Research Article

Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki

Volume: 23 Number: 1 April 30, 2025
EN TR

Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki

Abstract

Bu araştırma ile öğretmen adaylarının algıladıkları kişilik tipleri, öğretmen öz-yeterliği ve eleştirel düşünme tutumu arasındaki ilişki ve algılanan kişilik tipi ile öğretmen öz-yeterliği arasındaki ilişkide eleştirel düşünme tutumunun rolü incelenmiştir. Kuramsal çerçeveden hareketle söz konusu değişkenler arasında bir model kurulmuş ve modelin uygunluğu, değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkiler ortaya konmuştur. Araştırmaya Orta Anadolu’da bir eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan 317 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırma verileri Öğretmen Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği, Beş Faktörlü Kişilik Envanteri ve Eleştirel Düşünme Tutum Ölçeği aracılığıyla çevrim içi olarak toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre eleştirel düşünme tutumu ile öğretmen öz-yeterliği arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı değildir. Algılanan kişilik tipi ile eleştirel düşünme tutumu arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki vardır. Algılanan kişilik tipinin öğretmenlik öz-yeterliği üzerindeki toplam etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Algılanan kişilik tipinin öğretmenlik öz-yeterliği üzerindeki toplam etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Öğretmen adaylarının algıladıkları kişilik tipi ile öğretmen öz-yeterliği arasındaki dolaylı etkide eleştirel düşünme tutumunun aracılık rolü %95 güven aralığında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

Keywords

References

  1. Amirian, S., Ghaniabadi, S., Heydarnejad, T., & Abbasi, S. (2022). The contribution of critical thinking and self-efficacy beliefs to teaching style preferences in higher education. Journal of Applied Research in Higher Education, 15, 1-18. https://doi.org/10.1108/jarhe-11-2021-0441
  2. Arce-Saavedra, B. & Blumen, S. (2022). Critical thinking, creativity, self-efficacy, and teaching practice in Peruvian teacher trainers. Revista de Psicología, 40(1), 603-633. https://doi.org/10.18800/psico.202201.020
  3. Aşkar, P. & Umay, A. (2001). İlköğretim matematik öğretmenliği öğrencilerinin bilgisayarla ilgili öz-yeterlik algısı. Hacettepe University Journal of Education, 21(1), 1-8.
  4. Atmaca, T. (2020). Öğretmenlerin kişilik tipleri ile mesleğe yabancılaşma arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 491-506. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020.20.52925-613930 Aygüneş, A. (2023). Beden eğitimi öğretmenlerinin öğretmen yeterliği ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi) http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
  5. Bahar, H. H. & Kağan, M. (2018). Öğretmen adaylarında öz-yeterlik algılarının yordayıcısı olarak beş faktör kişilik özellikleri. Erzincan University Journal of Education, 20(3), 676-686.
  6. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
  7. Bauer, K. & Liang, Q. (2003). The effect of personality and precollege characteristics on first-year activities and academic performance. Journal of College Student Development, 44, 277-290. https://doi.org/10.1353/CSD.2003.0023
  8. Benet-Martínez, V. & John, O. P. (1998). Los Cinco Grandes across cultures and ethnic groups: Multitrait-multimethod analyses of the Big Five in Spanish and English. Journal of Personality and Social Psychology, 75(3), 729–750. https://doi.org/10.1037/0022-3514.75.3.729

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychological Foundations of Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 6, 2025

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

September 30, 2024

Acceptance Date

January 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 1

APA
Yılmaz Özelçi, S. (2025). Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(1), 89-112. https://doi.org/10.37217/tebd.1558185
AMA
1.Yılmaz Özelçi S. Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23(1):89-112. doi:10.37217/tebd.1558185
Chicago
Yılmaz Özelçi, Serap. 2025. “Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği Ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 (1): 89-112. https://doi.org/10.37217/tebd.1558185.
EndNote
Yılmaz Özelçi S (April 1, 2025) Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 1 89–112.
IEEE
[1]S. Yılmaz Özelçi, “Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 1, pp. 89–112, Apr. 2025, doi: 10.37217/tebd.1558185.
ISNAD
Yılmaz Özelçi, Serap. “Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği Ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/1 (April 1, 2025): 89-112. https://doi.org/10.37217/tebd.1558185.
JAMA
1.Yılmaz Özelçi S. Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23:89–112.
MLA
Yılmaz Özelçi, Serap. “Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği Ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 1, Apr. 2025, pp. 89-112, doi:10.37217/tebd.1558185.
Vancouver
1.Serap Yılmaz Özelçi. Öğretmen Adaylarının Algıladıkları Kişilik Tipi, Öğretmen Öz-Yeterliği ve Eleştirel Düşünme Tutumları Arasındaki İlişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025 Apr. 1;23(1):89-112. doi:10.37217/tebd.1558185

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.