Reasoning and Proof in 5th Grade Mathematics Textbooks Aligned with The Century of Türkiye Education Model
Abstract
Developing mathematical reasoning, justifying and proving ideas are considered important skills in contemporary mathematics education. As fundamental resources in teaching and learning processes, textbooks play a key role in developing these types of skills. This study aims to systematically examine all content in fifth grade mathematics textbooks, prepared as part of the new curriculum created within the scope of The Century of Türkiye Education Model from the perspective of reasoning, justification, and proof. The research was designed as a qualitative study to examine how reasoning is incorporated in the mathematics textbook consisting of two books at the fifth-grade level. The data was analyzed using descriptive analysis method, which enabled the identification of the elements in the textbook, its thematic emphases, and the extent to which proof, reasoning, and justification are utilized. The findings showed that mathematical reasoning, justification, and proof were included in the fifth-grade textbook content, although the depth and distribution varied depending on the subject. Additionally, while proofs were more prominent in some themes in the fifth-grade textbook, they were limited in others. The study reveals the extent to which tasks that offer direct proof opportunities and require deductive thinking are addressed in textbooks, to implement the vision of mathematical thinking envisioned by The Century of Türkiye Education Model.
Keywords
References
- Alcock, L. & Inglis, M. (2008). Doctoral students’ use of examples in evaluating and proving conjectures. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 111-129.
- Balacheff, N. (1988). Aspects of proof in pupils’ practice of school mathematics. D. Pimm (Ed.), Mathematics, teachers and children içinde (s. 216–235). Hodder & Stoughton.
- Bass, H. (2011). Proof in mathematics education: An endangered species? A review of teaching and learning proof across the grades: A K–16 perspective. Journal for Research in Mathematics Education, 42(1), 98–103. https://doi.org/10.5951/jresematheduc.42.1.0098
- Bellens, K., Van Den Noortgate, W., & Van Damme, J. (2020). The informed choice: Mathematics textbook assessment in light of educational freedom, effectiveness, and improvement in primary education. School Effectiveness and School Improvement, 31(2), 192-211. https://doi.org/10.1080/09243453.2019.1642215
- Bergwall, A. & Hemmi, K. (2017). The state of proof in finnish and swedish mathematics textbooks: Capturing differences in approaches to upper-secondary integral calculus. Mathematical Thinking and Learning, 19(1), 1–18. https://doi.org/10.1080/10986065.2017.1258615
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
- Bülbül, A. & Urhan, S. (2016). Argümantasyon ve matematiksel kanıt süreçleri arasındaki ilişkiler. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 10(1), 351–373.
- Chazan, D. (1993). High school geometry students’ justification for their views of empirical evidence and mathematical proof. Educational Studies in Mathematics, 24(4), 359–387.
- Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8. b.). Routledge.
- Davis, J. D. (2012). An examination of reasoning and proof opportunities in three differently organized secondary mathematics textbook units. Mathematics Education Research Journal, 24(4), 467–491. https://doi.org/10.1007/S13394-012-0047-2
- Doğan, M. F. (2019). Sekizinci sınıf matematik ders kitabındaki matematiksel akıl yürütme ve ispatı öğrenme olanakları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 601–618. https://doi.org/10.17679/INUEFD.527243
- Gardiner, T. (2004). Learning to prove: using structured templates for multi-step calculations as an introduction to local deduction. ZDM, 36(2), 67–76. https://doi.org/10.1007/BF02655761
- Hanna, G. (1995). Challenges to the importance of proof. For the Learning of Mathematics, 15(3), 42–49.
- Hanna, G. (2000). Proof, explanation and exploration: An overview. Educational Studies in Mathematics, 44(1-2), 5–23.
- Hanna, G. (2018). Reflections on proof as explanation. A. J. Stylianides & G. Harel (Ed.), Advances in mathematics education research on proof and proving: An international perspective içinde (s. 3–18). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-70996-3
- Hanna, G. & de Villiers, M. (2008). ICMI Study 19: Proof and proving in mathematics education. ZDM, 40(2), 329–336. https://doi.org/10.1007/S11858-008-0073-4
- Harel, G. & Sowder, L. (1998). Students’ proof schemes: Results from exploratory studies. A. H. Schoenfeld, J. Kaput, & E. Dubinsky (Ed.), Research in collegiate mathematics education III (c. 7) içinde (s. 234–283). American Mathematical Society.
- Hemmi, K., Lepik, M., & Viholainen, A. (2013). Analysing proof-related competences in Estonian, Finnish and Swedish mathematics curricula-towards a framework of developmental proof. Journal of Curriculum Studies, 45(3), 354–378. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.754055
- Healy, L. & Hoyles, C. (2000). A study of proof conceptions in algebra. Journal for Research in Mathematics Education, 31(4), 396–428.
- Hersh, R. (1993). Proving is convincing and explaining. Educational Studies in Mathematics, 24(4), 389–399.
- Jankvist, U. T. & Misfeldt, M. (2019). CAS assisted proofs in upper secondary school mathematics textbooks. Journal for Research in Mathematics Education, 8(3), 232–266. https://doi.org/10.17583/REDIMAT.2019.3315
- Kar, T. & Işık, C. (2015). Türk ve Amerikan yedinci sınıf matematik ders kitaplarının tamsayılarla toplama ve çıkarma işlemleri üzerinden karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 40(177), 75–92. https://doi.org/10.15390/EB.2015.2897
- Karakuş, F. & Korkutan, E. (2021). Ortaokul matematik ders kitaplarında geometri ve ölçme konularına yönelik yapılan ispatların muhakeme ve ispat analitik çerçevesi kapsamında incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 1–16. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.840090
- Kaya, S. N., Tapan-Broutin, M. S., Arslan, Ç., & Ezentaş, R. (2023). Sekizinci sınıf matematik ders kitabında bulunan çözümlü örnekler ve liselere geçiş sınavındaki soruların kavrayış türleri açısından incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(1), 96–125. https://doi.org/10.51460/baebd.1069045
- Komatsu, K. & Jones, K. (2021). Generating mathematical knowledge in the classroom through proof, refutation, and abductive reasoning. Educational Studies in Mathematics, 109(3), 567–591. https://doi.org/10.1007/s10649-021-10086-5
- Lange, M. (2023). Why is proof the only way to acquire mathematical knowledge? Australasian Journal of Philosophy, 102(2), 333–353. https://doi.org/10.1080/00048402.2023.2233540
- Martinez, M. V. & Superfine, A. C. (2012). Integrating algebra and proof in high school: Students’ work with multiple variables and a single parameter in a proof context. Mathematical Thinking and Learning, 14(2), 120–148. https://doi.org/10.1080/10986065.2012.657956
- MEB. (2018). Matematik Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1–8. Sınıflar). MEB.
- MEB. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tymm.meb.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
- MEB. (2024b). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu matematik 5. sınıf ders kitabı (1. kitap). MEB. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/matematik_5_1.pdf sayfasından erişilmiştir.
- MEB. (2024c). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu matematik 5. sınıf ders kitabı (2. kitap). MEB. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/matematik_5_2.pdf sayfasından erişilmiştir.
- Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
- Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3. b.). Sage.
- Miyakawa, T. (2017). Comparative analysis on the nature of proof to be taught in geometry: The cases of French and Japanese lower secondary schools. Educational Studies in Mathematics, 94(1), 37–54. https://doi.org/10.1007/S10649-016-9711-X
- NCTM. (2000). Principles and standards for school mathematics. NCTM.
- Nicol, C. C. & Crespo, S. M. (2006). Learning to teach with mathematics textbooks: How preservice teachers interpret and use curriculum materials. Educational Studies in Mathematics, 62(3), 331–355. http://www.jstor.org/stable/25472105 sayfasından erişilmiştir.
- Otten, S., Gilbertson, N. J., Males, L. M., & Clark, D. L. (2014). The mathematical nature of reasoning-and-proving opportunities in geometry textbooks. Mathematical Thinking and Learning, 16(1), 51–79. https://doi.org/10.1080/10986065.2014.857802
- Rav, Y. (1999). Why do we prove theorems? Philosophia Mathematica, 7(1), 5–41. https://doi.org/10.1093/philmat/7.1.5
- Reid, D. (2005). The meaning of proof in mathematics education. Proceedings of the 4th Conference of the European Society for Research in Mathematics Education içinde (s. 458-468). European Society for Research in Mathematics Education.
- Remillard, J. T. (2005). Examining key concepts in research on teachers’ use of mathematics curricula. Review of Educational Research, 75(2), 211–246. https://doi.org/10.3102/00346543075002211
- Ross, K. A. (1998). Doing and proving: The place of algorithms and proofs in school mathematics. The American Mathematical Monthly, 105(3), 252–255. https://doi.org/10.1080/00029890.1998.12004875
- Schoenfeld, A. H. (2009). The soul of mathematics. D. Stylianou, M. Blanton, & E. Knuth (Ed.), Teaching and learning proof across the grades: A K–16 perspective içinde (s. xii–xvi). Routledge.
- Stylianides, A. J. (2007). Proof and proving in school mathematics. Journal for Research in Mathematics Education, 38(3), 289–321.
- Stylianides, G. J. (2009). Reasoning-and-proving in school mathematics textbooks. Mathematical Thinking and Learning, 11(4), 258–288. https://doi.org/10.1080/10986060903253954
- Stylianides, A. J. & Stylianides, G. J. (2008). Studying the classroom implementation of tasks: High-level mathematical tasks that fail to be implemented. Mathematics Education Research Journal, 20(2), 14–30.
- Stylianides, G. J., Stylianides, A. J., & Weber, K. (2017). Research on the teaching and learning of proof: Taking stock and moving forward. J. Cai (Ed.), Compendium for research in mathematics education içinde (s. 237–266). NCTM.
