Yükseköğretimde Program Esnekliği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
Abstract
Yükseköğretim kurumlarında içinde bulunduğumuz çağa yön veren küresel megatrendler (demografik dönüşüm ve teknolojinin yükselişi gibi büyük küresel eğilimler) doğrultusunda öğrencileri geleceğin mesleklerine hazırlayan yetkinlik temelli esnek programların tasarlanması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yükseköğretimde program esnekliği düzeyinin belirlenebilmesi noktasında beşli Likert türünde geliştirilen Program Esnekliği Ölçeği’nin 140 madde ve tek boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Bu araştırma kapsamında araştırma grubu belirlenirken amaçsal örnekleme yöntemine başvurulmuş olup öğretim elemanlarından oluşan bir araştırma grubundan veri toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, birinci ve ikinci öz değer oranının üçten büyük olması nedeniyle tek boyutlu bir yapının ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte ölçeğin tek faktörlü yapısını test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiş olup veri analizi sonucunda uyum indekslerinin kabul edilebilir aralıkta olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu araştırma kapsamında madde sayısının fazla olması nedeniyle Madde Tepki Kuramı çatısı altında yer alan Rasch analizinden yararlanılmış olup model-veri uyumunun sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan ölçek güvenirliğinin belirlenebilmesi noktasında hesaplanan Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı 0,943 olarak bulgulanmıştır. Sonuç olarak Program Esnekliği Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik değerlerinin yüksek olduğu saptanmış olup elde edilen bulgular, yükseköğretimde program esnekliği düzeyini belirlemeye yönelik ilk ölçme aracı olma özelliği taşıyan bu ölçeğin yükseköğretimde program esnekliği düzeyinin belirlenebilmesi noktasında geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymuştur.
Keywords
References
- Adam, F. (2009). Curriculum reform in higher education: A humanities case study. (Doktora Tezi). Available from ProQuest Dissertations and Theses database.
- Akkoyunlu, B., Orhan, F., & Umay, A. (2005). Bilgisayar öğretmenleri için “Bilgisayar Öğretmenliği Öz-Yeterlik Ölçeği” geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 1-8. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/87736 sayfasından erişilmiştir.
- Aktürk, C., Talan, T., & Cerasi, C. C. (2022). Education 4.0 and University 4.0 from Society 5.0 perspective. 12th International Conference on Advanced Computer Information Technologies’de (ACIT) sunulmuş bildiri, 26-28 Eylül, Ruzomberok, Slovakia.
- Andrich, D. (1978). Application of a psychometric rating model to ordered categories which are scored with successive integers. Applied Psychological Measurement, 2(4), 581-594. https://doi.org/10.1177/014662167800200413
- Awopeju, O. A. & Afolabi, E. R. I. (2016). Comparative analysis of classical test theory and item response theory based item parameter estimates of senior school certificate mathematics examination. European Scientific Journal, 12(28), 263-284. http://doi.org/10.19044/esj.2016.v12n28p263
- Ayre, C. & Scally A. J. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity ratio: revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47(1), 79–86. https://doi.org/10.1177/0748175613513808
- Barnett, R. (2014). Conditions of flexibility. Higher Education.
- Baykul, Y. (1979). Örtük özellikler ve klasik test kuramları üzerine bir karşılaştırma. (Doktora Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Curriculum Development in Education, Curriculum and Instration (Other), Higher Education Studies (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
April 9, 2026
Publication Date
April 29, 2026
Submission Date
June 12, 2025
Acceptance Date
January 9, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 24 Number: 1