Research Article

Hikâye Edici Metinler ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi

Volume: 24 Number: 2 August 30, 2026
EN TR

Hikâye Edici Metinler ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi

Abstract

Bu çalışmanın amacı ilkokul öğrencilerinin hikâye edici metinler ve kurgusal durumlar aracılığıyla başkalarına yardım etme nedenleri ile ilgili görüşlerini incelemektir. Nitel yaklaşımla gerçekleştirilen çalışmanın verileri Ankara ili Altındağ ilçesinde yer alan bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 48 öğrenciden elde edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Öğrencilerin başkalarına yardım etme gerekçeleri ve bu gerekçelerin sınıf düzeylerine göre nasıl değiştiği, Bar Tal’ın (1982) geliştirdiği altı motivasyon/gerekçelendirme alanı temelinde betimsel olarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, öğrencilerin yaş düzeyleri arttıkça yardım etme gerekçelerinin farklılaştığını göstermektedir. Üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri yardım etme gerekçelerini daha çok özgeci, sosyal normlar, evrensel ilkeler temelinde yapılandırırken, birinci ve ikinci sınıf öğrencileri yardım etme davranışını otoriteye uyma, sosyal onay ve karşılıklılık ekseninde gerekçelendirmiştir. Öğrencilerin sınıf düzeyi yükseldikçe yardım etme nedenleri dışsal ve karşılıklılık temelli değerlerden içsel, empati odaklı, özgeci değerlere doğru gelişimsel bir çizgide ilerleme göstermiştir.

Keywords

References

  1. Bar-Tal, D. (1982). Sequential development of helping behavior: A cognitive-learning approach. Developmental Review, 2(2), 101–124. https://doi.org/10.1016/0273-2297(82)90006-5
  2. Bar-Tal, D., Raviv, A., & Leiser, T. (1980). The development of altruistic behavior: Empirical evidence. Developmental Psychology, 16(5), 516–524. https://doi.org/10.1037/0012-1649.16.5.516
  3. Bar-Tal, D., Raviv, A., & Shavit, N. (1981). Motives for helping behavior: Kibbutz and city children in kindergarten and school. Developmental Psychology, 17(6), 766–772. https://doi.org/10.1037/0012-1649.17.6.766
  4. Bar-Tal, D., Sharabany, R., & Raviv, A. (1982). Cognitive basis for the development of altruistic behavior. V. J. Derlega & J. Grzelak (Ed.), Cooperation and helping behavior: Theories and research içinde (s. 376¬¬–¬394). Academic.
  5. Batson, C. D. (1991). The altruism question. Toward a social-psychological answer. Lawrence Erlbaum.
  6. Batson, C. D. (1998). Altruism and prosocial behavior. D. T. Gilbert, S. T. Fiske, & G. Lindzey (Ed.), The handbook of social psychology (4. b.) içinde (s. 282–316). McGraw-Hill.
  7. Batson, C. D. (2011). Altruism in humans. Oxford University.
  8. Biglan, A. (2015). The nurture effect: How the science of human behavior can improve our lives and our world. New Harbinger.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Classroom Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 28, 2026

Publication Date

August 30, 2026

Submission Date

November 17, 2025

Acceptance Date

May 23, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 24 Number: 2

APA
Kurumanoğlu, M., & Aksoy, N. (2026). Hikâye Edici Metinler ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(2), 1581-1606. https://doi.org/10.37217/tebd.1824707
AMA
1.Kurumanoğlu M, Aksoy N. Hikâye Edici Metinler ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026;24(2):1581-1606. doi:10.37217/tebd.1824707
Chicago
Kurumanoğlu, Merve, and Naciye Aksoy. 2026. “Hikâye Edici Metinler Ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 (2): 1581-1606. https://doi.org/10.37217/tebd.1824707.
EndNote
Kurumanoğlu M, Aksoy N (August 1, 2026) Hikâye Edici Metinler ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 2 1581–1606.
IEEE
[1]M. Kurumanoğlu and N. Aksoy, “Hikâye Edici Metinler ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 24, no. 2, pp. 1581–1606, Aug. 2026, doi: 10.37217/tebd.1824707.
ISNAD
Kurumanoğlu, Merve - Aksoy, Naciye. “Hikâye Edici Metinler Ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24/2 (August 1, 2026): 1581-1606. https://doi.org/10.37217/tebd.1824707.
JAMA
1.Kurumanoğlu M, Aksoy N. Hikâye Edici Metinler ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026;24:1581–1606.
MLA
Kurumanoğlu, Merve, and Naciye Aksoy. “Hikâye Edici Metinler Ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 24, no. 2, Aug. 2026, pp. 1581-06, doi:10.37217/tebd.1824707.
Vancouver
1.Merve Kurumanoğlu, Naciye Aksoy. Hikâye Edici Metinler ve Kurgusal Durumlar Yoluyla İlkokul Öğrencilerinin Başkalarına Yardım Etme Nedenlerinin Analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026 Aug. 1;24(2):1581-606. doi:10.37217/tebd.1824707

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.