- Şengül, S. & Kıral, B. (2023). Matematik ders kitaplarında matematiksel akıl yürütme ve ispat. Yaşadıkça Eğitim, 37(2), 508–530. https://doi.org/10.33308/26674874.2023372589
- Şirin, B. & Yıldız, A. (2020). 8. sınıf matematik ders kitabının PISA temel matematik beceri seviyelerine göre incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(4), 1158–1176. https://doi.org/10.30703/cije.676100
- Thompson, D. R., Senk, S. L., & Johnson, G. J. (2012). Opportunities to learn reasoning and proof in high school mathematics textbooks. Journal for Research in Mathematics Education, 43(3), 253–295. https://doi.org/10.5951/JRESEMATHEDUC.43.3.0253
- Toker, Z. (2020). Etkinlikler yoluyla sınıf içinde ispat ve sorgulama. Y. Dede, & M. F. Doğan, & F. Aslan-Tutak (Ed.) Matematik eğitiminde etkinlikler ve uygulamaları içinde (s. 439-463). Pegem.
- Valverde, G. A., Bianchi, L. J., Wolfe, R. G., Schmidt, W. H., & Houang, R. T. (2002). According to the book: Using TIMSS to investigate the translation of policy into practice through the world of textbooks. Kluwer Academic.
- Varghese, T. (2017). Proof, proving and mathematics curriculum. Transformation, 3(1), 3-31.
- Viholainen, A., Partanen, M., Piiroinen, J., Asikainen, M., & Hirvonen, P. E. (2015). The role of textbooks in Finnish upper secondary school mathematics: Theory, examples and exercises. Nordic Studies in Mathematics Education, 20(3-4), 157-178.
- Weber, K. (2010). Proofs that develop insight. For the Learning of Mathematics, 30(1), 32–36.
- Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. b.). Seçkin.
- Yılmaz, T. Y. & Köse, N. (2021). Ortaokul öğrencileri kanıt yapabilir mi? Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(2), 852-880.
- Zeybek, Z., Üstün, A., & Birol, A. (2019). Matematiksel ispatların ortaokul matematik ders kitaplarındaki yeri. İlköğretim Online, 17(3), 1317–1335. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.466349
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Yönelik Geliştirilen Beşinci Sınıf Matematik Ders Kitaplarında Muhakeme ve İspat
Abstract
Matematiksel akıl yürütmenin geliştirilmesi, fikirleri gerekçelendirme ve ispat, çağdaş matematik eğitiminde önemli becerilerden sayılmaktadır. Öğretim ve öğrenme süreçlerinde temel birer kaynak olarak ders kitapları bu tür becerilerin geliştirilmesinde kilit bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında oluşturulan öğretim programının bir parçası olarak hazırlanan beşinci sınıf matematik ders kitaplarındaki tüm içeriğin muhakeme, gerekçelendirme ve ispat perspektifinden sistematik olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma beşinci sınıf düzeyindeki iki kitaptan oluşan matematik ders kitabında muhakemenin nasıl yer aldığını incelemek için nitel bir araştırma yöntemi olarak tasarlanmıştır. Veriler; kitaptaki unsurları, tematik vurguları ile ispat, muhakeme ve gerekçelendirmenin kullanım düzeylerini belirlemeye olanak tanıyan betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, derinliği ve dağılımı konuya göre değişmekle birlikte beşinci sınıf ders kitabında matematiksel muhakeme, gerekçelendirme ve ispatın ders kitabı içeriğinde yer aldığını göstermiştir. Ayrıca beşinci sınıf ders kitabında ispat, bazı temalarda daha fazla yer alırken bazı temalarda sınırlı düzeyde yer almıştır. Çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin öngördüğü matematiksel düşünme vizyonunun hayata geçirilebilmesi için ders kitaplarına doğrudan ispat yapma fırsatları sunan ve akıl yürütmeyi gerektiren görevlerin ele alınma düzeyini ortaya koymaktadır.
Keywords
References
- Alcock, L. & Inglis, M. (2008). Doctoral students’ use of examples in evaluating and proving conjectures. Educational Studies in Mathematics, 69(2), 111-129.
- Balacheff, N. (1988). Aspects of proof in pupils’ practice of school mathematics. D. Pimm (Ed.), Mathematics, teachers and children içinde (s. 216–235). Hodder & Stoughton.
- Bass, H. (2011). Proof in mathematics education: An endangered species? A review of teaching and learning proof across the grades: A K–16 perspective. Journal for Research in Mathematics Education, 42(1), 98–103. https://doi.org/10.5951/jresematheduc.42.1.0098
- Bellens, K., Van Den Noortgate, W., & Van Damme, J. (2020). The informed choice: Mathematics textbook assessment in light of educational freedom, effectiveness, and improvement in primary education. School Effectiveness and School Improvement, 31(2), 192-211. https://doi.org/10.1080/09243453.2019.1642215
- Bergwall, A. & Hemmi, K. (2017). The state of proof in finnish and swedish mathematics textbooks: Capturing differences in approaches to upper-secondary integral calculus. Mathematical Thinking and Learning, 19(1), 1–18. https://doi.org/10.1080/10986065.2017.1258615
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
- Bülbül, A. & Urhan, S. (2016). Argümantasyon ve matematiksel kanıt süreçleri arasındaki ilişkiler. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 10(1), 351–373.
- Chazan, D. (1993). High school geometry students’ justification for their views of empirical evidence and mathematical proof. Educational Studies in Mathematics, 24(4), 359–387.
- Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8. b.). Routledge.
- Davis, J. D. (2012). An examination of reasoning and proof opportunities in three differently organized secondary mathematics textbook units. Mathematics Education Research Journal, 24(4), 467–491. https://doi.org/10.1007/S13394-012-0047-2
- Doğan, M. F. (2019). Sekizinci sınıf matematik ders kitabındaki matematiksel akıl yürütme ve ispatı öğrenme olanakları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 601–618. https://doi.org/10.17679/INUEFD.527243
- Gardiner, T. (2004). Learning to prove: using structured templates for multi-step calculations as an introduction to local deduction. ZDM, 36(2), 67–76. https://doi.org/10.1007/BF02655761
- Hanna, G. (1995). Challenges to the importance of proof. For the Learning of Mathematics, 15(3), 42–49.
- Hanna, G. (2000). Proof, explanation and exploration: An overview. Educational Studies in Mathematics, 44(1-2), 5–23.
- Hanna, G. (2018). Reflections on proof as explanation. A. J. Stylianides & G. Harel (Ed.), Advances in mathematics education research on proof and proving: An international perspective içinde (s. 3–18). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-70996-3
- Hanna, G. & de Villiers, M. (2008). ICMI Study 19: Proof and proving in mathematics education. ZDM, 40(2), 329–336. https://doi.org/10.1007/S11858-008-0073-4
- Harel, G. & Sowder, L. (1998). Students’ proof schemes: Results from exploratory studies. A. H. Schoenfeld, J. Kaput, & E. Dubinsky (Ed.), Research in collegiate mathematics education III (c. 7) içinde (s. 234–283). American Mathematical Society.
- Hemmi, K., Lepik, M., & Viholainen, A. (2013). Analysing proof-related competences in Estonian, Finnish and Swedish mathematics curricula-towards a framework of developmental proof. Journal of Curriculum Studies, 45(3), 354–378. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.754055
- Healy, L. & Hoyles, C. (2000). A study of proof conceptions in algebra. Journal for Research in Mathematics Education, 31(4), 396–428.
- Hersh, R. (1993). Proving is convincing and explaining. Educational Studies in Mathematics, 24(4), 389–399.
- Jankvist, U. T. & Misfeldt, M. (2019). CAS assisted proofs in upper secondary school mathematics textbooks. Journal for Research in Mathematics Education, 8(3), 232–266. https://doi.org/10.17583/REDIMAT.2019.3315
- Kar, T. & Işık, C. (2015). Türk ve Amerikan yedinci sınıf matematik ders kitaplarının tamsayılarla toplama ve çıkarma işlemleri üzerinden karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 40(177), 75–92. https://doi.org/10.15390/EB.2015.2897
- Karakuş, F. & Korkutan, E. (2021). Ortaokul matematik ders kitaplarında geometri ve ölçme konularına yönelik yapılan ispatların muhakeme ve ispat analitik çerçevesi kapsamında incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 1–16. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.840090
- Kaya, S. N., Tapan-Broutin, M. S., Arslan, Ç., & Ezentaş, R. (2023). Sekizinci sınıf matematik ders kitabında bulunan çözümlü örnekler ve liselere geçiş sınavındaki soruların kavrayış türleri açısından incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(1), 96–125. https://doi.org/10.51460/baebd.1069045
- Komatsu, K. & Jones, K. (2021). Generating mathematical knowledge in the classroom through proof, refutation, and abductive reasoning. Educational Studies in Mathematics, 109(3), 567–591. https://doi.org/10.1007/s10649-021-10086-5
- Lange, M. (2023). Why is proof the only way to acquire mathematical knowledge? Australasian Journal of Philosophy, 102(2), 333–353. https://doi.org/10.1080/00048402.2023.2233540
- Martinez, M. V. & Superfine, A. C. (2012). Integrating algebra and proof in high school: Students’ work with multiple variables and a single parameter in a proof context. Mathematical Thinking and Learning, 14(2), 120–148. https://doi.org/10.1080/10986065.2012.657956
- MEB. (2018). Matematik Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1–8. Sınıflar). MEB.
- MEB. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tymm.meb.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
- MEB. (2024b). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu matematik 5. sınıf ders kitabı (1. kitap). MEB. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/matematik_5_1.pdf sayfasından erişilmiştir.
- MEB. (2024c). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu matematik 5. sınıf ders kitabı (2. kitap). MEB. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/matematik_5_2.pdf sayfasından erişilmiştir.
- Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
- Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3. b.). Sage.
- Miyakawa, T. (2017). Comparative analysis on the nature of proof to be taught in geometry: The cases of French and Japanese lower secondary schools. Educational Studies in Mathematics, 94(1), 37–54. https://doi.org/10.1007/S10649-016-9711-X
- NCTM. (2000). Principles and standards for school mathematics. NCTM.
