Research Article

Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları

Volume: 23 Number: 3 December 28, 2025
EN TR

Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları

Abstract

Çocuk edebiyatının çokkültürlü analizi; metni her türlü “öteki” açısından sorgulamak ve eserlerde tasvir edilen sosyal dünyaları anlamlandırmak için bir alan yaratır. Bu tür bir analiz; yazılan, resimlenen ve yayınlanan bir edebi eserde anlamın yalnızca dilden değil aynı zamanda güç ilişkileri ve toplumsal konular tarafından üretildiğini de göz önünde bulundurmaktır. Resimli hikâye kitaplarının çocukların öğrenme deneyimlerinin bir parçası haline geldiği düşünüldüğünde çokkültürlü okuma oldukça önem arz eder. Bu çalışmada, “Resimli hikâye kitaplarında çokkültürlülüğün temsili nasıldır?” sorusundan yola çıkarak çokkültürlülük teması altında konumlandırılan, son on yılda yayımlanmış, başlığında ve içeriğinde farklı kültürlere, ülkelere dolayısıyla “dünya”ya vurgu yapan yedi resimli hikâye kitabı analiz edilmiştir. Analiz süreci, kimlik ve aidiyet, benzerlikler ve farklılıklar, deneyim ve kültürel özgünlük olmak üzere dört ana tema çerçevesinde yapılandırılmıştır. Araştırma bulguları, söz konusu kitapların kültürel çeşitliliği metin ve görseller aracılığıyla sunma potansiyeline sahip olduğunu, ancak bu temsillerin derinlik ve özgünlük açısından farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Kültürel temsillerin bazı metinlerde yalnızca görsel çeşitlilikle sınırlı kaldığı, karakterlerin etnik kimliklerinin hikâyeye derinlemesine entegre edilmediği; buna karşın bazı kitaplarda ise kimlik, deneyim ve kültürel bağlamın anlatının merkezine yerleştirildiği görülmüştür. Bu bağlamda çalışmada, çokkültürlü çocuk edebiyatının kültürlerarası farkındalığı artırma, empatiyi geliştirme ve kültürel okuryazarlığı destekleme konusundaki eğitsel potansiyeli vurgulanmaktadır.

Keywords

References

  1. Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology, 46(1), 5-34.
  2. Berry, J. W. (2005). Acculturation: Living successfully in two cultures. International Journal of Intercultural Relations, 29(6), 697-712.
  3. Botelho, M. J. & Rudman, M. K. (2009). Critical multicultural analysis of children's literature: Mirrors, windows, and doors. Routledge.
  4. Buell, F. (2004). From apocalypse to way of life: Environmental crisis in the American century. Routledge.
  5. Cahyaningtyas, A. (2022). Multicultural literature for building children’s character. Proceedings of the First International Conference on Democracy and Social Transformation, ICON-DEMOST 2021 içinde (s. 1-13), Semarang, Indonesia, EAI.
  6. Cai, M. (2002). Multicultural literature for children and young adults: Reflections on critical issues: reflections on critical issues. ABC-CLIO.
  7. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre Nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal.
  8. Day, F. A. (1994). Multicultural voices in contemporary literature. Heinemann.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 28, 2025

Publication Date

December 28, 2025

Submission Date

February 11, 2025

Acceptance Date

September 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 3

APA
Ulu, E., & Kapusızoğlu, F. (2025). Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(3), 2645-2670. https://doi.org/10.37217/tebd.1637593
AMA
1.Ulu E, Kapusızoğlu F. Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23(3):2645-2670. doi:10.37217/tebd.1637593
Chicago
Ulu, Emine, and Firdevs Kapusızoğlu. 2025. “Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 (3): 2645-70. https://doi.org/10.37217/tebd.1637593.
EndNote
Ulu E, Kapusızoğlu F (December 1, 2025) Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 3 2645–2670.
IEEE
[1]E. Ulu and F. Kapusızoğlu, “Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 3, pp. 2645–2670, Dec. 2025, doi: 10.37217/tebd.1637593.
ISNAD
Ulu, Emine - Kapusızoğlu, Firdevs. “Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/3 (December 1, 2025): 2645-2670. https://doi.org/10.37217/tebd.1637593.
JAMA
1.Ulu E, Kapusızoğlu F. Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23:2645–2670.
MLA
Ulu, Emine, and Firdevs Kapusızoğlu. “Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 3, Dec. 2025, pp. 2645-70, doi:10.37217/tebd.1637593.
Vancouver
1.Emine Ulu, Firdevs Kapusızoğlu. Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025 Dec. 1;23(3):2645-70. doi:10.37217/tebd.1637593

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.