Research Article

Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR

Volume: 22 Number: 2 August 30, 2024
EN TR

Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR

Abstract

Müdahale kabul edilebilirliği sosyal geçerliğin temel unsurlarından biri olarak görülmektedir. Müdahale kabul edilebilirliğinin yüksek düzeyde olmasının, okul temelli davranışsal müdahalelerin müdahale uygulayıcıları veya kullanıcıları tarafından doğru bir şekilde uygulanabilmesi ve kullanımının sürdürülebilmesi ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Müdahale kabul edilebilirliğini ölçmek ve müdahale kabul edilebilirliğini etkileyen faktörleri belirleyebilmek için birçok ölçek geliştirilmesine rağmen Türkçe alanyazındaki araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu nedenle, bu araştırmanın amacı davranışsal müdahalelerin kabul edilebilirliğini ölçmeyi amaçlayan Intervention Rating Profile-15’i Türkçeye uyarlamak ve uyarlanan ölçeğin güvenirliğini ve geçerliğini incelemektir. Açımlayıcı faktör analizi sonuçları incelendiğinde Intervention Rating Profile-15’in Türkçe formu olan Müdahale Derecelendirme Profili-TR (MDP-TR) için %56 varyans ile açıklanan tek boyutlu bir kabul edilebilirlik faktörü tespit edilmiştir. Aynı zamanda Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı, yüksek düzeyde bir iç tutarlılık göstermiştir (α=.925). Bu sebeple bu çalışma, MDP-TR'nin öngörülebilirliğinin doğrulanması ve davranış müdahalelerinin kabul edilebilirliğinin ölçülmesi bağlamında MDP-TR'nin yapı geçerliliği için ilk kanıt olarak düşünülebilir. Araştırmanın sınırlıkları ve gelecek çalışmalar için öneriler tartışılmıştır.

Keywords

References

  1. Akalın, S. (2014). Özel eğitim araştırmalarında sosyal karşılaştırma üzerine bir uygulama örneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 15(3), 19-35. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000212
  2. Ardıç, A. (2008). Uyarlanmış yoğun tuvalet eğitimi yönteminin otistik özellikler gösteren çocuklara tuvalet becerilerinin öğretiminde etkililiği. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  3. Atbaşı, Z. & Karasu, N. (2018). Uygulama örneği üzerinden sosyal geçerlik kavramının anlamı ve değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 283-303. https://doi.org/10.16986/HUJE,2018037421
  4. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185-216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301 Carter, S. L. (2007). Review of recent treatment acceptability research. Education and Training in Developmental Disabilities, 42(3), 301-316.
  5. Cattell, R. B. (1966). The meaning and strategic use of factor analysis. Handbook of multivariate experimental psychology içinde. Boston, MA: Springer US.
  6. Ceylan, F. & Yıkmış, A. (2017). Kaynaştırma öğrencilerinin sergilediği problem davranışlara yönelik sınıf öğretmenlerinin uyguladıkları önleme ve müdahale stratejileri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 239-264.
  7. Costello, A. B. & Osborne, J. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 10(7), 1-9. https://doi.org/10.7275/jyj1-4868
  8. Eckert, T. L., Hier, B. O., Hamsho, N. F., & Malandrino, R. D. (2017). Assessing children’s perceptions of academic interventions: The Kids Intervention Profile. School Psychology Quarterly, 32(2), 268-281. https://doi.org/10.1037/spq0000200

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Special Education and Disability (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 20, 2024

Publication Date

August 30, 2024

Submission Date

December 7, 2023

Acceptance Date

May 5, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 22 Number: 2

APA
Ünlüol Ünal, N., & Karal, M. A. (2024). Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 971-987. https://doi.org/10.37217/tebd.1400350
AMA
1.Ünlüol Ünal N, Karal MA. Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2024;22(2):971-987. doi:10.37217/tebd.1400350
Chicago
Ünlüol Ünal, Neslihan, and Muhammed A. Karal. 2024. “Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 22 (2): 971-87. https://doi.org/10.37217/tebd.1400350.
EndNote
Ünlüol Ünal N, Karal MA (August 1, 2024) Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 22 2 971–987.
IEEE
[1]N. Ünlüol Ünal and M. A. Karal, “Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 22, no. 2, pp. 971–987, Aug. 2024, doi: 10.37217/tebd.1400350.
ISNAD
Ünlüol Ünal, Neslihan - Karal, Muhammed A. “Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 22/2 (August 1, 2024): 971-987. https://doi.org/10.37217/tebd.1400350.
JAMA
1.Ünlüol Ünal N, Karal MA. Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2024;22:971–987.
MLA
Ünlüol Ünal, Neslihan, and Muhammed A. Karal. “Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 22, no. 2, Aug. 2024, pp. 971-87, doi:10.37217/tebd.1400350.
Vancouver
1.Neslihan Ünlüol Ünal, Muhammed A. Karal. Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2024 Aug. 1;22(2):971-87. doi:10.37217/tebd.1400350

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.