Curriculum Flexibility in Higher Education: A Scale Development Research

Öz

In line with the global megatrends (major global trends such as demographic transformation and the rise of technology) that shape the current era in higher education institutions, it is aimed to design competency-based flexible curricula that prepare students for the professions of the future. For that purpose, it was determined that the Curriculum Flexibility Scale, which was developed in five-point Likert type to determine the level of curriculum flexibility in higher education, consisted of 140 items and a single dimension. Within the scope of this study, while determining the study group, the purposive sampling method was used and data were collected from a study group consisting of lecturers. As a result of the exploratory factor analysis, it was concluded that unidimensional structure emerged since the first and second eigenvalue ratios were greater than three. In addition, confirmatory factor analysis was performed to test the unidimensional structure of the scale, and as a result of the data analysis, it was determined that the fit indices were within the acceptable range. Moreover, due to the high number of items in the scale, Rasch analysis was utilised and it was concluded that model-data fit was ensured. On the other hand, the Cronbach alpha internal consistency coefficient, which was calculated to determine the scale reliability, was found to be 0.943. As a result, it was determined that the validity and reliability values of the Curriculum Flexibility Scale were high, and the findings had revealed that this scale, which was the first measurement tool to determine the level of curriculum flexibility in higher education, was a valid and reliable tool for determining the level of curriculum flexibility in higher education.

Anahtar Kelimeler

• Higher education
• Curriculum flexibility
• Scale development

Yükseköğretimde Program Esnekliği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Yükseköğretim kurumlarında içinde bulunduğumuz çağa yön veren küresel megatrendler (demografik dönüşüm ve teknolojinin yükselişi gibi büyük küresel eğilimler) doğrultusunda öğrencileri geleceğin mesleklerine hazırlayan yetkinlik temelli esnek programların tasarlanması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yükseköğretimde program esnekliği düzeyinin belirlenebilmesi noktasında beşli Likert türünde geliştirilen Program Esnekliği Ölçeği’nin 140 madde ve tek boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Bu araştırma kapsamında araştırma grubu belirlenirken amaçsal örnekleme yöntemine başvurulmuş olup öğretim elemanlarından oluşan bir araştırma grubundan veri toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, birinci ve ikinci öz değer oranının üçten büyük olması nedeniyle tek boyutlu bir yapının ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte ölçeğin tek faktörlü yapısını test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiş olup veri analizi sonucunda uyum indekslerinin kabul edilebilir aralıkta olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu araştırma kapsamında madde sayısının fazla olması nedeniyle Madde Tepki Kuramı çatısı altında yer alan Rasch analizinden yararlanılmış olup model-veri uyumunun sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan ölçek güvenirliğinin belirlenebilmesi noktasında hesaplanan Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı 0,943 olarak bulgulanmıştır. Sonuç olarak Program Esnekliği Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik değerlerinin yüksek olduğu saptanmış olup elde edilen bulgular, yükseköğretimde program esnekliği düzeyini belirlemeye yönelik ilk ölçme aracı olma özelliği taşıyan bu ölçeğin yükseköğretimde program esnekliği düzeyinin belirlenebilmesi noktasında geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yükseköğretim
• Program esnekliği
• Ölçek geliştirme

Kaynakça

1. Adam, F. (2009). Curriculum reform in higher education: A humanities case study. (Doktora Tezi). Available from ProQuest Dissertations and Theses database.
2. Akkoyunlu, B., Orhan, F., & Umay, A. (2005). Bilgisayar öğretmenleri için “Bilgisayar Öğretmenliği Öz-Yeterlik Ölçeği” geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 1-8. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/87736 sayfasından erişilmiştir.
3. Aktürk, C., Talan, T., & Cerasi, C. C. (2022). Education 4.0 and University 4.0 from Society 5.0 perspective. 12th International Conference on Advanced Computer Information Technologies’de (ACIT) sunulmuş bildiri, 26-28 Eylül, Ruzomberok, Slovakia.