- Nicol, C. C. & Crespo, S. M. (2006). Learning to teach with mathematics textbooks: How preservice teachers interpret and use curriculum materials. Educational Studies in Mathematics, 62(3), 331–355. http://www.jstor.org/stable/25472105 sayfasından erişilmiştir.
- Otten, S., Gilbertson, N. J., Males, L. M., & Clark, D. L. (2014). The mathematical nature of reasoning-and-proving opportunities in geometry textbooks. Mathematical Thinking and Learning, 16(1), 51–79. https://doi.org/10.1080/10986065.2014.857802
- Rav, Y. (1999). Why do we prove theorems? Philosophia Mathematica, 7(1), 5–41. https://doi.org/10.1093/philmat/7.1.5
- Reid, D. (2005). The meaning of proof in mathematics education. Proceedings of the 4th Conference of the European Society for Research in Mathematics Education içinde (s. 458-468). European Society for Research in Mathematics Education.
- Remillard, J. T. (2005). Examining key concepts in research on teachers’ use of mathematics curricula. Review of Educational Research, 75(2), 211–246. https://doi.org/10.3102/00346543075002211
- Ross, K. A. (1998). Doing and proving: The place of algorithms and proofs in school mathematics. The American Mathematical Monthly, 105(3), 252–255. https://doi.org/10.1080/00029890.1998.12004875
- Schoenfeld, A. H. (2009). The soul of mathematics. D. Stylianou, M. Blanton, & E. Knuth (Ed.), Teaching and learning proof across the grades: A K–16 perspective içinde (s. xii–xvi). Routledge.
- Stylianides, A. J. (2007). Proof and proving in school mathematics. Journal for Research in Mathematics Education, 38(3), 289–321.
- Stylianides, G. J. (2009). Reasoning-and-proving in school mathematics textbooks. Mathematical Thinking and Learning, 11(4), 258–288. https://doi.org/10.1080/10986060903253954
- Stylianides, A. J. & Stylianides, G. J. (2008). Studying the classroom implementation of tasks: High-level mathematical tasks that fail to be implemented. Mathematics Education Research Journal, 20(2), 14–30.
- Stylianides, G. J., Stylianides, A. J., & Weber, K. (2017). Research on the teaching and learning of proof: Taking stock and moving forward. J. Cai (Ed.), Compendium for research in mathematics education içinde (s. 237–266). NCTM.
- Şengül, S. & Kıral, B. (2023). Matematik ders kitaplarında matematiksel akıl yürütme ve ispat. Yaşadıkça Eğitim, 37(2), 508–530. https://doi.org/10.33308/26674874.2023372589
- Şirin, B. & Yıldız, A. (2020). 8. sınıf matematik ders kitabının PISA temel matematik beceri seviyelerine göre incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(4), 1158–1176. https://doi.org/10.30703/cije.676100
- Thompson, D. R., Senk, S. L., & Johnson, G. J. (2012). Opportunities to learn reasoning and proof in high school mathematics textbooks. Journal for Research in Mathematics Education, 43(3), 253–295. https://doi.org/10.5951/JRESEMATHEDUC.43.3.0253
- Toker, Z. (2020). Etkinlikler yoluyla sınıf içinde ispat ve sorgulama. Y. Dede, & M. F. Doğan, & F. Aslan-Tutak (Ed.) Matematik eğitiminde etkinlikler ve uygulamaları içinde (s. 439-463). Pegem.
- Valverde, G. A., Bianchi, L. J., Wolfe, R. G., Schmidt, W. H., & Houang, R. T. (2002). According to the book: Using TIMSS to investigate the translation of policy into practice through the world of textbooks. Kluwer Academic.
- Varghese, T. (2017). Proof, proving and mathematics curriculum. Transformation, 3(1), 3-31.
- Viholainen, A., Partanen, M., Piiroinen, J., Asikainen, M., & Hirvonen, P. E. (2015). The role of textbooks in Finnish upper secondary school mathematics: Theory, examples and exercises. Nordic Studies in Mathematics Education, 20(3-4), 157-178.
- Weber, K. (2010). Proofs that develop insight. For the Learning of Mathematics, 30(1), 32–36.
- Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. b.). Seçkin.
- Yılmaz, T. Y. & Köse, N. (2021). Ortaokul öğrencileri kanıt yapabilir mi? Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(2), 852-880.
- Zeybek, Z., Üstün, A., & Birol, A. (2019). Matematiksel ispatların ortaokul matematik ders kitaplarındaki yeri. İlköğretim Online, 17(3), 1317–1335. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.466349
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Mathematics Education |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | July 13, 2025 |
| Acceptance Date | March 16, 2026 |
| Early Pub Date | April 24, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.37217/tebd.1741160 |
| IZ | https://izlik.org/JA44TJ46WP |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: Advanced Online Publication |
Aim & Scope
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi’nin temel amacı bilimsel bilginin üretilmesine ve yaygınlaştırılmasına katkıda bulunarak insanlık için yararlı sonuçlar sağlamaktır. Bu doğrultuda özellikle eğitim bilimleri alanında zorunlu eğitimin her kademesi, yükseköğretim ve yaygın eğitimdeki eğitim süreçlerinin geliştirilmesine; araştırmacıların bilimsel çalışmaları sonucunda elde ettikleri bilimsel bilgileri ücretsiz ve açık erişim politikası kapsamında, bilimsel yönteme uygun şekilde yayınlamalarına; eğitim sürecinin tüm paydaşlarının gelişimlerini desteklemek için eğitim bilimsel gelişmeleri hiçbir ücret ödemeden takip edebilmelerine olanak tanımak amaçları arasında yer almaktadır.
Dergi kapsamında, eğitim bilimleri alanına katkı sağlayan, Türk eğitim sisteminin tüm paydaşlarına kılavuzluk edecek sonuçlara sahip konular yer almaktadır.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi;
- Eğitim bilimleri,
- Öğretmen eğitimi,
- Fen ve matematik eğitimi,
- Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi,
- Güzel sanatlar eğitimi,
- Okul öncesi eğitim
- Özel eğitim,
- Türkçe ve sosyal bilimler eğitimi,
- Temel eğitim,
- Yabancı diller eğitimi
- Yükseköğretim
gibi alanlarda kuram ve uygulamaya katkı sağlayan; disiplinler arası bir yaklaşımla, görgül çalışmaları ve derleme türü (en son literatürü kapsamlı bir şekilde kapsayan yazılar, meta-analiz çalışmaları, model önerileri, olgu sunuları, tartışmalar vb.) özgün araştırmaları kapsamına alır.
Author Guidelines
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi’nde yayınlanacak makalelerin aşağıda açıklanan kurallar dikkate alınarak düzenlenmeleri ve dergi ana sayfasında formlar bölümünde yer alan Türkçe Şablona (📝 TEBD Türkçe şablon_2026.docx) uygun olarak hazırlanmaları gerekmektedir. Kabul edilen makaleler ise kabul sürecinden sonra İngilizce Şablona (📝 TEBD İngilizce şablon_2026.docx ) uygun olacak şekilde İngilizceye çevrilmelidir. Aşağıda belirtilen yazım kurallarına uymayan ve şablona uygun olarak hazırlanmayan yazılar değerlendirme sürecine alınmamaktadır.
Genel Kurallar
1. Makalede okuyucunun, çalışmanın her aşamasını anlama ve değerlendirmesine imkân tanıyacak bir anlatım kullanılmalıdır.
2. Makalede kullanılan anlatım olabildiğince sade, anlaşılabilir, öz ve kısa olmalıdır.
3. Makale Türkçe metninde Türk Dil Kurumunun imlâ (yazım) kılavuzu örnek alınmalı, yabancı sözcükler yerine olabildiğince Türkçe sözcükler kullanılmalıdır. Türkçede alışılmamış sözcükler yazıda kullanılırken ilk geçtiği yerde yabancı dildeki karşılığı parantez içinde verilmelidir.
4. Makale içerisinde yazara ait olmayan her türlü bilgi, veri, görüş aktarılırken sahibinin ve kaynağının belirtilmesi zorunludur.
5. Makalede, Amerikan Psikologlar Birliği (APA) tarafından yayınlanan ‘Publication Manual of American Psychological Association’ (7. Baskı) kaynak gösterme kuralları temel alınmalıdır.
Yazım Kuralları
1. Makalede, yazı Microsoft Word kelime işlemci programı ile Paletino Linotype ile 10 punto kullanılarak 1,5 satır aralıklı ve 2,5 cm’lik kenar boşlukları bırakılarak ve 30 sayfayı geçmeyecek şekilde yazılmalıdır. Karma yöntem ya da eylem araştırmaları gibi uzun süreçli makalelerde bu sınır esnetilebilir.
2. Paragraf başları 1,25 cm içeriden başlamalı, daha fazla boşluk verilmemelidir.
3. Tablo, şekil resim, grafik ve benzerlerinin metin içerisinde ilgili yere yerleştirilmesi gerekmektedir. Bu görsellerin derginin sayfa boyutları dışına taşmamasına dikkat edilmelidir.
4. Makale; başlık, öz, anahtar kelimeler, ana metin, kaynaklar, ekler (varsa) ve yazar beyanlarını içermelidir.
5. Makalenin özel bölümlerine ilişkin olarak, aşağıda açıklanan detaylı yazım kuralları dikkate alınmalıdır.
Makale Bölümlerine İlişkin Detaylı Yazım Kuralları
1. Başlık
Araştırmanın başlığı araştırmanın temel konusunu, eğer varsa bağımlı ve bağımsız değişkenleri kapsayacak iyi seçilmiş, araştırmanın içeriğini açık şekilde yansıtan ve kapsayıcı nitelikte olmalıdır.
Başlık, 16 punto ile kalın yazı tipinde yazılmış, bağlaçlar hariç her sözcüğün ilk harfi büyük olacak şekilde en fazla 10-12 kelimeden oluşmalı ve ortalı hizalanarak makalenin ilk sayfasında yer almalıdır.
