Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu çalışmanın amacı bireylerin zihin gezinmelerinin ölçülmesine yönelik üç ayrı ölçeği, lise öğrencilerinin zihin gezinmelerinin ölçülmesinde kullanılmak üzere Türkçeye uyarlamaktır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 öğretim yılında Ankara ilinde sınavsız öğrenci alan resmi Anadolu liselerinde okuyan 254 öğrenci oluşturmuştur. Ölçeklerin yapı geçerliğinin doğrulanması amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmış ve ayrışım geçerliği için de dikkati düzenleyebilme alt ölçeği ile korelasyonları hesaplanmıştır. Ölçümlerin güvenirliğinin belirlenmesinde ise Cronbach alfa iç tutarlık katsayıları ve Spearman-Brown iki yarı test korelasyonları incelenmiştir. DFA ve AFA sonuçları Zihin Gezinmesi Ölçeği (ZGÖ), Zihnin İstemli Gezinmesi Ölçeği (ZİGÖ) ve Zihnin İstemsiz Gezinmesi Ölçeği’nin (ZİZGÖ) orijinal formlarındaki tek faktörlü yapılarının doğrulanması için yeterli bulgulara ulaşıldığını göstermiştir. Ölçek toplam puanlarının dikkati düzenleyebilme alt ölçeğinin toplam puanlarıyla yaptığı korelasyonlar ise sırasıyla -.71, -.28 ve -.70 olmuştur. Güvenirlik için hesaplanan iç tutarlık katsayıları sırasıyla ZGÖ’de .75, ZİGÖ’de .75 ve ZİZGÖ’de ise .89 gibi kabul edilebilir düzeylerdedir. Ölçeklerin iki yarı test korelasyonları ise sırasıyla .71, .72 ve .86 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak araştırmanın bulguları bu ölçeklerin lise öğrencilerinin zihin gezinmesini ölçmek için büyük ölçüde kabul edilebilir psikometrik özelikler gösterdiğini ortaya koymuştur.
Keywords
References
- Aksoy, Ş. G. (2019). Aşırı zihinsel gezinme fenomeninin erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve bipolar bozukluk olgularında incelenmesi ve karşılaştırılması. Doktora Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- American Psychological Association. (2015). APA dictionary of psychology (2nd ed.). Washington, DC: American Psychological Association.
- Ayalp, H. D., & Hisli Şahin, N. (2018). Beş faktörlü bilgece farkındalık ölçeği - kısa formunun (BFBFÖ-K) Türkçe uyarlaması. Klinik Psikoloji Dergisi, 2(3), 117–127.
- Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem.
- Carriere, J. S. A., Seli, P., & Smilek, D. (2013). Wandering in both mind and body: Individual differences in mind wandering and inattention predict fidgeting. Canadian Journal of Experimental Psychology / Revue Canadienne de Psychologie Expérimentale, 67(1), 19–31. doi: 10.1037/a0031438
- Chiorri, C., & Vannucci, M. (2019). Replicability of the psychometric properties of trait-levels measures of spontaneous and deliberate mind wandering. European Journal of Psychological Assessment, 35(4), 459–468. doi: 10.1027/1015-5759/a000422
- Creswell, J. W. (2017). Eğitim araştırmaları: Nicel ve nitel araştırmanın planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi. İstanbul: EDAM.
- Desideri, L., Ottaviani, C., Cecchetto, C., & Bonifacci, P. (2019). Mind wandering, together with test anxiety and self-efficacy, predicts student’s academic selfconcept but not reading comprehension skills. British Journal of Educational Psychology, 89(2), 307–323. doi: 10.1111/bjep.12240
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 26, 2020
Submission Date
May 16, 2020
Acceptance Date
June 20, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 18 Number: 1
APA
Sezgin, S., & Yüksel, G. (2020). Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(1), 456-482. https://doi.org/10.37217/tebd.738231
AMA
1.Sezgin S, Yüksel G. Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2020;18(1):456-482. doi:10.37217/tebd.738231
Chicago
Sezgin, Sevgi, and Galip Yüksel. 2020. “Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18 (1): 456-82. https://doi.org/10.37217/tebd.738231.
EndNote
Sezgin S, Yüksel G (June 1, 2020) Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18 1 456–482.
IEEE
[1]S. Sezgin and G. Yüksel, “Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 18, no. 1, pp. 456–482, June 2020, doi: 10.37217/tebd.738231.
ISNAD
Sezgin, Sevgi - Yüksel, Galip. “Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18/1 (June 1, 2020): 456-482. https://doi.org/10.37217/tebd.738231.
JAMA
1.Sezgin S, Yüksel G. Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2020;18:456–482.
MLA
Sezgin, Sevgi, and Galip Yüksel. “Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 18, no. 1, June 2020, pp. 456-82, doi:10.37217/tebd.738231.
Vancouver
1.Sevgi Sezgin, Galip Yüksel. Zihin Gezinmesi Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2020 Jun. 1;18(1):456-82. doi:10.37217/tebd.738231
Cited By
The initial Polish adaptation of the Mind Wandering Questionnaire: translation and verification of the scale internal consistency
Current Problems of Psychiatry
https://doi.org/10.2478/cpp-2022-0007Sporcularda Bilinçli Farkındalık ve Zihnin İstemli-İstemsiz Gezinme Durumlarının Akış Deneyimine Etkisi
Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38021/asbid.1256490Öznel Zindeliğin Psikolojik Sağlamlık Üzerindeki Etkisinde Zihnin İstemli Ve İstemsiz Gezinmesinin Aracılık Rolu
The Online Journal of Recreation and Sports
https://doi.org/10.22282/tojras.1296627Examination of Excessive Mind-Wandering Following Attention-Deficit and Hyperactivity Disorder Treatment in Adults
Psychological Reports
https://doi.org/10.1177/00332941241281816