4. Andrich, D. (1978). Application of a psychometric rating model to ordered categories which are scored with successive integers. Applied Psychological Measurement, 2(4), 581-594. https://doi.org/10.1177/014662167800200413
5. Awopeju, O. A. & Afolabi, E. R. I. (2016). Comparative analysis of classical test theory and item response theory based item parameter estimates of senior school certificate mathematics examination. European Scientific Journal, 12(28), 263-284. http://doi.org/10.19044/esj.2016.v12n28p263
6. Ayre, C. & Scally A. J. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity ratio: revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47(1), 79–86. https://doi.org/10.1177/0748175613513808
7. Barnett, R. (2014). Conditions of flexibility. Higher Education.
8. Baykul, Y. (1979). Örtük özellikler ve klasik test kuramları üzerine bir karşılaştırma. (Doktora Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.

9. Beavers, A., Lounsbury, J. W., Richards, J. K., Huck, S. W., Skolits, G. J., & Esquivel, S. L. (2013). Practical considerations for using exploratory factor analysis in educational research. Practical Assessment, Research & Evaluation, 18(6), 1-13. https://doi.org/10.7275/qv2q-rk76
10. Bhandari, P. & Nikolopoulou, K. (2023). What is a Likert scale? Guide & examples. Scribbr. https://www.scribbr.com/methodology/likert-scale/ sayfasından erişilmiştir.
11. Bojorque, R. & Pesántez, F. (2018). Curriculum design based on agile methodologies. S. Nazir, A. M. Teperi & A. Polak-Sopinska (Ed.), Advances in human factors in training, education, and learning sciences: Proceedings of the AHFE 2018 international conference on human factors in training, education and learning sciences içinde (s. 84-94). Springer.
12. Brink, S., Carlsson, C. J., Enelund, M., Georgsson, F., Keller, E., Lyng, R., & McCartan, C. (2021). Curriculum agility: Responsive organization, dynamic content and flexible education. 2021 IEEE Frontiers in Education Conference’da (FIE) sunulmuş bildiri, 13-16 Ekim, Lincoln.
13. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
14. Carlsen, A., Holmberg, C., Neghina, C., & Owusu-Boampong, A. (2016). Closing the gap: Opportunities for distance education to benefit adult learners in higher education. UNESCO Institute for Lifelong Learning. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000243264 sayfasından erilişmiştir.
15. Carson, T. R. (2009). Internationalizing curriculum: Globalization and the worldliness of curriculum studies. Curriculum Inquiry, 39(1), 145–158. https://doi.org/10.1111/j.1467-873X.2008.01442.x
16. Çelen, Ü. (2008). Klasik test kuramı ve madde tepki kuramı yöntemleriyle geliştirilen iki testin geçerlilik ve güvenilirliğinin karşılaştırılması. İlköğretim Online, 7(3), 758-768. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8600/107095 sayfasından erişilmiştir.
17. Çokluk, Ö., Yılmaz, K., & Oğuz, E. (2011). Nitel bir görüşme yöntemi: Odak grup görüşmesi. Kuramsal Eğitimbilim, 4(1), 95-107. https://keg.aku.edu.tr/arsiv/c4s1/c4s1m6.pdf sayfasından erişilmiştir.
18. de Ayala, R. J. (2013). The theory and practice of item response theory. The Guilford.
19. DeMars, C. (2010). Item response theory. Oxford University.
20. Demir, B., Yücesoy, Y., & Serttaş, Z. (2020). Öğretmen adaylarının program okuryazarlık seviyeleri: KKTC örneği. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 28-37. https://dergipark.org.tr/tr/pub/turksosbilder/issue/58519/825663 sayfasından erişilmiştir.
21. DeVellis, R. F. (2017). Scale development: Theory and applications. Sage.
22. Erçetin, Ş. (2001). Biz akademisyenler geleceğin yükseköğretim kurumlarını yaratmaya hazır mıyız? Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 25(25), 75-86. https://dergipark.org.tr/en/pub/kuey/issue/10371/126931 sayfasından erişilmiştir.
