Araştırma Makalesi

MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR

Cilt: 11 Sayı: 3 15 Eylül 2022
  • Ahmet Çal
PDF İndir

MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR

Öz

Toplumlar birbirleriyle iletişim kurmaya başladığından beri kültür alışverişi artmış ve medeniyet seviyesi yükselmiştir. Bunun bir sonucu olarak diller yeni kelimelere ihtiyaç duymuştur. Eklemeli bir dil olması münasebetiyle yeni kelime türetme Türkçede daha çok ekler vasıtasıyla yapılır. Anlatılmak istenilenin tek bir kelimeyle ifade edilemediği durumlarda ise birden fazla kelimenin belirli kalıplar çerçevesinde bir araya gelmesiyle kavramlar ifade edilir. Kelime grubu biçimindeki bu yapılara birleşik kelime denir. Birleşik kelimeyi oluşturan sözcükler kendi anlamları dışında yeni anlamlar kazanır. Birleşik kelimelerden biri de birleşik sıfatlardır. Birleşik sıfatlar Türkiye Türkçesinde olduğu gibi Osmanlı Türkçesinde de sık kullanılmıştır. Osmanlı Türkçesinde dile Arapça ve Farsçadan çok sayıda kelime ve kuralın girmesiyle birlikte birleşik sıfatların çoğu bu dillerin kaidelerine göre yapılmıştır. Özellikle Farsça kaidelerle yapılan birleşik sıfatlar bu dönemde yaygın olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada 16. yüzyıla ait Münâzara-i Sultân-ı Bahâr bâ-Şehriyâr-ı Şitâ adlı eserdeki Farsça kurallarla oluşturulmuş birleşik sıfatlar tasnif edilerek incelenmiş, hangi tür birleşik sıfatın eserde ne kadar geçtiği istatiksel olarak açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bangi, İ. (1972). Farsça dil bilgisi (grameri). Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları.
  2. Banguoğlu, T. (2000). Türkçenin grameri. Ankara: TDK Yayınları.
  3. Deny, J. (1941). Türk dili grameri (Osmanlı lehçesi). (Çev. A. U. Elöve), İstanbul: Maarif Matbaası.
  4. Develi, H. (2018). Osmanlı Türkçesi grameri II. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  5. Devellioğlu, F. (2007). Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lügat. Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
  6. Ediskun, H. (1998). Türk dilbilgisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  7. Eğri, S. (2001). Bir Bursa efsanesi Münâzara-i Sultân-ı Bahâr bâ-Şehriyâr-ı Şitâ. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  8. Emre, A. C. (1945). Türk dilbilgisi. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Çal Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2022

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çal, A. (2022). MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(3), 1084-1101. https://izlik.org/JA45WJ27GT
AMA
1.Çal A. MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. TEKE. 2022;11(3):1084-1101. https://izlik.org/JA45WJ27GT
Chicago
Çal, Ahmet. 2022. “MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 (3): 1084-1101. https://izlik.org/JA45WJ27GT.
EndNote
Çal A (01 Eylül 2022) MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 3 1084–1101.
IEEE
[1]A. Çal, “MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR”, TEKE, c. 11, sy 3, ss. 1084–1101, Eyl. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45WJ27GT
ISNAD
Çal, Ahmet. “MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11/3 (01 Eylül 2022): 1084-1101. https://izlik.org/JA45WJ27GT.
JAMA
1.Çal A. MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. TEKE. 2022;11:1084–1101.
MLA
Çal, Ahmet. “MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2022, ss. 1084-01, https://izlik.org/JA45WJ27GT.
Vancouver
1.Ahmet Çal. MÜNÂZARA-İ SULTÂN-I BAHÂR BÂ-ŞEHRİYÂR-I ŞİTÂ’DA FARSÇA KURALLARLA OLUŞTURULAN BİRLEŞİK SIFATLAR. TEKE [Internet]. 01 Eylül 2022;11(3):1084-101. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45WJ27GT

27712  27714 27715