Erken çocukluk dönemi, bireyin tüm yaşamını etkileyen bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim temellerinin atıldığı kritik bir evredir. Bu bağlamda, çocuk edebiyatı, yalnızca bir anlatım aracı olmanın ötesinde; çocukların dünyayı anlama biçimlerini, duygularını ifade etme becerilerini ve sosyal farkındalıklarını destekleyen güçlü bir iletişim aracı olarak değerlendirilmektedir. Özellikle resimli çocuk kitapları, görsel unsurlar yoluyla çocukların zihinsel temsillerini etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, 3-6 yaş aralığındaki çocuklara yönelik olarak yayımlanmış 26 resimli çocuk kitabının kapak görsellerini içerik analizi yöntemiyle incelemek ve elde edilen bulguları çocuk sosyal hizmeti bağlamında değerlendirmektir. Analizler sonucunda, ayrımcılık, engellilik, ihmal ve istismar, travma, hastalık, davranışsal problemler, aile içi problemler, göç ve nörogelişimsel bozukluklar olmak üzere dokuz ana tema belirlenmiştir. Bu temaların kapak görsellerinde doğrudan betimlemeler veya sembolik anlatımlarla temsil edildiği gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, çocuk kitaplarının yalnızca eğitici ya da eğlendirici içerik sunan yayınlar olmaktan öte, çocukların yaşadıkları sosyal sorunları tanımalarına, duygusal farkındalık geliştirmelerine ve psikososyal açıdan güçlenmelerine olanak tanıyan önemli araçlar olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, çocuk edebiyatı ile sosyal hizmet disiplini arasındaki çok yönlü ve işlevsel ilişkiyi açık bir biçimde ortaya koymakta; sosyal hizmet uzmanlarına yönelik önleyici ve destekleyici müdahale stratejilerinde çocuk kitaplarının nasıl kullanılabileceğine dair önemli bir zemin sunmaktadır.
Early childhood is a critical period during which the foundations of cognitive, emotional, and social development—shaping an individual’s entire life—are established. In this context, children's literature is considered not merely a medium of storytelling, but a powerful means of communication that supports children’s ways of understanding the world, expressing emotions, and developing social awareness. In particular, picture books can influence children's mental representations through visual elements. The aim of this study is to analyze the cover illustrations of 26 picture books published for children aged 3 to 6 using content analysis, and to evaluate the findings within the context of child social work. The analysis identified nine main themes: discrimination, disability, neglect and abuse, trauma, illness, behavioral problems, intra-family issues, migration, and neurodevelopmental disorders. These themes were found to be represented on the book covers either through direct depictions or symbolic imagery. The findings suggested that children's books were not merely educational or entertaining publications, but also served as important tools that enabled children to recognize social problems they might face, develop emotional awareness, and strengthen their psychosocial well-being. In this respect, the study clearly demonstrated the multidimensional and functional relationship between children's literature and the field of social work, offering a valuable foundation for how children’s books could be utilized in preventive and supportive intervention strategies by social work professionals.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Early Childhood Education, Child Development Education |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | May 20, 2025 |
| Acceptance Date | October 13, 2025 |
| Early Pub Date | December 29, 2025 |
| Publication Date | December 29, 2025 |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 23 Issue: 3 |
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, hakemli dergi literatürünün açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği çevrim içi bir ortamda ücretsiz olarak sunar.
Galip Yüksel, Gazi Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışma Anabilim Dalından mezun oldu (1987). Aynı üniversitede Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında Yüksek Lisans (1990) ve doktora eğitimlerini (1997) tamamladı.
Yüksel, akademik iş yaşamına 1992 yılında Gazi Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalında öğretim görevlisi olarak başladı, daha sonra yardımcı doçent (2000-2005) ve doçent (2005-2010) olarak çalıştı. 2010 yılından bu yana da profesör olarak aynı anabilim dalında çalışmaktadır.
