Multicultural analysis of children's literature provides a space to critically examine texts from the perspective of the “other” and to interpret the social worlds depicted within them. This type of analysis considers that meaning in a literary work - written, illustrated, or published - is produced through language, power relations, and broader societal issues. Given that picture storybooks have become an integral part of children's learning experiences, multicultural reading holds significant importance. This study investigates the question: “How is multiculturalism represented in picture books?” To this end, seven picture books published in the last decade, thematically centered on multiculturalism and featuring explicit references to different cultures, countries, and therefore the “world,” either in their titles or contents, were analyzed. The analysis was structured around four main themes: identity and belonging, similarities and differences, experience, and cultural authenticity. The findings revealed that while these books had the potential to convey cultural diversity through both text and illustration, the depth and authenticity of representation varied considerably. In some cases, cultural representations were limited to superficial visual diversity, with characters’ ethnic identities not deeply integrated into the narrative. In contrast, other texts placed identity, lived experience, and cultural context at the core of the story. Within this framework, the study highlights the educational potential of multicultural children’s literature in fostering intercultural awareness, developing empathy, and supporting cultural literacy.
Çocuk edebiyatının çokkültürlü analizi; metni her türlü “öteki” açısından sorgulamak ve eserlerde tasvir edilen sosyal dünyaları anlamlandırmak için bir alan yaratır. Bu tür bir analiz; yazılan, resimlenen ve yayınlanan bir edebi eserde anlamın yalnızca dilden değil aynı zamanda güç ilişkileri ve toplumsal konular tarafından üretildiğini de göz önünde bulundurmaktır. Resimli hikâye kitaplarının çocukların öğrenme deneyimlerinin bir parçası haline geldiği düşünüldüğünde çokkültürlü okuma oldukça önem arz eder. Bu çalışmada, “Resimli hikâye kitaplarında çokkültürlülüğün temsili nasıldır?” sorusundan yola çıkarak çokkültürlülük teması altında konumlandırılan, son on yılda yayımlanmış, başlığında ve içeriğinde farklı kültürlere, ülkelere dolayısıyla “dünya”ya vurgu yapan yedi resimli hikâye kitabı analiz edilmiştir. Analiz süreci, kimlik ve aidiyet, benzerlikler ve farklılıklar, deneyim ve kültürel özgünlük olmak üzere dört ana tema çerçevesinde yapılandırılmıştır. Araştırma bulguları, söz konusu kitapların kültürel çeşitliliği metin ve görseller aracılığıyla sunma potansiyeline sahip olduğunu, ancak bu temsillerin derinlik ve özgünlük açısından farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Kültürel temsillerin bazı metinlerde yalnızca görsel çeşitlilikle sınırlı kaldığı, karakterlerin etnik kimliklerinin hikâyeye derinlemesine entegre edilmediği; buna karşın bazı kitaplarda ise kimlik, deneyim ve kültürel bağlamın anlatının merkezine yerleştirildiği görülmüştür. Bu bağlamda çalışmada, çokkültürlü çocuk edebiyatının kültürlerarası farkındalığı artırma, empatiyi geliştirme ve kültürel okuryazarlığı destekleme konusundaki eğitsel potansiyeli vurgulanmaktadır.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Turkish Education |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | February 11, 2025 |
| Acceptance Date | September 5, 2025 |
| Early Pub Date | December 28, 2025 |
| Publication Date | December 28, 2025 |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 23 Issue: 3 |
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, hakemli dergi literatürünün açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği çevrim içi bir ortamda ücretsiz olarak sunar.
Galip Yüksel, Gazi Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışma Anabilim Dalından mezun oldu (1987). Aynı üniversitede Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında Yüksek Lisans (1990) ve doktora eğitimlerini (1997) tamamladı.
Yüksel, akademik iş yaşamına 1992 yılında Gazi Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalında öğretim görevlisi olarak başladı, daha sonra yardımcı doçent (2000-2005) ve doçent (2005-2010) olarak çalıştı. 2010 yılından bu yana da profesör olarak aynı anabilim dalında çalışmaktadır.
