Araştırma Makalesi

Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR

Cilt: 22 Sayı: 2 30 Ağustos 2024
PDF İndir
EN TR

Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR

Öz

Müdahale kabul edilebilirliği sosyal geçerliğin temel unsurlarından biri olarak görülmektedir. Müdahale kabul edilebilirliğinin yüksek düzeyde olmasının, okul temelli davranışsal müdahalelerin müdahale uygulayıcıları veya kullanıcıları tarafından doğru bir şekilde uygulanabilmesi ve kullanımının sürdürülebilmesi ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Müdahale kabul edilebilirliğini ölçmek ve müdahale kabul edilebilirliğini etkileyen faktörleri belirleyebilmek için birçok ölçek geliştirilmesine rağmen Türkçe alanyazındaki araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu nedenle, bu araştırmanın amacı davranışsal müdahalelerin kabul edilebilirliğini ölçmeyi amaçlayan Intervention Rating Profile-15’i Türkçeye uyarlamak ve uyarlanan ölçeğin güvenirliğini ve geçerliğini incelemektir. Açımlayıcı faktör analizi sonuçları incelendiğinde Intervention Rating Profile-15’in Türkçe formu olan Müdahale Derecelendirme Profili-TR (MDP-TR) için %56 varyans ile açıklanan tek boyutlu bir kabul edilebilirlik faktörü tespit edilmiştir. Aynı zamanda Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı, yüksek düzeyde bir iç tutarlılık göstermiştir (α=.925). Bu sebeple bu çalışma, MDP-TR'nin öngörülebilirliğinin doğrulanması ve davranış müdahalelerinin kabul edilebilirliğinin ölçülmesi bağlamında MDP-TR'nin yapı geçerliliği için ilk kanıt olarak düşünülebilir. Araştırmanın sınırlıkları ve gelecek çalışmalar için öneriler tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akalın, S. (2014). Özel eğitim araştırmalarında sosyal karşılaştırma üzerine bir uygulama örneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 15(3), 19-35. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000212
  2. Ardıç, A. (2008). Uyarlanmış yoğun tuvalet eğitimi yönteminin otistik özellikler gösteren çocuklara tuvalet becerilerinin öğretiminde etkililiği. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  3. Atbaşı, Z. & Karasu, N. (2018). Uygulama örneği üzerinden sosyal geçerlik kavramının anlamı ve değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 283-303. https://doi.org/10.16986/HUJE,2018037421
  4. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185-216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301 Carter, S. L. (2007). Review of recent treatment acceptability research. Education and Training in Developmental Disabilities, 42(3), 301-316.
  5. Cattell, R. B. (1966). The meaning and strategic use of factor analysis. Handbook of multivariate experimental psychology içinde. Boston, MA: Springer US.
  6. Ceylan, F. & Yıkmış, A. (2017). Kaynaştırma öğrencilerinin sergilediği problem davranışlara yönelik sınıf öğretmenlerinin uyguladıkları önleme ve müdahale stratejileri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 239-264.
  7. Costello, A. B. & Osborne, J. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 10(7), 1-9. https://doi.org/10.7275/jyj1-4868
  8. Eckert, T. L., Hier, B. O., Hamsho, N. F., & Malandrino, R. D. (2017). Assessing children’s perceptions of academic interventions: The Kids Intervention Profile. School Psychology Quarterly, 32(2), 268-281. https://doi.org/10.1037/spq0000200

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Ağustos 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2024

Gönderilme Tarihi

7 Aralık 2023

Kabul Tarihi

5 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 22 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ünlüol Ünal, N., & Karal, M. A. (2024). Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 971-987. https://doi.org/10.37217/tebd.1400350
AMA
1.Ünlüol Ünal N, Karal MA. Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. TEBD. 2024;22(2):971-987. doi:10.37217/tebd.1400350
Chicago
Ünlüol Ünal, Neslihan, ve Muhammed A. Karal. 2024. “Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 22 (2): 971-87. https://doi.org/10.37217/tebd.1400350.
EndNote
Ünlüol Ünal N, Karal MA (01 Ağustos 2024) Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 22 2 971–987.
IEEE
[1]N. Ünlüol Ünal ve M. A. Karal, “Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR”, TEBD, c. 22, sy 2, ss. 971–987, Ağu. 2024, doi: 10.37217/tebd.1400350.
ISNAD
Ünlüol Ünal, Neslihan - Karal, Muhammed A. “Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 22/2 (01 Ağustos 2024): 971-987. https://doi.org/10.37217/tebd.1400350.
JAMA
1.Ünlüol Ünal N, Karal MA. Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. TEBD. 2024;22:971–987.
MLA
Ünlüol Ünal, Neslihan, ve Muhammed A. Karal. “Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 22, sy 2, Ağustos 2024, ss. 971-87, doi:10.37217/tebd.1400350.
Vancouver
1.Neslihan Ünlüol Ünal, Muhammed A. Karal. Davranışsal Müdahalelerde Sosyal Geçerlik: Müdahale Derecelendirme Profili-TR. TEBD. 01 Ağustos 2024;22(2):971-87. doi:10.37217/tebd.1400350

                                                                                                    Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

                                                                                                                                      Creative Commons Lisansı