Research Article

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat

Volume: 24 Number: 1 April 29, 2026
EN TR

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat

Abstract

Matematiksel akıl yürütmenin geliştirilmesi, fikirleri gerekçelendirme ve ispat, çağdaş matematik eğitiminde önemli becerilerden sayılmaktadır. Öğretim ve öğrenme süreçlerinde temel birer kaynak olarak ders kitapları bu tür becerilerin geliştirilmesinde kilit bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında oluşturulan öğretim programının bir parçası olarak hazırlanan beşinci sınıf matematik ders kitaplarındaki tüm içeriğin muhakeme, gerekçelendirme ve ispat perspektifinden sistematik olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma beşinci sınıf düzeyindeki iki kitaptan oluşan matematik ders kitabında muhakemenin nasıl yer aldığını incelemek için nitel bir araştırma yöntemi olarak tasarlanmıştır. Veriler; kitaptaki unsurları, tematik vurguları ile ispat, muhakeme ve gerekçelendirmenin kullanım düzeylerini belirlemeye olanak tanıyan betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, derinliği ve dağılımı konuya göre değişmekle birlikte beşinci sınıf ders kitabında matematiksel muhakeme, gerekçelendirme ve ispatın ders kitabı içeriğinde yer aldığını göstermiştir. Ayrıca beşinci sınıf ders kitabında ispat, bazı temalarda daha fazla yer alırken bazı temalarda sınırlı düzeyde yer almıştır. Çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öngördüğü matematiksel düşünme vizyonunun hayata geçirilebilmesi için ders kitaplarına doğrudan ispat yapma fırsatları sunan ve akıl yürütmeyi gerektiren görevlerin ele alınma düzeyini ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Alcock, L. & Inglis, M. (2008). Doctoral students’ use of examples in evaluating and proving conjectures. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 111-129.
  2. Balacheff, N. (1988). Aspects of proof in pupils’ practice of school mathematics. D. Pimm (Ed.), Mathematics, teachers and children içinde (s. 216–235). Hodder & Stoughton.
  3. Bass, H. (2011). Proof in mathematics education: An endangered species? A review of teaching and learning proof across the grades: A K–16 perspective. Journal for Research in Mathematics Education, 42(1), 98–103. https://doi.org/10.5951/jresematheduc.42.1.0098
  4. Bellens, K., Van Den Noortgate, W., & Van Damme, J. (2020). The informed choice: Mathematics textbook assessment in light of educational freedom, effectiveness, and improvement in primary education. School Effectiveness and School Improvement, 31(2), 192-211. https://doi.org/10.1080/09243453.2019.1642215
  5. Bergwall, A. & Hemmi, K. (2017). The state of proof in finnish and swedish mathematics textbooks: Capturing differences in approaches to upper-secondary integral calculus. Mathematical Thinking and Learning, 19(1), 1–18. https://doi.org/10.1080/10986065.2017.1258615
  6. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  7. Bülbül, A. & Urhan, S. (2016). Argümantasyon ve matematiksel kanıt süreçleri arasındaki ilişkiler. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 10(1), 351–373.
  8. Chazan, D. (1993). High school geometry students’ justification for their views of empirical evidence and mathematical proof. Educational Studies in Mathematics, 24(4), 359–387.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mathematics Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 24, 2026

Publication Date

April 29, 2026

Submission Date

July 13, 2025

Acceptance Date

March 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 24 Number: 1

APA
Toker, Z., Kara, O., Genç, F., & Doğan, M. F. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(1), 885-909. https://doi.org/10.37217/tebd.1741160
AMA
1.Toker Z, Kara O, Genç F, Doğan MF. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026;24(1):885-909. doi:10.37217/tebd.1741160
Chicago
Toker, Zerrin, Oguz Kara, Faruk Genç, and Muhammed Fatih Doğan. 2026. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme Ve İspat”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 (1): 885-909. https://doi.org/10.37217/tebd.1741160.
EndNote
Toker Z, Kara O, Genç F, Doğan MF (April 1, 2026) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 1 885–909.
IEEE
[1]Z. Toker, O. Kara, F. Genç, and M. F. Doğan, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 24, no. 1, pp. 885–909, Apr. 2026, doi: 10.37217/tebd.1741160.
ISNAD
Toker, Zerrin - Kara, Oguz - Genç, Faruk - Doğan, Muhammed Fatih. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme Ve İspat”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24/1 (April 1, 2026): 885-909. https://doi.org/10.37217/tebd.1741160.
JAMA
1.Toker Z, Kara O, Genç F, Doğan MF. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026;24:885–909.
MLA
Toker, Zerrin, et al. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme Ve İspat”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 24, no. 1, Apr. 2026, pp. 885-09, doi:10.37217/tebd.1741160.
Vancouver
1.Zerrin Toker, Oguz Kara, Faruk Genç, Muhammed Fatih Doğan. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026 Apr. 1;24(1):885-909. doi:10.37217/tebd.1741160

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.