Yedek Subay olarak vatani görevini yapan Yüksel, G.Ü. Tıp Fakültesi Sigara Bıraktırma Ünitesi kuruluşunda gönüllü olarak çalıştı (2001), Michigan State Üniversitesi (2003) ve Florida Üniversitesi’nde (2016) misafir öğretim üyesi olarak bulundu.
Bölüm başkan yardımcılığı (2005-2013), Göç Araştırma ve Uygulama Merkezi müdür yardımcılığı (2003–2008) ve Psikolojik Danışma ve Rehberlik anabilim dalı başkanlığı yaptı.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisinde editör yardımcısı olarak çalışan Yüksel, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi editörler kurulu ve Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (TPDR) üyesidir.
Gazi Üniversitesi Öğretim Elemanları Profili (2003) ve Türkiye Üniversiteleri Araştırmalarında (2006) proje başkan yardımcısı, Dezavantajlı Çocukların Eğitime Etkin Katılımı (2006) ve Ergenlerin Çalışma Anlayışının İncelenmesi projelerinde proje yürütücüsü olarak çalıştı.
Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Kurulu Üyesi olarak görev yaptı (2005-2010; 2019-2020).
Yüksel, makale ile kitap bölümlerinin yanında Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (13. Baskı) (Santrock, 2021), Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (19.Baskı)(Santrock, 2025) Eğitim Psikolojisi: Kuram ve Uygulama (Slavin, 2019) ve Yardım sanatını öğrenme: Temel yardım becerileri ve teknikleri (Young, 2021) kitaplarının çeviri editörüdür. Psikolojik danışma ve rehberlik anabilim dalında lisans ve lisansüstü düzeyinde dersler yürütmekte ve danışmanlıklar yapmakladır.
Halen, Gazi Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak; psikolojik danışman eğitimi ve yetkinlikleri, çevrimiçi psikolojik danışma, sosyo-duygusal gelişim, öğrenme ve gelişimde kültürel perspektifler üzerine araştırmalarını sürdürüyor.
Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU, 1965 yılında Kastamonu’da doğdu. 1983–1984 eğitim – öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Kastamonu Eğitim Yüksekokulu’ndan mezun oldu. Trabzon ve Ankara’da öğretmenlik ve okul müdürlüğü yaptı. Öğretmenlik yaptığı dönemlerde, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi anabilim dalından 1992-1993 eğitim-öğretim yılında mezun oldu. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nda, matematik komisyonu üyeliği ve maarif müfettişliği yaptı. Ankara ve Gazi Üniversitesi’nde "Eğitim Yönetimi" alanında master yapan Cemaloğlu, Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi’ne araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Doktora eğitiminden sonra 2004 yılında yardımcı doçent, 2008 yılında doçent ve 2014 yılında profesör olarak atandı.
Amerika Birleşik Devleti'nde "Michigan State University" ve University of Florida’ya misafir öğretim üyesi statüsüyle gitti. MEB - Dünya Bankası - Kurumsal Performans Yönetimi Ulusal Danışmanı, MEB - TÜBİTAK, e-denetim - e-performans Ulusal Danışmanı, değişik bakanlıklarda ve üniversitelerde stratejik plan danışmanlığı yaptı. Cemaloğlu, yılda 100'ün üzerinde eğitim, yönetim, liderlik ve denetim üzerine konferans vermektedir.
Yayımlanmış 32 kitabı, kitaplarda bölümü, 500’ün üzerinde ulusal gazete makalesi, SSCI ve diğer indexlerde taranan 112 makalesi, katıldığı ulusal ve uluslar arası kongre - sempozyum bulunmaktadır. Evli ve iki çocuk babası olan Cemaloğlu, İngilizce bilmekte ve halen Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi'nde, Eğitim Yönetimi anabilim dalında görev yapmaktadır. Cemaloğlu, 2019 yılında “Başöğretmen Onur Ödülü”, “2020 Yılında Bilge Tonyukuk Eğitime Hizmet Ödülü” almıştır.
The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.