Yedek Subay olarak vatani görevini yapan Yüksel, G.Ü. Tıp Fakültesi Sigara Bıraktırma Ünitesi kuruluşunda gönüllü olarak çalıştı (2001), Michigan State Üniversitesi (2003) ve Florida Üniversitesi’nde (2016) misafir öğretim üyesi olarak bulundu.
Bölüm başkan yardımcılığı (2005-2013), Göç Araştırma ve Uygulama Merkezi müdür yardımcılığı (2003–2008) ve Psikolojik Danışma ve Rehberlik anabilim dalı başkanlığı yaptı.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisinde editör yardımcısı olarak çalışan Yüksel, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi editörler kurulu ve Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (TPDR) üyesidir.
Gazi Üniversitesi Öğretim Elemanları Profili (2003) ve Türkiye Üniversiteleri Araştırmalarında (2006) proje başkan yardımcısı, Dezavantajlı Çocukların Eğitime Etkin Katılımı (2006) ve Ergenlerin Çalışma Anlayışının İncelenmesi projelerinde proje yürütücüsü olarak çalıştı.
Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Kurulu Üyesi olarak görev yaptı (2005-2010; 2019-2020).
Yüksel, makale ile kitap bölümlerinin yanında Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (13. Baskı) (Santrock, 2021), Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (19.Baskı)(Santrock, 2025) Eğitim Psikolojisi: Kuram ve Uygulama (Slavin, 2019) ve Yardım sanatını öğrenme: Temel yardım becerileri ve teknikleri (Young, 2021) kitaplarının çeviri editörüdür. Psikolojik danışma ve rehberlik anabilim dalında lisans ve lisansüstü düzeyinde dersler yürütmekte ve danışmanlıklar yapmakladır.
Halen, Gazi Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak; psikolojik danışman eğitimi ve yetkinlikleri, çevrimiçi psikolojik danışma, sosyo-duygusal gelişim, öğrenme ve gelişimde kültürel perspektifler üzerine araştırmalarını sürdürüyor.
Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU, 1965 yılında Kastamonu’da doğdu. 1983–1984 eğitim – öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Kastamonu Eğitim Yüksekokulu’ndan mezun oldu. Trabzon ve Ankara’da öğretmenlik ve okul müdürlüğü yaptı. Öğretmenlik yaptığı dönemlerde, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi anabilim dalından 1992-1993 eğitim-öğretim yılında mezun oldu. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nda, matematik komisyonu üyeliği ve maarif müfettişliği yaptı. Ankara ve Gazi Üniversitesi’nde "Eğitim Yönetimi" alanında master yapan Cemaloğlu, Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi’ne araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Doktora eğitiminden sonra 2004 yılında yardımcı doçent, 2008 yılında doçent ve 2014 yılında profesör olarak atandı.
Amerika Birleşik Devleti'nde "Michigan State University" ve University of Florida’ya misafir öğretim üyesi statüsüyle gitti. MEB - Dünya Bankası - Kurumsal Performans Yönetimi Ulusal Danışmanı, MEB - TÜBİTAK, e-denetim - e-performans Ulusal Danışmanı, değişik bakanlıklarda ve üniversitelerde stratejik plan danışmanlığı yaptı. Cemaloğlu, yılda 100'ün üzerinde eğitim, yönetim, liderlik ve denetim üzerine konferans vermektedir.
Yayımlanmış 32 kitabı, kitaplarda bölümü, 500’ün üzerinde ulusal gazete makalesi, SSCI ve diğer indexlerde taranan 112 makalesi, katıldığı ulusal ve uluslar arası kongre - sempozyum bulunmaktadır. Evli ve iki çocuk babası olan Cemaloğlu, İngilizce bilmekte ve halen Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi'nde, Eğitim Yönetimi anabilim dalında görev yapmaktadır. Cemaloğlu, 2019 yılında “Başöğretmen Onur Ödülü”, “2020 Yılında Bilge Tonyukuk Eğitime Hizmet Ödülü” almıştır.
The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.