23. Gözen-Çıtak, G. (2007). Klasik test ve madde-tepki kuramlarına göre çoktan seçmeli testlerde farklı puanlama yöntemlerinin karşılaştırılması. (Doktora Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
24. Güler, N., İlhan, M., & Teker, G. T. (2018). İkili karşılaştırmalarla ölçekleme yöntemi ile Rasch analizinden elde edilen ölçek değerlerinin karşılaştırılması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 31-48. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/433519 sayfısından erişilmiştir.
25. Haiyang, S. (2010). An application of classical test theory and many facet Rasch measurement in analyzing the reliability of an English test for non-English major graduates. Chinese Journal of Applied Linguistics, 33(2), 87-102. https://www.researchgate.net/profile/Haiyang-Sun-3/publication/266252020 sayfasından erişilmiştir.
26. Hambleton, R. K., Swaminathan, H., & Rogers, H. J. (1991). Fundamentals of item response theory (c. 2). Sage.
27. Heise, B. & Himes, D. (2010). The course council: An example of student-centered learning. Journal of Nursing Education, 49(6), 343–345. http://doi.org/10.3928/01484834-20100115-04
28. Hicks, O. (2018). Curriculum in higher education: Confusion, complexity and currency. HERDSA Review of Higher Education, 5, 5-30. https://www.herdsa.org.au/herdsa-review-higher-education-vol-5/5-30 sayfasından erişilmiştir.
29. Hill, J. R. (2006). Flexible learning environments: Leveraging the affordances of flexible delivery and flexible learning. Innovative Higher Education, 31, 187-197. https://www.learntechlib.org/p/100105/ sayfasından erişilmiştir.
30. Hinkin, T. R. (2005). Scale development principles and practices. R. A. Swanson & E. F. Holton (Ed.), Research in organizations: Foundations and methods of inquiry içinde (s. 161-179). Berrett-Koehler.
31. Hsu, L. & Hsieh, S. (2011). Effects of a blended learning module on self-reported learning performances in baccalaureate nursing students. Journal of Advanced Nursing, 67(11), 2435–2444. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2011.05684.x
32. Jokinen, P. & Mikkonen, I. (2013). Teachers’ experiences of teaching in a blended learning environment. Nurse Education in Practice, 13, 524–528. http://doi.org/10.1016/j.nepr.2013.03.014
33. Kabanda, M. (2021). Globalization and curriculum in the 21st century: A case for flexible and dynamic curriculum. Asian Journal of Interdisciplinary Research, 4(3), 18-29. https://doi.org/110.34256/ajir2132
34. Kalaycı, N. & İlhan, E. (2017). Yükseköğretimde çekirdek program. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1, 118-131. https://doi.org/10.5961/jhes.2017.190
35. Karatekin-Alkoç, Y. (2021). Yeni dünya: VUCA dünyası. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4(10), 989-999. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.857
36. Karimi, S., Nasr, A. R., & Sharif, M. (2012). Curriculum design requirements and challenges of the learning society approach. Journal of Education and Learning, 1(2), 143-154. https://doi.org/10.5539/jel.v1n2p143
37. Kılıç-Çakmak, E., Çebi, A., & Kan, A. (2014). E-öğrenme ortamlarına yönelik “Sosyal Bulunuşluk Ölçeği” geliştirme çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(2), 755-768.
38. Kıncal, R. Y. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel.
39. Kiany, G. R. & Jalali, S. (2009). Theoretical and practical comparison of Classical Test Theory and Item-Response Theory. IJAL, 12(1), 168-197. https://ijal.khu.ac.ir/article-1-62-en.pdf sayfasından erişilmiştir.
40. Koçtürk, N. & Kızıldağ, S. (2018). Çocukluk Dönemi Cinsel İstismarına İlişkin Mitler Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, 778-808. https://doi.org/10.14520/adyusbd.406626
41. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563-575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
42. Lee, M., Peterson, J. J., & Dixon, A. (2010). Rasch calibration of physical activity self-efficacy and social support scale for persons with intellectual disabilities. Research in Developmental Disabilities, 31(4), 903–913. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2010.02.010 Mathiyazhagan, T. & Nandan, D. (2010). Survey research method. Media Mimansa, 4(1), 34-45. https://krishanpandey.com/rpapersd/Surver-Content sayfasından erişilmiştir.
