GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER

Emre Türkmen

doi:10.7884/teke.641

GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER

Abstract

Türkçede fiillere eklenerek zaman, süreç, sebep, tarz, şart gibi yönlerden zarf görevinde kullanılan zarf-fiiller, eski Türkçeden beri esas itibariyle şahıs eki almaz. Türkiye Türkçesinde yalnız isim-fiillerden ve sıfat-fiillerden meydana gelen türemiş zarf-fiillerde şahıs ifadesi görülebilmektedir. Günümüz Türkmen Türkçesinde ise türemiş zarf-fiillerde görülebilen şahıs ifadesinin yanı sıra diğer Oğuz grubu Türk lehçelerinden farklı olarak iyelik ekleri vasıtasıyla basit zarf-fiillerde de şahıs ifadesi görülebilmektedir. Çalışmamıza merkez edindiğimiz Türkmen Türkçesindeki zarf-fiillerin şahıs ifadesi taşıyabilme özelliklerine daha önce yapılmış çalışmalarda değinilmiş fakat konu müstakil olarak ele alınıp incelenmemiştir. Bu sebeple çalışmada Türkmen Türkçesinde şahıs ifadesi taşıyan zarf-fiiller Türkiye Türkçesiyle benzer ve ayrılan yönleri karşılaştırılıp örneklerle ayrıntılandırılarak verilmeye çalışılacaktır.

References

BANGUOĞLU, T. (2015). Türkçenin Grameri (10. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu
Yayınları.
BORCAKOV, A., SARIHANOV, M., SÖYEGOV, M., HOCAYEV, B. ve ÄRNAZAROV, S.
(2000). Türkmen Diliniñ Grammatikası, Morfologiya. Aşkabat, 1999. (TDK armağanı).
Ankara: Ruh Neşiryat.
BURAN, A., ALKAYA, E. ve YALÇIN, S. K. (2014). Çağdaş Türk Yazı Dilleri Güneybatı /
Oğuz Grubu. Ankara: Akçağ Yayınları.
BURAN, A. ve ALKAYA, E. (2013). Çağdaş Türk Lehçeleri (9. Baskı). Ankara: Akçağ

