Research Article

MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR

Volume: 11 Number: 3 September 15, 2022
  • Ahmet Çal

MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR

Abstract

Toplumlar birbirleriyle iletişim kurmaya başladığından beri kültür alışverişi artmış ve medeniyet seviyesi yükselmiştir. Bunun bir sonucu olarak diller yeni kelimelere ihtiyaç duymuştur. Eklemeli bir dil olması münasebetiyle yeni kelime türetme Türkçede daha çok ekler vasıtasıyla yapılır. Anlatılmak istenilenin tek bir kelimeyle ifade edilemediği durumlarda ise birden fazla kelimenin belirli kalıplar çerçevesinde bir araya gelmesiyle kavramlar ifade edilir. Kelime grubu biçimindeki bu yapılara birleşik kelime denir. Birleşik kelimeyi oluşturan sözcükler kendi anlamları dışında yeni anlamlar kazanır. Birleşik kelimelerden biri de birleşik sıfatlardır. Birleşik sıfatlar Türkiye Türkçesinde olduğu gibi Osmanlı Türkçesinde de sık kullanılmıştır. Osmanlı Türkçesinde dile Arapça ve Farsçadan çok sayıda kelime ve kuralın girmesiyle birlikte birleşik sıfatların çoğu bu dillerin kaidelerine göre yapılmıştır. Özellikle Farsça kaidelerle yapılan birleşik sıfatlar bu dönemde yaygın olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada 16. yüzyıla ait Münâzara-i Sultân-ı Bahâr bâ-Şehriyâr-ı Şitâ adlı eserdeki Farsça kurallarla oluşturulmuş birleşik sıfatlar tasnif edilerek incelenmiş, hangi tür birleşik sıfatın eserde ne kadar geçtiği istatiksel olarak açıklanmaya çalışılmıştır.

Keywords

References

  1. Bangi, İ. (1972). Farsça dil bilgisi (grameri). Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları.
  2. Banguoğlu, T. (2000). Türkçenin grameri. Ankara: TDK Yayınları.
  3. Deny, J. (1941). Türk dili grameri (Osmanlı lehçesi). (Çev. A. U. Elöve), İstanbul: Maarif Matbaası.
  4. Develi, H. (2018). Osmanlı Türkçesi grameri II. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  5. Devellioğlu, F. (2007). Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lügat. Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
  6. Ediskun, H. (1998). Türk dilbilgisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  7. Eğri, S. (2001). Bir Bursa efsanesi Münâzara-i Sultân-ı Bahâr bâ-Şehriyâr-ı Şitâ. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  8. Emre, A. C. (1945). Türk dilbilgisi. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Ahmet Çal This is me
Türkiye

Publication Date

September 15, 2022

Submission Date

April 14, 2022

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2022 Volume: 11 Number: 3

APA
Çal, A. (2022). MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(3), 1084-1101. https://izlik.org/JA45WJ27GT
AMA
1.Çal A. MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. TEKE. 2022;11(3):1084-1101. https://izlik.org/JA45WJ27GT
Chicago
Çal, Ahmet. 2022. “MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 (3): 1084-1101. https://izlik.org/JA45WJ27GT.
EndNote
Çal A (September 1, 2022) MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 3 1084–1101.
IEEE
[1]A. Çal, “MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR”, TEKE, vol. 11, no. 3, pp. 1084–1101, Sept. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA45WJ27GT
ISNAD
Çal, Ahmet. “MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11/3 (September 1, 2022): 1084-1101. https://izlik.org/JA45WJ27GT.
JAMA
1.Çal A. MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. TEKE. 2022;11:1084–1101.
MLA
Çal, Ahmet. “MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, vol. 11, no. 3, Sept. 2022, pp. 1084-01, https://izlik.org/JA45WJ27GT.
Vancouver
1.Ahmet Çal. MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. TEKE [Internet]. 2022 Sep. 1;11(3):1084-101. Available from: https://izlik.org/JA45WJ27GT