Research Article

Ütopyadan Distopyaya Cinsellik Ediminin Rolü

Number: 17 June 14, 2022

Ütopyadan Distopyaya Cinsellik Ediminin Rolü

Öz

Cinsellik olgusu yemek, içmek gibi biyolojik, fizyolojik ve sosyolojik bir olgu, temel bir ihtiyaç kabul edilmiştir. Bu nedenle hakkında her dönemde düşünceler üretilmiştir. Felsefede de cinselliğin ne olduğu ve nasıllığı tartışılmış ve tartışılmaya devam etmektedir. Cinsellikte ilişki biçimi, tercihler, çıplaklık, aile, üreme ve haz olgusu tartışılan konulardan bazılarıdır. Bu bağlamda siyasal devlet teorileri olan ütopyalarda da cinsellik olgusu ele alınıp işlenilmiştir. Platon, Yunan toplumunda görülen ilişki biçimlerine eserlerinde yer vermiş ve kadın-erkek arasındaki cinselliği savunmuştur. Kadın-erkek ilişkisini doğal görüp, bunun dışındakileri olumlu karşılamamıştır. Kadın-erkek arası cinsellik Rönesans dönemi ütopyalarında savunulmaya devam etmiştir. Katolik felsefesi Rönesans ütopyalarında etkisini sürdürmüştür. Bu etkinin sonucu olarak Rönesans ütopyaları da kadın erkek ilişkisine dayalı olan ve devlet kontrolündeki cinselliği savunmuşlardır. Ütopyalara karşı tepki amaçlı yazılan distopyalarda kadın erkek ilişkisine dayalı sadece üreme amaçlı cinsellikten vazgeçilmiştir. Cinsellik devlette otoritenin devamlılığını sağlama amacına yönelik eylem haline gelmiştir. Distopyalardaki devlette cinsellik haz amaçlı olsa bile yasalara bağlı kalmıştır. Son dönemde tepkisel amaçlı ortaya konulan feminist ütopya ve distopyalar, kendinden önceki ütopya ve distopyalardaki kadına yönelik cinsellik algısını eleştirmiştir. Feminist ütopya ve distopyalar her iki bakışında kadını ötelediğini düşündüğünden, ütopya ve distopya yazınındaki kadın erkek ilişkisine bakışın farklılaşmasını öngörmüştür.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akyüz, Yakup. Ütopyalarda Din-Siyaset İlişkisi. İstanbul: Cinius Yayınları, 2021.
  2. Atwood, Margared. Damızlık Kızın Öyküsü. Çeviren: Sevinç Altınçekiç ve Özcan Kabakçıoğlu, İstanbul: Doğan Kitap, 2018.
  3. Ayata, Ali, ve Hande Saadet Takkaç. “AB-Türkiye İlişkileri Bağlamında Toplumsal Cinsiyet Politikaları AB İlerleme Raporları Perspektifinden Bir Değerlendirme,” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20, sayı: 2 (Haziran 2020): 197-214.
  4. Bacon, Francis. Yeni Atlantis. Çeviren: Cenk Saraçoğlu, İstanbul: Bordo&Siyah Yayınları, 2004.
  5. Bezel, Nail. Yeryüzü Cennetlerinin Sonu, Ters Ütopyalar. İstanbul, 1984.
  6. Bradbury, Ray. Fahrenheit 451. Çeviren: Zerrin Kayalıoğlu, İstanbul: İthaki Yayınları, 2012.
  7. Burgess, Antony. Otomatik Portakal. Çeviren: Aziz Üstel, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2007.
  8. Campanella. Güneş Ülkesi. Çeviren: Vedat Günyol, İstanbul: Sosyal Yayınları, 1996.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Philosophy

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 14, 2022

Submission Date

September 2, 2021

Acceptance Date

October 22, 2021

Published in Issue

Year 2022 Number: 17

Chicago
Akyüz, Yakup. 2022. “Ütopyadan Distopyaya Cinsellik Ediminin Rolü”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, nos. 17: 17-33. https://doi.org/10.55256/temasa.990227.