Araştırma Makalesi

Ütopyadan Distopyaya Cinsellik Ediminin Rolü

Sayı: 17 14 Haziran 2022
PDF İndir

Ütopyadan Distopyaya Cinsellik Ediminin Rolü

Öz

Cinsellik olgusu yemek, içmek gibi biyolojik, fizyolojik ve sosyolojik bir olgu, temel bir ihtiyaç kabul edilmiştir. Bu nedenle hakkında her dönemde düşünceler üretilmiştir. Felsefede de cinselliğin ne olduğu ve nasıllığı tartışılmış ve tartışılmaya devam etmektedir. Cinsellikte ilişki biçimi, tercihler, çıplaklık, aile, üreme ve haz olgusu tartışılan konulardan bazılarıdır. Bu bağlamda siyasal devlet teorileri olan ütopyalarda da cinsellik olgusu ele alınıp işlenilmiştir. Platon, Yunan toplumunda görülen ilişki biçimlerine eserlerinde yer vermiş ve kadın-erkek arasındaki cinselliği savunmuştur. Kadın-erkek ilişkisini doğal görüp, bunun dışındakileri olumlu karşılamamıştır. Kadın-erkek arası cinsellik Rönesans dönemi ütopyalarında savunulmaya devam etmiştir. Katolik felsefesi Rönesans ütopyalarında etkisini sürdürmüştür. Bu etkinin sonucu olarak Rönesans ütopyaları da kadın erkek ilişkisine dayalı olan ve devlet kontrolündeki cinselliği savunmuşlardır. Ütopyalara karşı tepki amaçlı yazılan distopyalarda kadın erkek ilişkisine dayalı sadece üreme amaçlı cinsellikten vazgeçilmiştir. Cinsellik devlette otoritenin devamlılığını sağlama amacına yönelik eylem haline gelmiştir. Distopyalardaki devlette cinsellik haz amaçlı olsa bile yasalara bağlı kalmıştır. Son dönemde tepkisel amaçlı ortaya konulan feminist ütopya ve distopyalar, kendinden önceki ütopya ve distopyalardaki kadına yönelik cinsellik algısını eleştirmiştir. Feminist ütopya ve distopyalar her iki bakışında kadını ötelediğini düşündüğünden, ütopya ve distopya yazınındaki kadın erkek ilişkisine bakışın farklılaşmasını öngörmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akyüz, Yakup. Ütopyalarda Din-Siyaset İlişkisi. İstanbul: Cinius Yayınları, 2021.
  2. Atwood, Margared. Damızlık Kızın Öyküsü. Çeviren: Sevinç Altınçekiç ve Özcan Kabakçıoğlu, İstanbul: Doğan Kitap, 2018.
  3. Ayata, Ali, ve Hande Saadet Takkaç. “AB-Türkiye İlişkileri Bağlamında Toplumsal Cinsiyet Politikaları AB İlerleme Raporları Perspektifinden Bir Değerlendirme,” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20, sayı: 2 (Haziran 2020): 197-214.
  4. Bacon, Francis. Yeni Atlantis. Çeviren: Cenk Saraçoğlu, İstanbul: Bordo&Siyah Yayınları, 2004.
  5. Bezel, Nail. Yeryüzü Cennetlerinin Sonu, Ters Ütopyalar. İstanbul, 1984.
  6. Bradbury, Ray. Fahrenheit 451. Çeviren: Zerrin Kayalıoğlu, İstanbul: İthaki Yayınları, 2012.
  7. Burgess, Antony. Otomatik Portakal. Çeviren: Aziz Üstel, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2007.
  8. Campanella. Güneş Ülkesi. Çeviren: Vedat Günyol, İstanbul: Sosyal Yayınları, 1996.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

2 Eylül 2021

Kabul Tarihi

22 Ekim 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 17

Kaynak Göster

Chicago
Akyüz, Yakup. 2022. “Ütopyadan Distopyaya Cinsellik Ediminin Rolü”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 17: 17-33. https://doi.org/10.55256/temasa.990227.