2. Öz ve Anahtar Kelimeler
Araştırmanın özeti araştırmanın amacını, yöntemini, araştırmada varılan sonucu ve verilen başlıca önerileri kapsamalıdır.
Öz, 200-250 kelimeden oluşmalı, 10 punto ile 1,15 satır aralığı kullanılarak iki yana yaslı şekilde yazılmalıdır. Özde makaleye ilişkin temel bilgiler tek bir paragraf içinde sunulmalıdır. Özette herhangi bir kaynağa atıf yer almamalıdır.
Anahtar kelimeler, çalışmanın bütünlüğünü yansıtan en az 4 en çok 6 kelimeden oluşmalı ve “Anahtar Kelimeler” başlığı altında ilgili yere yazılmalıdır. 10 punto ile 1,15 satır aralığı kullanılarak sola yaslı hizalanmalı ve her bir anahtar kelimenin ilk harfi büyük harfle yazılmalıdır.
3. Ana Metin
Ana metin, Türkçe özün devamında başlamalıdır. Ana metinde tüm bölümlerin yazımında özne olarak belirsiz üçüncü tekil şahıs kullanılmalıdır.
Görgül makalelerde metin, sırasıyla Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç ana bölümlerinden oluşmalıdır. Ana metin “Giriş” başlığı yazılarak başlamalı, Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç bölümleri yeni bir sayfadan başlamadan izleyen sayfalarda yer almalıdır. Derleme türü makalelerde ise çalışmanın özelliklerine bağlı olarak bu sıra izlenmeyebilir.
Giriş Bölümü
Giriş bölümünde, gerekçeleri ile birlikte problem ve araştırmanın kuramsal ya da kavramsal çerçevesi ortaya konulmalıdır. Test edilecek hipotezler ve dayanakları belirtilmeli ya da araştırmanın amacı ifade edilmelidir. Bunlar yapılırken gerektiği durumlarda doğrudan aktarma yapılabileceği gibi, başka kaynaklardan paragraflar hâlinde alıntıların yapılması yerine dolaylı aktarma yoluyla görüşler ifade edilmeli, bir görüşü destekleyen, karşı çıkan ya da tarafsız kalan kaynaklar verilmelidir. Araştırmalar sunulurken genelden özele, geçmişten bugüne doğru gibi mutlaka mantıkî bir sıra izlenmelidir.
Nitel araştırmalarda araştırmanın dayandığı kuram ve paradigma bu kısımda verilmelidir. Tanımlar, kısaltmalar ve varsayımlar, eğer varsa, bu bölümde gerekçeleri ile birlikte sunulmalıdır. Araştırmanın bu bölümü bir bütün olarak verilebileceği gibi gerektiğinde alt başlıklar eklenerek de verilebilir.
Yöntem Bölümü
Yöntem bölümü, araştırmanın yöntemi, deseni, örneklem (araştırmaya özgü olarak çalışma grubu ya da araştırma grubu şeklinde de adlandırılabilir), veri toplama araçları ve verilerin analizi alt bölümlerinden oluşmalıdır. Yöntem bölümünde, araştırmada izlenecek yöntem araştırmanın tekrarına imkân verecek şekilde açık ve anlaşılır bir dille ifade edilmelidir. Eğer izlenecek yöntemin gerekçeleri problem bölümünde tartışılmamış ise burada mutlaka tartışılmalıdır. Veri toplama araçlarının özellikleri, geliştirilmesi, geçerliliği ve güvenilirliği konusunda bilgi verilmelidir. Verilerin analizinde kullanılan istatistiksel teknikler, kullanılma amacı, kullanılan anlamlılık düzeyleri içerik ya da tematik analiz aşamaları belirtilmelidir.
Araştırmanın etik kurul izni ile ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) makalenin son sayfasında belirtildiği gibi bu bölümde de açıklanmalı ayrıca olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye de burada yer verilmelidir.
Bulgular Bölümü
Bulgular araştırmanın denencelerini test etmek amacı ile kullanılan istatistiksel analizleri, her değişkene ait ortalama ve standart sapma değerlerini içermelidir. Tablolar ve şekiller çalışmada açıklandığı ilgili bölümde yer almalıdır. Bu bölümde bulgular, araştırmanın amacına uygun olarak sıra ile sunulmalıdır. Tablolarda verilen bilgiler yazı ile tekrar edilmemeli ancak tabloda dikkati çeken özel durumlara işaret edilmelidir.
Bulgularda istatistiksel tekniklere dayalı sonuçlar rapor edilirken alanyazında ilgili tekniğe ilişkin rapor edilmesi gereken değerler dikkate alınmalıdır.
Nitel araştırma bulguları ise araştırmanın amacına uygun olacak şekilde gerektiğinde katılımcıların doğrudan alıntılarına yer verilerek sunulmalıdır. Varsa katılımcıların doğrudan alıntılarına katılımcılar anonimleştirilerek yer verilmelidir.
Tartışma Bölümü
Tartışma bölümü, araştırma bulgularının literatür ışığında açıklanmasını, tartışılmasını içermelidir. Bu bölümde araştırmacı tarafından bulgulara yönelik yapılan yorumlar kesin gerçekler olarak sunulmamalı, çalışma bulguları ilgili alanyazın bulguları ile karşılaştırılarak ele alınmalıdır. Yorumlar diğer araştırma sonuçları ile birlikte değerlendirilmeli, destekleyen, farklı çıkan bulgulara işaret edilmeli, bunlardan ne anlaşılması gerektiğine işaret edilmeli, gerektiğinde bulgulara ilişkin tahminlere de yer verilmelidir.
Sonuç Bölümü
Sonuç bölümünde araştırmanın amacına uygun, araştırma temel sorusuna cevap niteliğinde bir sonuç ortaya konulmalıdır. Sonuç bölümü mutlaka araştırmanın bulgularına dayalı ve onlarla açıklanabilen bir yapıda olmalıdır.
Araştırmanın bulguları ve ulaşılan sonuç kapsamında alanyazına ve alana yönelik uygulama ve araştırma önerilerine “Sonuç” bölümünde veya “Sonuç ve Öneriler” alt başlığı altında yer verilmelidir. İlgili bölümde öneriler istenilirse numaralandırılarak da sıra ile sunulabilir. Araştırmaya yönelik sınırlılıklar da bu başlık altında verilmelidir.
4. Tablolar
Metin içerisinde ele alındığı ilgili yerlerde sunulmalıdır. Tablo numarası ve tablo başlığı tablonun üstünde yer almalıdır. Tablolar başlıkları ile birlikte metinde ortalı olarak hizalanmalı, tablo numarası koyu yazılmalı, tablo başlığında yer alan tüm kelimelerin ilk harfi ise büyük yazılmalıdır. Tablonun içerisinde tanım, açıklama veya başlık niteliğindeki ilk satırda yer alan bilgiler italik ve koyu yazılmalıdır.
Tablolar 10 punto ve tek satır aralığında yazılmalıdır ancak tabloların derginin sayfa boyutları dışına taşmaması gerekir. Bu kapsamda tablolarda ihtiyaç duyulduğunda yazı büyüklüğü 8 puntoya kadar küçültülebilir.
Tablolar bir kaynaktan alıntılanıyorsa, tablonun altında kaynağın tüm künyesinin belirtilmesi gerekmektedir.
5. Şekiller
Metin içerisinde ele alındığı ilgili yerlerde sunulmalıdır. Şekil numarası ve şekil başlıkları şeklin altında yer almalıdır. Şekiller başlıkları ile birlikte metinde ortalı olarak hizalanmalı, şekil numarası italik yazılmalı, şekil başlığının ilk kelimesinin ilk harfi ise büyük yazılmalıdır.
Şekillere kaynak verilmesi gerektiği durumlarda kaynak tüm künyesi ile şekil başlığı yanında sunulmalıdır.
Şekillerin derginin sayfa boyutları dışına taşmaması gerekmektedir. Bu kapsamda şekiller metin içine yerleştirilirken hem ilgili boyutlara hem de şekil içinde sunulan görsel veya bilgilerin anlaşılır olduğuna dikkat edilmesi gerekmektedir.
6. Kaynaklar
Kaynaklar, yeni bir sayfaya geçilmeden metin içerisinde izleyen sayfada yer almalıdır. Metin içerisinde atıf verilen her kaynak kaynakçada yer almalı ve benzer şekilde, kaynakçada yer alan her kaynağın da metin içinde atıf olarak gösterilmesi gerekmektedir.
Kaynaklar, APA 7 temel kaynak gösterme kurallarına göre verilmelidir.
Kaynaklar, 1,25 cm değerinde asılı girinti şeklinde listelenmeli, 1,5 satır aralığı ile yazılmalıdır.
Metin içinde kaynağın belirtilmesi aşağıda verilen örneklerde sunulduğu gibi yazarın soyadı, yayın tarihi ve doğrudan aktarmalarda sayfa numarası eklenerek yapılmalı, dipnot eklenerek yapılmamalıdır.
6.1. Metin İçi Kaynak Gösterme
· Metin içi kaynak gösterme farklı şekillerde yapılabilmektedir:
Örnek 1: Küçükahmet (2002) tarafından gerçekleştirilen araştırmada …..
Örnek 2: Küçükahmet’e (2002) göre,"........" (s.15)...
Örnek 3: ….. etkisi olduğu görülmektedir (Küçükahmet, 2002).
· Yazar sayısına bağlı olarak örnek metin için kaynak gösterme:
Tek yazarlı çalışmalar: (Küçükahmet, 2002)
İki yazarlı çalışmalar: (Yüksel ve Özdemir, 2015)
Üç ve daha fazla yazarlı çalışmalar: Metin içi atıf verirken ilk atıftan itibaren ilk yazarın soyadının yanına vd. yazılmalıdır.
