Araştırma Makalesi

Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları

Cilt: 23 Sayı: 3 28 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları

Öz

Çocuk edebiyatının çokkültürlü analizi; metni her türlü “öteki” açısından sorgulamak ve eserlerde tasvir edilen sosyal dünyaları anlamlandırmak için bir alan yaratır. Bu tür bir analiz; yazılan, resimlenen ve yayınlanan bir edebi eserde anlamın yalnızca dilden değil aynı zamanda güç ilişkileri ve toplumsal konular tarafından üretildiğini de göz önünde bulundurmaktır. Resimli hikâye kitaplarının çocukların öğrenme deneyimlerinin bir parçası haline geldiği düşünüldüğünde çokkültürlü okuma oldukça önem arz eder. Bu çalışmada, “Resimli hikâye kitaplarında çokkültürlülüğün temsili nasıldır?” sorusundan yola çıkarak çokkültürlülük teması altında konumlandırılan, son on yılda yayımlanmış, başlığında ve içeriğinde farklı kültürlere, ülkelere dolayısıyla “dünya”ya vurgu yapan yedi resimli hikâye kitabı analiz edilmiştir. Analiz süreci, kimlik ve aidiyet, benzerlikler ve farklılıklar, deneyim ve kültürel özgünlük olmak üzere dört ana tema çerçevesinde yapılandırılmıştır. Araştırma bulguları, söz konusu kitapların kültürel çeşitliliği metin ve görseller aracılığıyla sunma potansiyeline sahip olduğunu, ancak bu temsillerin derinlik ve özgünlük açısından farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Kültürel temsillerin bazı metinlerde yalnızca görsel çeşitlilikle sınırlı kaldığı, karakterlerin etnik kimliklerinin hikâyeye derinlemesine entegre edilmediği; buna karşın bazı kitaplarda ise kimlik, deneyim ve kültürel bağlamın anlatının merkezine yerleştirildiği görülmüştür. Bu bağlamda çalışmada, çokkültürlü çocuk edebiyatının kültürlerarası farkındalığı artırma, empatiyi geliştirme ve kültürel okuryazarlığı destekleme konusundaki eğitsel potansiyeli vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology, 46(1), 5-34.
  2. Berry, J. W. (2005). Acculturation: Living successfully in two cultures. International Journal of Intercultural Relations, 29(6), 697-712.
  3. Botelho, M. J. & Rudman, M. K. (2009). Critical multicultural analysis of children's literature: Mirrors, windows, and doors. Routledge.
  4. Buell, F. (2004). From apocalypse to way of life: Environmental crisis in the American century. Routledge.
  5. Cahyaningtyas, A. (2022). Multicultural literature for building children’s character. Proceedings of the First International Conference on Democracy and Social Transformation, ICON-DEMOST 2021 içinde (s. 1-13), Semarang, Indonesia, EAI.
  6. Cai, M. (2002). Multicultural literature for children and young adults: Reflections on critical issues: reflections on critical issues. ABC-CLIO.
  7. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre Nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal.
  8. Day, F. A. (1994). Multicultural voices in contemporary literature. Heinemann.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

11 Şubat 2025

Kabul Tarihi

5 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ulu, E., & Kapusızoğlu, F. (2025). Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(3), 2645-2670. https://doi.org/10.37217/tebd.1637593
AMA
1.Ulu E, Kapusızoğlu F. Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. TEBD. 2025;23(3):2645-2670. doi:10.37217/tebd.1637593
Chicago
Ulu, Emine, ve Firdevs Kapusızoğlu. 2025. “Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 (3): 2645-70. https://doi.org/10.37217/tebd.1637593.
EndNote
Ulu E, Kapusızoğlu F (01 Aralık 2025) Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 3 2645–2670.
IEEE
[1]E. Ulu ve F. Kapusızoğlu, “Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları”, TEBD, c. 23, sy 3, ss. 2645–2670, Ara. 2025, doi: 10.37217/tebd.1637593.
ISNAD
Ulu, Emine - Kapusızoğlu, Firdevs. “Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/3 (01 Aralık 2025): 2645-2670. https://doi.org/10.37217/tebd.1637593.
JAMA
1.Ulu E, Kapusızoğlu F. Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. TEBD. 2025;23:2645–2670.
MLA
Ulu, Emine, ve Firdevs Kapusızoğlu. “Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 3, Aralık 2025, ss. 2645-70, doi:10.37217/tebd.1637593.
Vancouver
1.Emine Ulu, Firdevs Kapusızoğlu. Çocuk Edebiyatında Çokkültürlülüğün Temsili: Dünyanın Etrafında Dönen Resimli Hikâye Kitapları. TEBD. 01 Aralık 2025;23(3):2645-70. doi:10.37217/tebd.1637593

                                                                                                    Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

                                                                                                                                      Creative Commons Lisansı