SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER

Yusuf Kamil Özdağ

SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER

Abstract

Çatı ulamı, Türkçenin eklemeli yapısı gereği daha çok eyleme/yükleme getirilen çatı ekleri vasıtasıyla, biçim birimsel yöntemle gösterilir. Ancak eylemlerin tümü bu yolla sisteme giremez ya da anlatılmak istenen çatı ulamını yansıtmaz. Bu durumda sözlüksel ve söz dizimsel yöntemler devreye girer. Araştırmalar, Türkçedeki eylemlerin büyük bir çoğunluğunun {-ş} işteşlik eki alamadığını, alanlarınsa sadece bir kısmının çatı ulamını sunduğunu göstermektedir. Bu durum, işteş çatı ulamını vermek için diğer yöntemlerin kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Kalıplaşmış söz öbeği olan deyimler de bu amaç doğrultusunda kullanılabilmektedir. İçerisinde biçim birimsel herhangi bir kodlayıcı bulunmamasına karşın eylemin gösterdiği işin ya da hareketin birlikte, karşılıklı, ortaklaşa yapıldığını anlatan deyimler bulunmaktadır.

Keywords

References

Akçataş, A. (2011). Türkiye Türkçesi fiil anlam söz dizimi - fiil kökleri arası ilişkiler üzerine bir inceleme. Ankara: Gazi Kitabevi.
Aksoy, Ö. A. (1988). Atasözleri, deyimler. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten-1962, Ankara: TDK Yayınları, 140-148.
Aksoy, Ö. A. (1993). Atasözleri ve deyimler sözlüğü. İstanbul: İnkılap Yayınları.
Alagöz, B. E. (2019). Eski Anadolu Türkçesinde çatı. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Baasanjav, T. (2006). Türkiye Türkçesi ve Halha Moğolcasında çatı. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Börekçi, M. (2004). Türkçe öğretimi açısından çatı kavramı. V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri I. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 487-499.
Demircan, Ö. (2003). Türk dilinde çatı. İstanbul: Papatya Yayıncılık.
Ercilasun, A. B. (1999). Türkiye Türkçesinde fiil çatıları, Türk Gramerinin Sorunları II. Türk Dil Kurumu Yayınları, 22-23 Ekim 1993, Ankara: 224-257.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Yusuf Kamil Özdağ
Türkiye

Publication Date

June 15, 2022

Submission Date

December 14, 2021

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2022 Volume: 11 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA82CW96KN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Özdağ, Y. K. (2022). SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(2), 538-553. https://izlik.org/JA82CW96KN

AMA

1.Özdağ YK. SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. TEKE. 2022;11(2):538-553. https://izlik.org/JA82CW96KN

Chicago

Özdağ, Yusuf Kamil. 2022. “SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 (2): 538-53. https://izlik.org/JA82CW96KN.

EndNote

Özdağ YK (June 1, 2022) SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 2 538–553.

IEEE

[1]Y. K. Özdağ, “SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER”, TEKE, vol. 11, no. 2, pp. 538–553, June 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA82CW96KN

ISNAD

Özdağ, Yusuf Kamil. “SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11/2 (June 1, 2022): 538-553. https://izlik.org/JA82CW96KN.

JAMA

1.Özdağ YK. SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. TEKE. 2022;11:538–553.

MLA

Özdağ, Yusuf Kamil. “SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, vol. 11, no. 2, June 2022, pp. 538-53, https://izlik.org/JA82CW96KN.

Vancouver

1.Yusuf Kamil Özdağ. SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. TEKE [Internet]. 2022 Jun. 1;11(2):538-53. Available from: https://izlik.org/JA82CW96KN