Örnek atıf: (Yılmaz vd., 2012)
· Cümle sonunda, parantez içinde birden fazla esere atıfta bulunuluyor ise, kaynaklar alfabetik sıra ile verilmelidir.
Örnek atıf: ….(Bacanlı, 2001; Gysbergs ve Henderson, 1997; Küçükahmet, 2002).
· Kurum ve kuruluşlara ait çalışmalar:
Örnek ilk atıf: (Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], 2014)
Sonraki atıflar: (MEB, 2014)
· Yazarı bilinmeyen çalışmalar:
Eğer yazarı bilinmeyen web kaynaklı bir çalışmaya metin içi atıf verilecek ise makale ya da bölüm başlığı uygun yere kadar kısaltılarak yıl ile birlikte verilir.
Örnek atıf: (“Teknoloji Nereye Gidiyor”, 2017)
· İlk kaynağa ulaşılamadığı durumlarda yapılacak metin içi atıflar:
Örnek: (Bloom’dan aktaran Yıldırım, 2012). Yıldırım (2012) ile ilgili künye bilgileri kaynakçada yer alır. Bloom ile ilgili künye bilgilerine yer verilmesine gerek yoktur.
6.2. Kaynaklar Bölümü
· Kaynaklar bölümünde kaynaklar alfabetik sıra ile sunulmalıdır.
· Birden fazla yazarlı kaynaklar için son yazarın soyadından önce ‘&’ yazılmalıdır.
· Makaledeki yazar sayısı 7 veya daha az ise tüm yazarlar kaynakçada belirtilmelidir.
· Yazar sayısı 8 ve daha fazla ise ilk 6 yazarın isimleri yazılır, araya üç nokta eklendikten sonra son yazarın soyadı ile kapatılıp yıl ile birlikte belirtilmelidir.
6.2.1. Kitap ve Kitap Bölümleri
Küçükahmet, L. (2002). Öğretimde planlama ve değerlendirme. Nobel.
Byram, M. (1997). Teaching and assesing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
6.2.1.2. Editörlü kitaplar
Güçlü, N. (Ed.). (2000). Sınıf yönetimi. Nobel.
Buttjes, D. & Byram, M. (Ed.). (1991). Mediating languages and cultures: Towards an intercultural theory of foreign language education. Multilingual Matters.
6.2.1.3. Editörlü kitapta bölüm
Kukul, V. (2013). Oyunla ilgili tarihsel gelişim ve yaklaşımlar. M. A. Ocak (Ed.), Eğitsel dijital oyunlar içinde (s. 19-31). Pegem Akademi.
Warschauer, M. (2005). Sociocultural perspectives on CALL. J. L. Egbert & G. M. Petrie (Ed.), CALL research perspectivesiçinde (s.41-51). Lawrence Erlbaum.
6.2.1.4. Çeviri kitaplar
Hellman, H. (2001). Büyük çekişmeler: Bilim tarihinden seçilmiş on tartışma (F. Baytok, Çev.). TÜBİTAK.
6.2.2. Dergi Makaleleri
6.2.2.1. Doi numarası verilmiş dergi makaleleri
Eğer yayının doi numarası varsa mutlaka eklenerek aşağıdaki örnekteki gibi kaynakçada gösterilir.
Yılmaz, R. & Kılıç-Çakmak, E. (2012). Educational interface agents as social models to influence learner achievement, attitude and retention of learning. Computers & Education, 59(2), 828-838. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.03.020
6.2.2.2. Doi numarası verilmemiş dergi makaleleri
Eğer yayının doi numarası yoksa yayının url olarak erişim adresi verilir.
Yılmaz, B. (2005). Türkiye’de kamu yönetiminin yeniden yapılandırılması süreci ve halk kütüphaneleri. Türk Kütüphaneciliği, 19, 56-77. http://www.tk.org.tr sayfasından erişilmiştir.
6.2.2.3. Magazin dergisi makaleleri
Bilgici, Z. (2016, Temmuz). Ebeveynimiz geleceğimizi nasıl etkiliyor? Bilim ve Teknik(584), 32-33.
6.2.3. Çevrim içi Gazete Yazısı
Eğer yazıya çevrim içi olarak erişildiyse URL adresini vermek gerekir.
Hakan, A. (2015, Aralık 23). Dış politikada 7 olay 7 yorum. Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/dis-politikada-7-olay-7-yorum-%2040030640 sayfasından erişilmiştir.
Schwartz, J. (1993, Eylül 30). Obesity affects economic, social status. The Washington Post, s. 1-4. https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1993/09/30/obesity-affects-economic-social-status/87aff38c-a24d-4d5f-99e5-e0d7f73ff9d9/ sayfasından erişilmiştir.
6.2.4. Sempozyum ve Konferanslar
Küçük, E. & Doğan, F. (2009). Okul öncesi dönemde hayvan kavramının oluşumu. V. Ulusal Okul Öncesi Eğitimi Kongresi’nde sunulmuş poster bildiri, 15-17 Eylül, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Dinçer, S., Şenkal, O. & Sezgin, M. E. (2012). Fatih projesi kapsamında öğretmen, öğrenci ve veli koordinasyonu ve bilgisayar okuryazarlık düzeyleri. Akademik Bilişim 2013 Konferansı’nda sunulmuş bildiri, 3-6 Mart, Akdeniz Üniversitesi, Antalya. http://ab.org.tr/ab13/bildiri/13.pdf sayfasından erişilmiştir.
Levin, B. B., He, Y., & Allen, M. H. (2010). What do they believe now? A cross-sectional longitudinal follow-up study of teachers’ beliefs in action. Annual Meeting of the American Educational Research Association’da sunulmuş bildiri, 22-24 Nisan, Denver. http://www.aera.net/repository sayfasından erişilmiştir.
6.2.4.1. Düzenli yayımlanan çevrim içi bildiriler
Bogatyreova, M. (2016). Creative capital of foreign language education – the driving force of knowledge society. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 236, 235-239. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.12.015
Wyver, S., Bundy, A., Naughton, G., Tranter, P., Sandseter, E. B., & Ragan, J. (2010). Safe outdoor play for young children, s. Paradoxes and consequences. S. Howard (Ed.), Proceedings of the AARE International Education Research Conference içinde (s. 192-193). AARE. https://www.aare.edu.au/10pap/2071WyverBundyNaughtonTranterSandseterRagen.pdfsayfasından erişilmiştir.
6.2.5. Araştırma Raporları
T.C. Kalkınma Bakanlığı, Bilgi Toplumu Dairesi. (2015). Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı (Yayın No. 2939). http://www.kalkinma.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
Kessy, S. S. A., & Urio, F. M. (2006). The Contribution of Microfinance Institutions to Poverty Reduction in Tanzania (Research Report No. 06.3). http://www.repoa.or.tz/documents_storage/Publications/Reports/06.3_Kessyand.pdf sayfasından erişilmiştir.
6.2.6. Doktora ve Yüksek Lisans Tezleri
Çetin, E. (2016). Okul öncesi çocukların problem çözme sürecinde teknoloji destekli şematik düzenleyicilerin kullanımına yönelik bir durum çalışması. (Doktora Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
McNeil, D. S. (2006). Meaning through narrative: A personal narrative discussing growing up with an alcoholic mother. (Yüksek Lisans Tezi). ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI No. 1434728).
6.2.7. Bir Web Sitesinde Belirli Bir Sayfa
Yazının yazarı belli ise;
Karabağ, S. (2015). Eğitim ölçme ve değerlendirme sürecidir. http://egtbil.gazi.edu.tr/posts/view/title/prof.-dr.-servet-karabag%27in-hurriyet%27teki-kose-yazisi-129819 sayfasından erişilmiştir.
Shakespeare, W. (1623). Antony and Cleopatra. http://www.shakespeare-online.com/quotes/antonyquotes.html sayfasından erişilmiştir.
Yazının yazarı belli değil, site resmi bir kuruma ait ise;
Harvard University. (2015). About Harvard. http://www.harvard.edu/about-harvard sayfasından erişilmiştir.
Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. (t.y.). Sosyoloji programının genel bilgileri. http://auzefsosyoloji.istanbul.edu.tr/program-genel-bilgi2.html sayfasından erişilmiştir.
Yazının yazarı belli değil, site resmi bir kuruma ait değilse;
Bilgi ekonomisi. (2014). https://tr.wikipedia.org/wiki/Bilgi_ekonomisi sayfasından erişilmiştir.
Knowledge economy. (2015). https://en.wikipedia.org/wiki/Knowledge_economy sayfasından erişilmiştir.
7. Ekler
Araştırmada kullanılan ölçekler gibi ek bilgiler verilmek isteniyorsa bu bölümde onlara yer verilmeli, ekler yeni sayfaya geçilmeden Kaynaklar bölümünden sonra sunulmalıdır.
8. Yazar Beyanları
Makalenin son sayfasında araştırmacıların beyanlarına yer verilmelidir. Bu kapsamda araştırmacıların katkı oranı beyanında ve etik kurul beyanında bulunmaları gerekmekte varsa destek, teşekkür ve çatışma beyanlarını belirtmeleri istenmektedir. Bu dört beyanın da hazırlanması zorunludur, yoksa da olmadığı beyan edilmelidir.
Katkı Oranı Beyanı kısmında makaleyi hazırlayan araştırmacıların katkı oranlarının dağılımına kısaca yer verilmelidir.
Destek ve Teşekkür Beyanı kısmında varsa makaleyi destekleyen kurum ve kuruluş bilgilerine ya da yazar olarak yer almayıp araştırmacılara destek olan kişilere yer verilmelidir.
Çatışma Beyanı kısmında varsa araştırmacıların araştırma ile ilgili diğer kişi veya kurumlarla yaşanabilecek çıkar çatışmaları belirtilmelidir.
Etik Kurul Beyanı kısmında etik kurul izni gerektiren araştırmalar için izinle ilgili bilgiler yer almalıdır. Bu kapsamda etik kurul izninin alındığı kurul adı, tarih ve sayı numarası verilmelidir.
