The most important characteristics of these markets are the small number and large volume of sales transactions, the involvement of more than one person and intermediary in each purchase transaction, the fact that buyers are conscious and rational buyers, the existence of a close buyer-seller relationship, the long negotiation process in sales, the buyer's need to customize the product and the rare purchase frequency. The purpose of this study is to reveal the factors that affect the brand preferences of farmers operating in Türkiye when purchasing agricultural machinery. In this study, a survey form containing statements was prepared to identify the factors influencing brand preferences of agricultural machinery users in Türkiye. The reliability of the draft survey was analyzed through a pilot survey. Explanatory and confirmatory factor analysis methods were applied to the data obtained as a result of the survey. These factors are, "Trust in foreign-branded machinery," "Machine equipment and brand quality assurance,respectively" and "Wide use of the machinery and brand financial support." Furthermore, these factors accounted for 54.208% of the total explained variance. The data obtained clearly demonstrate that farmers place more trust in foreign brands than domestic brands when purchasing agricultural equipment, and that product equipment and quality assurance play a significant role in farmers' brand preferences. Furthermore, it was concluded that brand awareness and the brand's financial support are factors that influence farmers' brand preferences when purchasing agricultural equipment.

Anahtar Kelimeler

Agricultural Marketing , Agricultural Machinery , Branding

Etik Beyan

I declare that this study is an original work; that I have acted in accordance with scientific ethical principles and rules throughout all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes to the data used; and that I have accepted all terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE) and have complied with my ethical duties and responsibilities. I hereby declare that I consent to all ethical and legal consequences that may arise if, at any time, any situation contrary to this declaration I have made regarding the study is detected.