43. McGarry, B. J., Theobald, K., Lewis, P. A., & Coyer, F. (2015). Flexible learning design in curriculum delivery promotes student engagement and develops metacognitive learners: An integrated review. Nurse Education Today, 35(9), 966-973. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2015.06.009
44. Menon, K. & Castrillón, G. (2019). Reimagining curricula for the fourth industrial revolution. The Independent Journal of Teaching and Learning, 14(2), 6-19. https://www.researchgate.net/publication/337474314 sayfasından erilişmiştir.
45. Menon, S., Suresh, M., & Raghu-Raman, R. (2022). Curriculum agility in higher education. Journal of Further and Higher Education, 46(9), 1175-1194. https://doi.org/10.1080/0309877X.2022.2058355
46. Mertler, C. A. & Vannatta, R. A. (2005). Advanced and multivariate statistical methods: Practical application and interpretation (3. B.). Pyrczak.
47. Morrison, K. M. & Embretson, S. (2018). Item generation. P. Irwing, T. Booth, & J. Hughes (Ed.), The Wiley handbook of psychometric testing: A multidisciplinary reference on survey, scale and test development içinde (s. 75-94). Wiley.
48. Mweshi, G. K. & Sakyi, K. (2020). Application of sampling methods for the research design. Archives of Business Review, 8(11), 180-193. https://doi.org/10.14738/abr.811.9042
49. Nikolova, I. & Collis, B. (1998). Flexible learning and design of instruction. British Journal of Educational Technology, 29, 59-72. https://www.academia.edu/31966871/Flexible_learning_and_design_of_ instruction sayfasından erişilmiştir.
50. Nunan, T., George, R., & McCausland, H. (2000). Rethinking the ways in which teaching and learning are supported: The Flexible Learning Centre at the University of South Australia. Journal of Higher Education Policy and Management, 22, 85-98. https://doi.org/10.1080/713678130
51. Ofojebe, W. N. & Chukwuma, E. T. C. (2015). Utilization of continuous professional development for academic staff effectiveness in the higher education sector in contemporary Nigeria. Journal of Emerging Trends in Educational Research and Policy Studies, 6(4), 306-314. https://www.academia.edu/21641764/ sayfasından erişilmiştir.
52. Osborne, J. W. (2014). Best practices in exploratory factor analysis. CreateSpace Independent.
53. Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N., & Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533-544. https://doi.org/10.1007/s10488-013-0528-y
54. Rahmat, W., Tiawati, R. L., Rahardi, R. K., & Saaduddin, S. (2024). How international students can well understand adapted online collaboration project? The case of BIPA learners. Journal of Pedagogical Research, 8(1), 143-158. https://doi.org/10.33902/JPR.202423689
55. Revelle, W. & Garner, K. M. (2022). Measurement: Reliability, construct validation, and scale construction. H. T. Reis, & C. M. Judd (Ed.), Handbook of research methods in social and personality psychology içinde (s. 36-44). Cambridge University.
56. Ryan, A. & Tilbury, D. (2013). Flexible pedagogies: New pedagogical ideas. Higher Education.
57. Scherer, R. F., Wiebe, F. A., Luther, D. C., & Adams, J. S. (1988). Dimensionality of coping: Factor stability using the Ways of Coping Questionnaire. Psychological Reports, 62(3), 763–770. https://doi.org/10.2466/pr0.1988.62.3.763
58. Shaheen, M., Pradhan, S., & Ranajee (2019). Sampling in qualitative research. M. Gupta, M. Shaheen & P. Reddy (Ed.), Qualitative techniques for workplace data analysis içinde (s. 25-51). IGI Global.