Şeffaflık Beyanı kısmında yapay zekâ desteğini kullanan araştırmalarda bu desteğe ilişkin bilgiler yer almalıdır. Yapay zekâ desteğinin alındığı bölüm, kullanılan araç ve kullanım amacı verilmeli, sorumluluğun yazara ait olduğu beyan edilmelidir.
9. Derleme Çalışmalarına Yönelik Özel İlkeler
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi’nde yer alacak yayınlar iki ana grupta toplanmaktadır. İlk grupta geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ile sınırlı kalmayacağı umulan görgül çalışmalar, ikinci grupta ise aşağıda belirtilen dört grupta toplanan gözden geçirme, model önerme ve olgu sunuları çalışmalarıdır. Bu çalışmalar, yurt içinde ve dışında yaygın olarak üzerinde durulan ya da ilgi gören konularda en son literatürün kapsamlı bir şekilde sunulduğu derlemelerdir.
Okuyucu kitlesinin yararlanabileceği konulardaki görgül çalışmaların derlenmesi ya da gözden geçirilmesi
Birinci grupta yer alan yazılardaki esas, okuyucuya bir alanı değişik boyutları ile tanıtmak ve geniş bir perspektif sunabilmektir. Hedef, çoğunluğunu akademisyen, uygulayıcı ve öğrencilerin oluşturduğu okuyucu kitlesini kuramsal ve görgül literatürdeki farklı sorular, yaklaşımlar ve bulgularla tanıştırmak ve bu konuda güvenilir, zengin bir kaynak oluşturmaktır. Bu yazılarda yapılmış olan çalışmaların, yaklaşımların ve bulguların tekdüze bir şekilde sunulmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Diğer bir deyişle, bu yazılarda iki boyutlu literatür özetlemeleri yerine, yeni sorular ve çalışmalara zemin hazırlayabilecek nitelikte akademik ürünlerin oluşturulması hedeflenmektedir.
Derleme makaleleri araştırma makalelerinden farklı bir ana metin düzenlemesinde yazılmaktadır. Bu çalışmalarda ana hatlarıyla giriş bölümü daha geniş ele alınmakta ve bu bölümde çalışma amacı ve yazı gerekçesi açıklanmaktadır. Bu çalışmalarda derlemenin de türüne göre yöntem ve bulgular bölümü yer almayabilir, tartışma bölümü ise giriş bölümü gibi geniş bir şekilde aynı konuda yapılmış çalışmaları ve onların sentezini kapsamaktadır. Bu bölümlerden sonra sonuç anlamında bir yorum ve değerlendirme kısmı yer almaktadır.
Okuyucu kitlesinin yararlanabileceği konularda eğilim araştırmaları
İkinci grup yazılarda, belirli bir alanda yayımlanmış olan çalışmaların niceliksel olarak yorumu ve gözden geçirilmesi hedeflenmektedir. Bu gruptaki yazıların birinci gruptakilerden farkı, gözden geçirilen yazıların görgül çalışmalar ile sınırlandırılmış olmasıdır.
Kuramsal literatürlerdeki birikimlerin neden-sonuç ilişkilerini içeren model önerileri şeklinde sunulması
Bu grupta yer alan çalışmalar ise, belirli bir konuda yayımlanmış olan görgül çalışmaların niceliksel değil istatistiksel ya da meta-analitik yöntemlerle gözden geçirilip özetlenmesi olarak tanımlanmıştır. Bir konuda yapılmış görgül çalışmaların bulgularının istatistiksel olarak birikimli bir şekilde ifade edilmesinde kullanılan bir teknik olan meta analizi, olayları ve ilişkileri anlamak için, tek bir çalışmada gerçekleşmesi olası olmayan geniş bir perspektif sağlar.
Olgu sunuları ve tartışmalar
Olgu sunularının temel hedefi ise, uygulamalı alanda çalışanlar arasındaki bilgi alış verişini geliştirmek ve uygulamalı alanlardakiler için iyi bir kaynak oluşturmaktır. Amaç, olguların sadece aktarılması değil, içsel tutarlığı olan belirli bir kuramsal çerçeve içerisinde sunulup tartışılması ve hatta farklı kavramlar açısından irdelenmesidir.
Ethical Principles and Publication Policy
Yayın Etiği
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi'nin yayın süreçleri, bilginin bilimsel yöntemle tarafsız biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılması esasına göre yürütülür.
Bilimsel yöntemin uygulanması ve tarafsızlığın sağlanması sürecinde çift taraflı kör hakem değerlendirmesi süreci önem taşımaktadır. Bilimsel üretimin gerçekleştirilmesinde yayın sürecinin tüm bileşenleri; yayıncı, editörler, yazar(lar) ve hakemlerin etik ilkelere uymak zorundadır. Bu kapsamda Türk Eğitim Bilimleri Dergisi’ne ait yayın sürecinin tüm bileşenlerinin, Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics, COPE) kılavuzları ve politikaları doğrultusunda etik ilkelere uyması gerekmektedir. Ayrıca TR Dizin tarafından 21.02.2020 tarihinden itibaren geçerli olan etik kurul onayına ilişkin kuralı da derginin temel etik ilkelerindendir.
TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri Madde 8: “Sosyal bilimler dâhil olmak üzere tüm bilim dallarında yapılan ve etik kurul kararı gerektiren çalışmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde ve ayrıca makale ilk/son sayfasında yer verilmelidir. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi gereklidir.”
Yazar(lar)dan derleme makaleler için etik kurul onayı istenmez. Bununla birlikte etik kurul kararı gerektirmeyen makalelerde de, etik kurul kararının gerekmediği, makalenin son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtilmelidir.
Makalelerde intihal yapılması, kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanılması gibi etik ihlaller tespit edilirse, makale yazar(lar)ının çalıştığı kuruma bu durum resmi yollardan bildirilir ve makale reddedilir. Dergi, editörler ve/veya hakemler tarafından verilen dönütlere göre yazar(lar)dan analiz sonuçlarına ilişkin çıktı dosyalarını isteme hakkına sahiptir.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, dergiye gönderilen makalelerden benzerlik raporu talep etmektedir. Benzerlik oranı kaynaklar hariç en fazla %20 olabilir. Dergi tarafından da Turnitin benzerlik taramasından geçirilen makalelerin daha yüksek benzerlik oranına sahip olduğunun tespiti durumunda, makale yazar(lar)ı tarafından düzeltildiği takdirde ön değerlendirmeden geçer.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi’nde yayınlanması kabul edilen makalelerin telif hakları dergiye ait olmakla birlikte, yayınlanan makalelerin içerikleri ile ilgili her türlü yasal sorumluluk yazar(lar)a aittir.
Yayıncının Etik Sorumlukları
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi’nin yayıncısı olan Gazi Üniversitesi, kamu yararını gözeten ve kâr amacı gütmeyen bir kamu yükseköğretim kuruluşudur.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2003 yılından bu yana, Türk eğitim bilimleri alanında bilimsel bilginin yaygınlaşması çabasını Gazi Üniversitesinin yönetsel desteği ile sürdürmektedir.
Gazi Üniversitesi elinde bulundurduğu iletişim gücünü hiçbir çıkar gözetmeden kullanmak ve hedef kitlesini doğru yönlendirmekle yükümlüdür. Gazi Üniversitesi, derginin web sayfasında derginin açık, elektronik ve ücretsiz erişimini sağlar.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulunu, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesinde görev yapan beş öğretim üyesi oluşturur. Ayrılan üyenin yerine üniversite tarafından yeni üye görevlendirilir. Süresi dolan üyenin süresi uzatılabilir.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulunun Sorumlulukları
- Türk Eğitim Bilimleri Dergisi'ne başvurusu yapılan her makaleden, başvuru sürecinden yayınlanma sürecine kadar tüm süreçlerden Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu sorumludur. Bu sorumluluk, dergiyle ilgili konularda verilen kararlarda bilimsel yöntemin uygulanmasını gerektirir. Yayıncı ve Editörler Kurulu arasındaki ilişki bağımsızlık ilkesine dayanır; editörlerin alacağı tüm kararlar yayıncıdan ve diğer kişi ve kuruluşlardan bağımsızdır.
- Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, dergiyi sürekli geliştirmeye ve yayın niteliğini yükseltmeye çaba gösterir.
- Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, yayın, kör hakemlik, değerlendirme süreci, etik ilkeler gibi dergi politikalarının belirlenmesi ve uygulanmasını sağlar.
- Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi'nde yayınlanmış makale yazar(lar)ının telif hakkını korur.
- Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, makale ve dergi yayın sürecinde fikri mülkiyet hakları, bilimsel-etik olmayan davranışlarla ilgili önlemleri almada sorumludur.
- Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, yazar(lar)ın bilgi gereksinimlerini içeren bir “Yazar Rehberi” hazırlar, gerektiğinde günceller.
- Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Editörler Kurulu, her makalenin kayıtlarını, dergiyle ilgili yazışmaları elektronik olarak saklar.
Editörler ve Alan Editörlerinin Etik Sorumlulukları
- Editörler; hakemlerin, yazar(lar)ın, araştırmacı, uygulayıcı ve okuyucuların bilgi gereksinimlerini karşılamaya, gerektiğinde dönüt vermeye, yayın sürecinde düzeltme ve/veya açıklama gerektiren konularda açıklık ilkelerine göre davranmaya çaba gösterir.
- Editörler, yazar(lar)ın cinsiyet, dini veya politik inançları, etnik veya coğrafi kökenleri üzerine ayrım yapmaksızın görevlerini yerine getirir, dengeli, objektif ve adil bir şekilde hareket eder.
- Editörler, makalelerin yayınlanmasına karar verirken makalelerin özgün olmasına, bilimsel alanyazına, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen gösterir.