Kaynakça

• Abuselidze, G., & Slobodianyk, A. (2022). Marketing Aspects of the Key Issues of Agricultural Machinery in the Industrial Enterprises. Journal of Optimization in Industrial Engineering, 15(1),311-320. DOI:10.22094/JOIE.2021.1921197.1819
• Aksoy, A., Demir, N., & Demir, O. (2019). An analysis on determinants of farmers’ tractor purchasing behavior in Erzurum Province. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 50(1), 75-83. DOI: 10.17097/ataunizfd.423463
• Andersson, G., & Granath, U. (2012). Brand equity in the industrial purchase decision-A case study of the Swedish market for agricultural machinery. Examensarbete/SLU, Institutionen för ekonomi, Volume/Sequential designation, 729.
• Baybas, S., Aksoy, A.(2021) “Erzurum İli Çiftçilerinin Traktör Marka Tercihini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi” Turkish Journal of Agricultural Engineering Research 2021, 2(2): 376-389
• Cankurt, M., Miran, B.,(2010) Aydın Yöresinde Çiftçilerin Traktör Satın Alma Eğilimleri Üzerine Bir Araştırma. Ege Üniversitesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2010, 47 (1): 43-51
• Cassia, F., & Magno, F. (2019). A framework to manage business-to-business branding strategies. EuroMed Journal of Business, 14(2), 110-122. https://doi.org/10.1108/EMJB-08-2018-0047.
• Catalano, A. J. (2018). Measurements in distance education: a compendium of ınstruments, scales, and measures of evualuating online learning. London: Taylor & Francis Ltd.
• Durczak, K., Ekielski, A., Kozłowski, R., Żelaziński, T., & Pilarski, K. (2020). A computer system supporting agricultural machinery and farm tractor purchase decisions. Heliyon, 6(10). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e05039
• Fortes, V. M., Milan, G. S., Eberle, L., & TONI, D. D. (2019). Brand loyalty determinants in the context of a soft drink brand. RAM. Revista de Administração Mackenzie, 20(5), eRAMR 190015. https://doi.org/10.1590/1678-6971/ eRAMR190015
• Ginting, A. (2024, December). Analysis Of Factors Affecting Customer Buying Decision of Excavator for Replanting Purpose In The Plantation Sector In Central Kalimantan. In 5th International Conference on Global Innovation and Trends in Economy 2024 (INCOGITE 2024) (pp. 423-452). Atlantis Press. DOI 10.2991/978-94-6463-585-0_30
• Günel Y, Bircan H. (2022) Scale Development Effort to Determine Individual Housing Financing Preferences, Journal of Economics and Administrative Sciences, 23(3): 709-725
• Grainger, B. (2019). Factors influencing farmers' buying behaviour regarding agricultural tractors in the North West Province (Doctoral dissertation, North-West University).
• Hacıyusufoğlu, Af, Özarslan, C., Kormaz, Z., & Okursoy, A. (2016). Aydın İli Traktör Sahiplerinin Profilleri ve Traktör Tercih Kriterleri. IOSR Journal of Agriculture and Veterinary Science Volume 9, Issue 10 Ver. II (Oct. 2016), PP 54-58 DOI: 10.9790/2380-0910025458
• IDRE Stats. (t.y.). Enstitute for digitel research. Retrieved 03.12.2025, from Factor Analysis, Spss Annotated Output: https://stats.idre.ucla.edu/spss/output/factor-analysis/
• Intelligence, A. E. (2018). Brand loyalty in the farm equipment business. Brookfield, WI, USA. https://www.farm-equipment.com/ext /resources/aei/Reports/AEI_Brand-Loyalty-in-the-Farm-Equipment-Business_Report_ 0418_email.pdf.
• Karagöz, Y. (2017) “SPSS ve AMOS Uygulamalı Nitel, Nicel, Karma Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği”, Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık Ltd.Şti.
• Keleş, G., (2019) Trakya Bölgesinde Buğday Üreticilerinin Tohumluk Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin Analizi Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi Eylül/September 2019, 16(3) DOI: 10.33462/jotaf.568863
• Kool, M., Meulenberg, M. T., & Broens, D. F. (1997). Extensiveness of farmers' buying processes. Agribusiness: An International Journal, 13(3), 301-318. https://doi.org/ 10.1002 /(SICI)1520-6297(199705/06)13:3<301::AID-AGR5>3.0.CO;2-4
• Mohammed A. M., Kadhim Z. R. (2024) Purchase Channel Selectıon Of Agrıcultural Machınery By Wheat And Barley Farmers In Iraq: A Transactıons Cost Attıtude. Iraqi Journal of Agricultural Sciences 2024:55(2):845-857
• Möller, K. E. K., & Laaksonen, M. (1986). Situational Dimensions and Decision Criteria in Industrial Buying: Theoretical and Empirical Analysis, Advances in Business Marketing. JAI Press Inc, 1(1), 163-207.
• Nıewıadomskı, P., (2012) Qualıty Or Prıce? Factors Determınıng The Product's Purchase Decısıon On The Market Of Agrıcultural Machınery. Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering 2012, Vol. 57(2)
• Nyström, A. G., Törnroos, J. Å., Koporcic, N., & Ivanova-Gongne, M. (2018). Summary: branding in the B2B context and future challenges. In Developing Insights on Branding in the B2B Context: Case Studies from Business Practice (pp. 219-229). Emerald Publishing Limited., Bingley, UK. https://doi.org /10.1108/978-1-78756-275-220181013
• Özdamar, K. (2013) “Paket Programlar İle İstatistiksel Veri Analizi” Ankara, Nisan Kitabevi P. K. Mohanty, N. Senthil Kumar (2017), “Measuring farmer’s satisfaction and brand loyalty toward Indian fertilizer brands using DEA” J Brand Manag (2017) 24:467–488 DOI 10.1057/s41262-017-0039-3
• Pedro Harmath, Roberto Feeney & Josefa Ramoni-Perazzi (2022) “Producers’ brand-dealer dual loyalty to capital equipment” Journal of Marketing Analytics Volume 10, pages 390–407 https://doi.org/10.1057/s41270-021-00137-4
• Rauniyar, P. B., & Tamang, G. B. (2024). Assessing Preference of Four-Wheel Tractors among Farmers of Parsa District, Nepal. Journal of Business and Social Sciences Research, 9(1), 117–132. https://doi.org/10.3126/jbssr.v9i1.67994
• Roberto Feeney, Pedro Harmath, Josefa Ramoni-Perazzi and Pablo Mac Clay (2022) “Relationship between brand and dealer loyalty in the agricultural equipment market” International Food and Agribusiness Management Review Volume 25: Issue 2 pp: 347–360 https://doi.org/10.22434/IFAMR2021.0088
• Sağlam, C., Çetin N.,(2017) “Kayseri Yöresindeki Çiftçilerin Traktör Seçimi ve Satın Alma Davranışlarını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi” U. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2017, Cilt 31, Sayı 2, 109-121 University of Texas. (t.y.). Mplus tutorial. Retrieved03.12.2025 from: https://stat.utexas.edu/
• Walley, K., Custance, P., Taylor, S., Lindgreen, A. ve Hingley, M. (2007). Endüstriyel satın alma kararında markanın önemi: Birleşik Krallık traktör pazarına ilişkin bir vaka çalışması. İşletme ve Endüstriyel Pazarlama Dergisi , 22 (6), 383-393. https: //doi.org/10.1108/08858620710780145.
• Yıldız, N. , Bircan, H. (2012), “Uygulamalı İstatistik”, Ankara, Sage Yayıncılık Ltd.Şti.
• Zhu, M., Shen, C., Tian, Y., Wu, J., & Mu, Y. (2022). “Factors Affecting Smallholder Farmers’ Marketing Channel Choice in China with Multivariate Logit Model”. Agriculture, 12(9), 1441. https://doi.org/10.3390/agriculture12091441