59. Slocum-Gori, S. & Zumbo, B. (2011). Assessing the unidimensionality of psychological scales: Using multiple criteria from factor analysis. Social Indicators Research: An International and Interdisciplinary Journal for Quality-of-Life Measurement, 102(3), 443-461. https://doi.org/10.1007/s11205-010-9682-8
60. Snow-Andrade, S. (2018). A responsive higher education curriculum: Change and disruptive innovation. D. Parrish & J. Joyce-McCoach (Ed.), Innovations in higher education: Cases on transforming and advancing practice içinde (s. 1-10). IntechOpen.
61. Somer, O. (1998). Türkçe’de kişilik özelliği tanımlayan sıfatların yapısı ve Beş Faktör Modeli. Türk Psikoloji Dergisi, 13(42), 17-32. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/57153 sayfasından erişilmiştir.
62. Sword, T. S. (2012). The transition to online teaching as experienced by nurse educators. Nursing Education Perspective, 33(4), 269–271. https://doi.org/10.5480/1536-5026-33.4.269
63. Şahin, A. & Weiss, D. J. (2015). Effects of calibration sample size and item bank size on ability estimation in computerized adaptive testing. Educational Sciences: Theory & Practice, 15(6), 1585-1595. https://doi.org/10.12738/estp.2015.6.0102
64. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. B.). Pearson.
65. Taşçı, Y. & Taşlıbeyaz, E. (2021). Yükseköğretim kurumlarında dijital dönüşüm çalışmalarının incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(1), 172-183. https://dergipark.org.tr/tr/pub/higheredusci/issue/62177/898599 sayfasından erişilmiştir.
66. Tekindal, S. (2021). Nicel, nitel, karma yöntem araştırma desenleri ve istatistik. Nobel.
67. Van Oort, L., Schröder, C., & French, D. P. (2011). What do people think about when they answer the Brief Illness Perception Questionnaire? A ‘think‐aloud’ study. British Journal of Health Psychology, 16(2), 231-245. https://doi.org/10.1348/135910710X500819
68. Wilson, F. R., Pan, W., & Schumsky, D. A. (2012). Recalculation of the critical values for Lawshe’s content validity ratio. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 45(3), 197–210. https://doi.org/10.1177/0748175612440286
69. Wolf, P. (2007). A model for facilitating curriculum development in higher education: A faculty‐driven, data‐informed, and educational developer–supported approach. New Directions for Teaching and Learning, 2007(112), 15-20. https://doi.org/10.1002/tl.294
70. Yeşilyurt, S. & Çapraz, C. (2018). Ölçek geliştirme çalışmalarında kullanılan kapsam geçerliği için bir yol haritası. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 251-264. https://doi.org/10.17556/erziefd.297741
71. Yuliandi, A., Desmiarni, & Jalinus, N. (2024). Era 4.0 curriculum development design. Indonesia Journal of Engineering and Education Technology (IJEET), 2(1), 91-98. https://doi.org/10.61991/ijeet.v2i1.16
72. YÖK. (2018). Yeni Öğretmen Yetiştirme Programları, Programların Güncelleme Gerekçeleri, Getirdiği Yenilikler ve Uygulama Esasları. http://www.yok.gov.tr/documents/10279/41805112/AA_ Sunus_+Onsoz_Uygulama_Yonergesi.pdf sayfasından erişilmiştir.
73. YÖK. (2020, 18 Ağustos). “Yeni YÖK” üniversitelere yetki devrine devam ediyor. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2020/egitim-fakültelerine-yetki-devri.aspx sayfasından erişilmiştir.
74. YÖKAK. (2022). Kurum İç Değerlendirme Raporu (KİDR) Hazırlama Kılavuzu. https://www.yokak.gov.tr/2025/01/29/kurum-ic-degerlendirme-raporu-kidr-hazirlama-kilavuzu-surum-3-2-1-yayimlandi/ sayfasından erişilmiştir.
75. Zohar, A., Gilead, T., Barzilai, S., & Arcavi, A. (2024). Designing guiding principles for twenty-first century curricula: Navigating knowledge, thinking skills, and pedagogical autonomy in the Israeli curriculum. Interchange, 55(1), 93-113. https://doi.org/10.1007/s10780-024-09515-0