- Editörler, makalelerle ilgili olumlu ya da olumsuz karar verirken, makalelerin özgün değeri, alana katkısı, araştırma yönteminin geçerliği ve güvenirliği, anlatımın açıklığı ile derginin amaç ve kapsamını göz önünde bulundurur.
- Editörler, derginin yayın politikaları arasında bulunan kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygular, hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutar, her makalenin yansız ve süresi içinde değerlendirilmesini sağlar.
- Editörler, makaleleri alan editörlerine, uzmanlık alanlarını dikkate alarak gönderir, değerlendirmelerin yansız ve bağımsız yapılmasını destekler.
- Alan editörleri, makaleleri hakemlere, uzmanlık alanlarını dikkate alarak gönderir, değerlendirmelerin yansız ve bağımsız yapılmasını destekler. Alan editörleri, her makale için, farklı kurumlardan olmasına özen göstererek en az iki hakem atar. Bu hakemlerden en fazla biri makale için ret kararı verdiği takdirde üçüncü hakem ataması gerçekleştirir.
- Editörler, makalenin yansız değerlendirilmesi için alan editörleri, hakemler ve yazar(lar) arasındaki çıkar çatışması-çıkar birliği olup olmamasını göz önünde bulundurur.
- Editörler, hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması ve sürekli güncellenmesi için arayış içinde olur.
- Editörler, akademik görgü kurallarına uymayan ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engeller.
- Editörler, yazar(lar)ın ifade özgürlüğünü destekler.
- Editörler, yayın sürecinde görev alan üyelerle etkili bir iletişim içinde olur, belirli aralıklarla toplantılar düzenler.
- Editörler, değerlendirilen makalelerdeki kişisel verilerin korunmasını sağlar; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korur.
- Editörler; makalelerde insan ve hayvan haklarının korunmasına özen gösterir, makalenin katılımcılarının açık onayının belgelendirilmesini önemser, etik kurul kararı gerektiren görgül makalelerin katılımcılarına ilişkin etik kurul onayı olmadığında makaleyi reddeder.
- Editörler; görevi kötüye kullanmaya karşı önlem alır. Görevi kötüye kullanmaya yönelik yakınmalar olduğunda, nesnel bir soruşturma yaparak, konuyla ilgili bulguları paylaşır.
- Editörler, makalelerdeki hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesini sağlar.
- Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını korur, ihlal olması durumunda derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunur. Ayrıca yayınlanan makalelerin içeriğinin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi konusunda gerekli önlemleri alırlar; özgünlük-benzerlik denetimini yapar.
- Editörler, dergide yayınlanan makalelere yönelik tutarlı eleştirileri dikkate alır, eleştirilen makalelerin yazar(lar)ına yanıt hakkı tanır.
- Editörler, makalelerde gönderim ve kabul tarihlerini yayınlar.
- Editörler olumsuz sonuçları içeren çalışmaları da göz önünde bulundurur.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, makale değerlendirme sürecinde yazar(lar)ın hakemleri, hakemlerin de yazar(lar)ı tanımadıkları çift taraflı kör hakemlik ilkesi uygular. Hakemler yazar(lar) ile doğrudan iletişim kuramaz; makale değerlendirme formları ve metin üzerinde belirtilen notlar ile düzeltme istemleri dergi yönetim sistemi üzerinden editörlerce yazar(lar)a iletilir. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi’ne başvurusu yapılan makaleleri değerlendirecek hakemler şu etik sorumlulukları taşımalıdır:
- Hakemler yalnız uzmanlık alanı ile ilgili makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir.
- Hakemler, değerlendirmeyi yansızlık ve gizlilik içinde yapmalıdır. Bu ilke gereğince inceledikleri makaleleri bilimsel ve etik kurallara uygun şekilde değerlendirmeli, kimliğini açığa çıkaracak herhangi bir bilgi vermekten kaçınmalıdır.
- Hakemler, çıkar çatışması-çıkar birliği olduğunu anladıklarında, makaleyi değerlendirmeyi reddederek, editörlere bilgi vermelidir.
- Hakemler, değerlendirmeyi akademik görgü kurallarına uygun biçimde, yapıcı bir dille yapmalı; hakaret ve düşmanlık içeren kişisel yorumlardan kaçınmalıdır.
- Hakemler değerlendirmesini kabul ettikleri makaleyi süresi içinde değerlendirmelidirler.
Yazar(lar)ın Etik Sorumlulukları
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi'ne makale başvurusu yapan yazar(lar)ın etik sorumlulukları:
- Yazar(lar), başka yerde yayınladığı ya da yayınlanmak üzere gönderdiği bir makalesini veya Türk Eğitim Bilimleri Dergisi'ne göndermemeli ve bu kuralları kabul ettiklerini dergiye ait Telif Hakkı Devir Formu’nu doldurarak bildirmelidir.
- Yazar(lar) bir makalelerinin süreci tamamlanmadan başka bir makalesini Türk Eğitim Bilimleri Dergisi'ne göndermek isterlerse, iki makalenin de kabul alması durumunda makalelerin farklı ciltlerde (yıllarda) yayınlanacağını baştan kabul ederler.
- Yazar(lar), Türk Eğitim Bilimleri Dergisi'ne özgün makale göndermelidir.
- Makale yazarın lisansüstü tezinden ya da bir projeden üretildiyse, yazar(lar) bunu makalede ilk sayfada ilgili yerde belirtmelidir.
- Makalenin bir kısmı ya da tamamı herhangi bir bilimsel sempozyumda/kongrede sunulmuş ise yazar(lar) bunu makalede ilk sayfada ilgili yerde belirtmelidir.
- Yazar(lar), makale yazımı sırasında yararlandıkları kaynaklara etik ilkeler doğrultusunda doğru biçimde atıf yapmalıdır.
- Yazar(lar), makalelerindeki benzerlik oranını tespit etmeli, %20 sınırını aşmadığı takdirde dergiye göndermelidir.
- Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak yazılmamalı; yayınlanmak üzere başvurusu yapılan bir makalede yazar sırasını değiştirme, yazar çıkartma veya yazar ekleme önerilmemelidir. Eş yazarların makalelerdeki katkı oranı, makale sonunda ilgili yerlerde beyan edilmelidir.
- Yayınlanma başvurusu yapılan makaleyle ilgili çıkar çatışması-çıkar birliği olan kişileri editörlere bildirmeli, makale sonunda ilgili yerlerde bu bilgiye yer vermelidir.
- Yazar(lar), makale sonunda ilgili yerde varsa destek ve teşekkür beyanında bulunmalıdır.
- Yazar(lar), değerlendirme sürecinde kendilerinden makalelerine ilişkin bilgi ya da ham veri istenmesi durumunda beklenen bilgileri editörlere sunmalıdır.
- Yazar(lar), yayınlanan makalelerine ilişkin verileri 5 yıl süreyle saklamakla yükümlüdür.
- Yazar(lar)ın, değerlendirme aşamasındaki ya da elektronik ortamda yayınlanmış makalesiyle ilgili bir hatayı fark ettiğinde bilgi vermek, düzeltmek ya da geri çekmek için editörle iletişime geçmesi gerekir.
- Yazar(lar), etik kurul kararı gerektiren görgül araştırmalar için etik kurul onayı aldığını; etik kurul adı, karar tarihi ve sayısını aday makalenin son sayfasında ilgili yerde ve yöntem bölümünde belirtmeli, etik kurul kararını gösteren belgeyi makalenin başvurusuyla birlikte sisteme yüklemelidir. Ayrıca olgu sunumlarında aydınlatılmış olur/onam formunun alındığına ilişkin bilgiye makalede yöntem kısmında yer vermelidir.
- Yazar(lar), veri toplama sürecinde etik ilkelere özen gösterdiklerinin kanıtlarını (başkalarının ölçek, anket, fotoğraf gibi belgelerinin kullanılması için kendilerinden izin alınması gibi) makale içinde sunmalıdır. Makalelerde araştırma ve yayın etiği ile fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğu belirtilmelidir. Araştırma insan ve hayvan denekler üzerinde gerçekleştirilmiş ise araştırmanın etik ilkelere uygun gerçekleştirildiği bildirilmelidir.
- Yazar(lar)dan derleme makaleler için etik kurul onayı istenmez. Bununla birlikte etik kurul kararı gerektirmeyen makalelerde de, etik kurul kararının gerekmediği, makalenin son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtilmelidir.
- Yazar(lar) makalelerinin kabul alması durumunda kabul alan metnin İngilizce versiyonunu hazırlayacaklarını ve proofreading sertifikası yükleyeceklerini baştan kabul ederler.
Yayın Politikası
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, yılda üç kez (Nisan, Ağustos ve Aralık) elektronik ortamda yayınlanan, çift kör hakemlik sürecini gözeten, ulusal hakemli ve bilimsel bir dergidir. Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizcedir.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, hakemli dergi alanyazınının açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği çevrim içi bir ortamda ücretsiz olarak sunar. Bilimin ilerlemesinde bilgi paylaşımının rolü düşünüldüğünde, açık erişim, araştırmacılar ve okuyucular için büyük önem taşımaktadır. Bu sebeple bu dergide yer alan makaleler, yazar(lar)ına ve orijinal kaynağa atıfta bulunulduğu sürece kullanılabilir. Yazar(lar)dan veya yayıncılardan izin alınması gerekmez.