Yayınları.
CLARK, L. (1998). Turkmen Reference Grammer (Yay: L. Johanson). Wiesbaden:
Harrassowitz Verlag.
DELİCE, T. B. (2010). Türkmen Türkçesinde Fiil. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Erzurum:
Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
DOĞAN, L. (2010). Türkmen Türkçesi. Çağdaş Türk Lehçeleri El Kitabı. (Ed: L. Doğan).
İstanbul: Kriter Yayınları
ERCİLASUN, A. B. vd. (1991). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü. Ankara: Kültür
Bakanlığı Yayınları.
ERGİN, M. (2013). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak.
GABAIN, A. V. (1988). Eski Türkçenin Grameri. (Çev: M. Akalın). Ankara: Türk Tarih
Kurumu Yayınları 532.
GENCAN, T. N. (1979). Dilbilgisi (4. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları 418.
GÜLSEVİN, G. (1990). Türkçede -sa Şart Gerundiumu Üzerine. Türk Dili, 467, 276 - 279.
KARA, M. (2007). Türkmen Türkçesi. Türk Lehçeleri Grameri. (Ed: A. B. Ercilasun). Ankara:
Akçağ Yayınları, s. 231 - 290.
KARAAĞAÇ, G. (2013). Türkçenin Dil Bilgisi (2. Baskı). Ankara: Akçağ Yayınları.
KORKMAZ, Z. (2014). Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi (4. Baskı). Ankara: Türk Dil
Kurumu Yayınları.
SARIYEV, B. ve GÜDER, N. (1998). Türkmencenin Grameri (II Morfologiya: Şekil Bilgisi).
Ankara: Türk Dünyası Gençlerinin Mahtumkulu Yayın Birliği.
TEKİN, F. (2013). İken / -Ken ekinin Türkçe’de Görünümü. 8. Milletlerarası Türkoloji
Kongresi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, s. 511 - 518.
TEKİN, Ş. (2014). İştikakçının Köşesi Türk Dilinde Kelimelerin ve Eklerin Hayatı Üzerine
Denemeler. İstanbul: Dergâh Yayınları.
TÜRKMEN, E. (2015). Türkmen Türkçesinde Zarf-Fiiller. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi,
Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
UYGUR, C. V. (2011). Türkmen Türkçesi. Isparta: Fakülte Kitabevi 89.
YÜCE, N. (1999). Gerundien Im Turkischen: Eine Morphologische und Syntaktische
Unterschung (Yay: M. Ölmez). İstanbul: Simurg Yayınları.
İnternet Kaynakları
http://gollanma.com/kitaphana, Mayıs 2016.
Taranan Eserler
AŞYR, Ç. (1986). Göreş. Aşgabat: Türkmenistan Neşirýaty.
ÇARYÝEWA, O. ve HANMYRADOW, G. (2008). Diplom Işlerini Taýýarlamak. Aşgabat:
Ylym Neşirýaty.
DURDYÝEWA, A. (2006). Ependi. Aşgabat: Miras.
ERGUN, M. ve SAKAOĞLU, S. (1991). Türkmen Halk Masalları. Ankara: Kültür Bakanlığı
Yayınları.
GOWŞUDOW, A. (1990). Mähri-Vepa (Roman). Aşgabat: Mekdep Kitaphanası Magarıf.
ÖZKAN, İ. (1999). Ependi Şorta Sözler, Yomaklar Nasreddin Hoca Fıkraları. Ankara: TİKA.
RECEBOW, R. (1991). Gadym Türkmen Edebiýaty (VIII - XII Asyrlar). Aşgabat: Ylym.
REICHL, K. (1982). Türkmenische Märchen. Bochum: Studienverlag Brockmeyer.
SARYHANOW, N. (2007). Şükür Bagşy. Aşgabat: Türkmen Döwlet Neşirýat Gullugy.
Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi 11 (Nesir-Nazım), (1998). Türkmenistan Türk
Edebiyatı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
WELSAPAR, A. (2002). Kepjebaş (Roman). Stockholm: Gün Neşirýaty.
WELSAPAR, A. (2004). Böwsülen Tümlük (Roman). Stockholm: Gün Neşirýaty.
WELSAPAR, A. (2007). Mülli Tahyryñ Hudaýlygy. Stockholm: Gün Neşirýaty.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Emre Türkmen This is me

Publication Date

June 15, 2016

Submission Date

July 27, 2016

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2016 Volume: 5 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.7884/teke.641

IZ

https://izlik.org/JA36TN29KG

Cite

RIS / Bibtex

APA

Türkmen, E. (2016). GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 5(2). https://doi.org/10.7884/teke.641

AMA

1.Türkmen E. GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER. TEKE. 2016;5(2). doi:10.7884/teke.641

Chicago

Türkmen, Emre. 2016. “GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5 (2). https://doi.org/10.7884/teke.641.

EndNote

Türkmen E (June 1, 2016) GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5 2

IEEE

[1]E. Türkmen, “GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER”, TEKE, vol. 5, no. 2, June 2016, doi: 10.7884/teke.641.

ISNAD

Türkmen, Emre. “GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5/2 (June 1, 2016). https://doi.org/10.7884/teke.641.

JAMA

1.Türkmen E. GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER. TEKE. 2016;5. doi:10.7884/teke.641.

MLA

Türkmen, Emre. “GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, vol. 5, no. 2, June 2016, doi:10.7884/teke.641.

Vancouver

1.Emre Türkmen. GÜNÜMÜZ TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE ŞAHIS İFADESİ TAŞIYAN ZARF-FİİLLER. TEKE. 2016 Jun. 1;5(2). doi:10.7884/teke.641