EN
TR
Tahtın Stoacı Ahlakı: Marcus Aurelius’ta Erdem, Güç ve Yönetim
Öz
Bu çalışma, tahtın Stoacı ahlakı kavramını Marcus Aurelius’un yönetim anlayışı üzerinden incelemektedir. Felsefe tarihinin temel meselelerinden biri olan iktidarın ahlaki sınırları problemi, Stoacılığın doğaya uygun yaşam ilkesi ve erdem merkezli yaklaşımıyla ele alınmaktadır. Giriş bölümünde, yönetim ve ahlak arasındaki ilişkinin tarihsel bağlamı ortaya konmuş, Marcus Aurelius’un hem imparator hem de filozof kimliğiyle bu tartışmaya özgün bir örnek sunduğu belirtilmiştir. Birinci bölümde, Stoacı ahlakın temelleri ele alınmış; doğaya uygun yaşam, kozmik düzen ve erdem kavramlarının bireysel etik ile siyasal otorite arasında nasıl bir köprü kurduğu açıklanmıştır. İkinci bölümde, güç ve iktidar anlayışının Stoacı yorumları tartışılmış; Cicero, Seneca ve Aurelius’un adalet, hukuk ve insan doğası ekseninde geliştirdikleri görüşlerin iktidarın meşruiyetiyle olan ilişkisi incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Marcus Aurelius’un imparatorluk pratiği değerlendirilmiş; adalet, bilgelik, ölçülülük ve cesaret erdemlerinin yönetim anlayışına nasıl yön verdiği örneklerle ortaya konmuştur. Sonuç kısmında, Aurelius’un örneğinin günümüz siyaset felsefesi açısından hukukun üstünlüğü, insan hakları ve evrensel yurttaşlık gibi çağdaş tartışmalarla kesişen yönleri vurgulanmıştır. Böylelikle çalışma, tahtın Stoacı ahlakını tarihsel bir olgu olmanın ötesinde, modern siyaset felsefesi için de değerli bir referans çerçevesi olarak değerlendirmesi gerektiği vurgusu ile sonuçlandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Aurelius, Marcus. Kendime Düşünceler. 4. bs. Çeviren: Y. Emre Ceren, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2019.
- Bolay, Süleyman Hayri. Felsefe Doktrinleri ve Terimleri Sözlüğü. Geliştirilmiş 11. basım. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2013.
- Comte-Sponville, Andre. Büyük Erdemler Risalesi. 7. bs. Çeviren: Işık Ergüden, İstanbul: İletişim Yayınları, 2024.
- Çelikkol, Suat. “Stoa Felsefesinin Temel Görüşleri Üzerine Bir İnceleme,” Bilimname sayı: 37 (2019): 1225-45.
- Doğan, Selahattin. “Marcus Aurelius’un Felsefesi.” Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 2016.
- Ebenstein, William. Siyasi Felsefenin Büyük Düşünürleri. 5. bs. Çeviren: İsmet Özel, İstanbul: Şûle Yayınları, 2009.
- Elmalı, Osman. “Hellenistik Felsefe ve Roma Felsefesi/ Ahlâk Felsefesi: Stoacılık” Doğu’dan Batı’ya Düşüncenin Serüveni Antikçağ Yunan Düşüncesi Ortaçağ Düşüncesi içinde, 2. bs, Editörler: Celal Türer ve Hakan Olgun, c. 2. İstanbul: İnsan Yayınları, 2017.
- Göçmen, Doğan. “Stoacılarda Dünya, Logos, Diyalektik ve Özgürlük İlişkisi,” Uluslararası Felsefe Dergisi sayı: 5 (2022): 73-107.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Philosophy of Society
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 1, 2025
Submission Date
August 29, 2025
Acceptance Date
September 15, 2025
Published in Issue
Year 2025 Number: 24