SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER

Yusuf Kamil Özdağ

SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER

Öz

Çatı ulamı, Türkçenin eklemeli yapısı gereği daha çok eyleme/yükleme getirilen çatı ekleri vasıtasıyla, biçim birimsel yöntemle gösterilir. Ancak eylemlerin tümü bu yolla sisteme giremez ya da anlatılmak istenen çatı ulamını yansıtmaz. Bu durumda sözlüksel ve söz dizimsel yöntemler devreye girer. Araştırmalar, Türkçedeki eylemlerin büyük bir çoğunluğunun {-ş} işteşlik eki alamadığını, alanlarınsa sadece bir kısmının çatı ulamını sunduğunu göstermektedir. Bu durum, işteş çatı ulamını vermek için diğer yöntemlerin kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Kalıplaşmış söz öbeği olan deyimler de bu amaç doğrultusunda kullanılabilmektedir. İçerisinde biçim birimsel herhangi bir kodlayıcı bulunmamasına karşın eylemin gösterdiği işin ya da hareketin birlikte, karşılıklı, ortaklaşa yapıldığını anlatan deyimler bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akçataş, A. (2011). Türkiye Türkçesi fiil anlam söz dizimi - fiil kökleri arası ilişkiler üzerine bir inceleme. Ankara: Gazi Kitabevi.
Aksoy, Ö. A. (1988). Atasözleri, deyimler. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten-1962, Ankara: TDK Yayınları, 140-148.
Aksoy, Ö. A. (1993). Atasözleri ve deyimler sözlüğü. İstanbul: İnkılap Yayınları.
Alagöz, B. E. (2019). Eski Anadolu Türkçesinde çatı. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Baasanjav, T. (2006). Türkiye Türkçesi ve Halha Moğolcasında çatı. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Börekçi, M. (2004). Türkçe öğretimi açısından çatı kavramı. V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri I. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 487-499.
Demircan, Ö. (2003). Türk dilinde çatı. İstanbul: Papatya Yayıncılık.
Ercilasun, A. B. (1999). Türkiye Türkçesinde fiil çatıları, Türk Gramerinin Sorunları II. Türk Dil Kurumu Yayınları, 22-23 Ekim 1993, Ankara: 224-257.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yusuf Kamil Özdağ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

14 Aralık 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA82CW96KN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özdağ, Y. K. (2022). SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(2), 538-553. https://izlik.org/JA82CW96KN

AMA

1.Özdağ YK. SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. TEKE. 2022;11(2):538-553. https://izlik.org/JA82CW96KN

Chicago

Özdağ, Yusuf Kamil. 2022. “SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 (2): 538-53. https://izlik.org/JA82CW96KN.

EndNote

Özdağ YK (01 Haziran 2022) SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 2 538–553.

IEEE

[1]Y. K. Özdağ, “SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER”, TEKE, c. 11, sy 2, ss. 538–553, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82CW96KN

ISNAD

Özdağ, Yusuf Kamil. “SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11/2 (01 Haziran 2022): 538-553. https://izlik.org/JA82CW96KN.

JAMA

1.Özdağ YK. SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. TEKE. 2022;11:538–553.

MLA

Özdağ, Yusuf Kamil. “SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 11, sy 2, Haziran 2022, ss. 538-53, https://izlik.org/JA82CW96KN.

Vancouver

1.Yusuf Kamil Özdağ. SÖZLÜKSEL İŞTEŞLİK BİLDİREN DEYİMLER. TEKE [Internet]. 01 Haziran 2022;11(2):538-53. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82CW96KN