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi’ne gönderilen makaleler, şablonun, ek dosyaların ve benzerlik oranının uygunluğunun kontrol edildiği ön değerlendirme aşamasına alınır. Bu aşamadan geçen makalelere, konu alanına göre alan editörü atanır. Alan editörü, farklı kurumlardan olmak üzere konu alanına uygun iki hakem ataması gerçekleştirir. İki hakemden de “aynen kabul edilebilir” ya da “düzeltmelerden sonra yayınlanabilir” kararı çıktığı takdirde, makalenin kabul alması alan editörünün değerlendirmesi sonrası yapılır. Hakemler makaleyi revizyondan sonra tekrar görmek istediklerinde, yazar(lar) tarafından düzeltilmiş makale, talep eden hakemlere ikinci tur değerlendirmesi olarak gönderilir. Tüm değerlendirme süreçleri sonunda iki hakemden de onay alan makale, alan editörü değerlendirmesinden sonra kabul edilir. Bir hakemin ret vermesi durumunda, alan editörü üçüncü bir hakem atar. Toplamda iki ret alan makale alan editörü tarafından reddedilir. Makale kabul onayı aldıktan sonra yazarlardan metnin son halinin İngilizcesi ve proofreading sertifikası talep edilir. İngilizce metin alındıktan sonra Türkçe ve İngilizce dil düzeltilerine gönderilir, kaynak kontrolleri gerçekleştirilir. Bu süreçler yazar(lar)la birlikte yürütülür. Yazar(lar) düzeltme sürecini gerçekleştirdikten sonra makaleye sayfa numarası verilerek mizanpajı yapılır. Mizanpaj sonrası yazar(lar)a son okumaya gönderilir. Yazar(lar)dan yayın onayı alındıktan sonra makale yayınlanır. Hangi makalelerin gelecek sayıda yayınlanacağı, derginin yoğunluğuna bağlı olarak ve makalelerin kabul tarihleri gözetilerek editör kurulu tarafından belirlenir.
Yapay Zekâ Bildirimi
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi'nin yapay zekâ (YZ) kullanımına yönelik yaklaşımı COPE, WAME (Dünya Tıp Editörleri Derneği) ve YÖK (Üretken Yapay Zekâ Kullanımına Dair Etik Rehber) tarafından yayımlanan etik rehberleriyle uyumludur.
Yapay zekâ tabanlı araçlar; bilgi üretim sürecinde hatalı, eksik veya yanlı olabilen, ancak ikna edici ve otoriter bir dille sunulan çıktılar üretebilir. Bu nedenle, yapay zekâ desteğiyle oluşturulan her türlü içeriğin doğruluğunu denetlemek ve doğruluğunu garanti altına almak nihai olarak araştırmacıların ve yazarların sorumluluğundadır.
Yazarlar, hakemler ve editörler/yayıncılar, yapay zekâ kullanırken aşağıdaki ilkelere uymalıdır:
- Yazarlar, yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojileri yazar adları arasında listelememeli veya kaynak göstermemelidir.
- Yapay zekâ araçları, telif hakkı ihlali içeren materyaller de dahil olmak üzere, uygun kaynak göstermeden kaynaklardan bilgi içerebileceğinden, yapay zekâ araçları tarafından oluşturulan içeriği kullanırken uygun kaynakları belirtmek, gerektiğinde izin almak ve intihal yapılmadığından emin olmak insanların sorumluluğundadır.
- Dergiye gönderilen makaleler yazarların gizli iletişim bilgileri olduğundan, makalelerin işlenmesinde veya değerlendirilmesinde yapay zekâ araçlarının kullanılması gizliliği ihlal edebilir. Editörler, hakemler veya yayıncılar, yazarların açık izni olmadan gizliliğin sağlanamadığı yapay zekâ sistemlerine gönderilen makaleleri yüklememelidir.
- Editörler/yayıncılar, yazarlar ve hakemler, makale hazırlığı, düzenleme ve inceleme dahil olmak üzere yayın sürecinin her aşamasında yapay zekâ araçlarının kullanımında şeffaf olmalıdır. Yapay zekâ kullanıldığında, kullanıcılar hangi aracın kullanıldığını ve hangi amaçla kullanıldığını açıklamalıdır.
Yazarlar, yapay zekâ araçlarını kullandıkları durumlarda aşağıdaki kurallara uymakla yükümlüdür:
- Metin Düzenleme: Dil bilgisi hatalarını düzeltmek veya metnin akıcılığını artırmak için yapay zekâ kullanılabilir. Ancak bu durumun makalede mutlaka beyan edilmesi gerekir.
- Yöntem Bölümü: Veri analizi ya da kod yazımı aşamalarında yapay zekadan faydalanıldıysa; kullanılan aracın adı, sürümü ve kullanım amacı detaylıca açıklanmalıdır.
- Görsel Üretimi: Yapay zekâ ile oluşturulan tüm görsellerin kaynağı belirtilmeli ve bu görsellerin herhangi bir telif hakkı ihlali barındırmadığı yazar tarafından teyit edilmelidir.
- Literatür Taraması: Yapay zekanın sunduğu kaynakçalar, "uydurma kaynak" (halüsinasyon) riskine karşı manuel olarak tek tek kontrol edilmeli ve gerçeklikleri doğrulanmalıdır. Elektronik ulaşılan tüm kaynaklarda varsa doi numarası, yoksa erişim adresi verilmesi zorunludur.
Şeffaflık Beyanı Örneği
Çalışmanın sonunda yer alan beyanlar kısmında şu ibareye yer verilmelidir:
“Bu çalışmanın [ilgili bölüm] kısmında, [Araç Adı ve Sürümü] kullanılarak [Kullanım Amacı: örn. dil düzenleme/veri görselleştirme] yapılmıştır. Elde edilen tüm çıktılar yazarlar tarafından doğrulanmış ve içeriğin sorumluluğu tamamen üstlenilmiştir.”
Price Policy
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, hakemli dergi literatürünün açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği çevrim içi bir ortamda ücretsiz olarak sunar.
Indexes
Journal Boards
Baş Editör
Editörler
Galip Yüksel, Gazi Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışma Anabilim Dalından mezun oldu (1987). Aynı üniversitede Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında Yüksek Lisans (1990) ve doktora eğitimlerini (1997) tamamladı.
Yüksel, akademik iş yaşamına 1992 yılında Gazi Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalında öğretim görevlisi olarak başladı, daha sonra yardımcı doçent (2000-2005) ve doçent (2005-2010) olarak çalıştı. 2010 yılından bu yana da profesör olarak aynı anabilim dalında çalışmaktadır.
Yedek Subay olarak vatani görevini yapan Yüksel, G.Ü. Tıp Fakültesi Sigara Bıraktırma Ünitesi kuruluşunda gönüllü olarak çalıştı (2001), Michigan State Üniversitesi (2003) ve Florida Üniversitesi’nde (2016) misafir öğretim üyesi olarak bulundu.
Bölüm başkan yardımcılığı (2005-2013), Göç Araştırma ve Uygulama Merkezi müdür yardımcılığı (2003–2008) ve Psikolojik Danışma ve Rehberlik anabilim dalı başkanlığı yaptı.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisinde editör yardımcısı olarak çalışan Yüksel, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi editörler kurulu ve Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (TPDR) üyesidir.
Gazi Üniversitesi Öğretim Elemanları Profili (2003) ve Türkiye Üniversiteleri Araştırmalarında (2006) proje başkan yardımcısı, Dezavantajlı Çocukların Eğitime Etkin Katılımı (2006) ve Ergenlerin Çalışma Anlayışının İncelenmesi projelerinde proje yürütücüsü olarak çalıştı.
Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Kurulu Üyesi olarak görev yaptı (2005-2010; 2019-2020).
Yüksel, makale ile kitap bölümlerinin yanında Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (13. Baskı) (Santrock, 2021), Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (19.Baskı)(Santrock, 2025) Eğitim Psikolojisi: Kuram ve Uygulama (Slavin, 2019) ve Yardım sanatını öğrenme: Temel yardım becerileri ve teknikleri (Young, 2021) kitaplarının çeviri editörüdür. Psikolojik danışma ve rehberlik anabilim dalında lisans ve lisansüstü düzeyinde dersler yürütmekte ve danışmanlıklar yapmakladır.
Halen, Gazi Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak; psikolojik danışman eğitimi ve yetkinlikleri, çevrimiçi psikolojik danışma, sosyo-duygusal gelişim, öğrenme ve gelişimde kültürel perspektifler üzerine araştırmalarını sürdürüyor.
Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU, 1965 yılında Kastamonu’da doğdu. 1983–1984 eğitim – öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Kastamonu Eğitim Yüksekokulu’ndan mezun oldu. Trabzon ve Ankara’da öğretmenlik ve okul müdürlüğü yaptı. Öğretmenlik yaptığı dönemlerde, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi anabilim dalından 1992-1993 eğitim-öğretim yılında mezun oldu. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nda, matematik komisyonu üyeliği ve maarif müfettişliği yaptı. Ankara ve Gazi Üniversitesi’nde "Eğitim Yönetimi" alanında master yapan Cemaloğlu, Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi’ne araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Doktora eğitiminden sonra 2004 yılında yardımcı doçent, 2008 yılında doçent ve 2014 yılında profesör olarak atandı.
Amerika Birleşik Devleti'nde "Michigan State University" ve University of Florida’ya misafir öğretim üyesi statüsüyle gitti. MEB - Dünya Bankası - Kurumsal Performans Yönetimi Ulusal Danışmanı, MEB - TÜBİTAK, e-denetim - e-performans Ulusal Danışmanı, değişik bakanlıklarda ve üniversitelerde stratejik plan danışmanlığı yaptı. Cemaloğlu, yılda 100'ün üzerinde eğitim, yönetim, liderlik ve denetim üzerine konferans vermektedir.
Yayımlanmış 32 kitabı, kitaplarda bölümü, 500’ün üzerinde ulusal gazete makalesi, SSCI ve diğer indexlerde taranan 112 makalesi, katıldığı ulusal ve uluslar arası kongre - sempozyum bulunmaktadır. Evli ve iki çocuk babası olan Cemaloğlu, İngilizce bilmekte ve halen Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi'nde, Eğitim Yönetimi anabilim dalında görev yapmaktadır. Cemaloğlu, 2019 yılında “Başöğretmen Onur Ödülü”, “2020 Yılında Bilge Tonyukuk Eğitime Hizmet Ödülü” almıştır.
Editör Yardımcısı
Yazım ve Yayın Editörü
Türkçe Dil Editörleri
İngilizce Dil Editörleri
Mizanpaj Editörü
The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.