Research Article

İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)

Volume: 7 Number: 1 March 15, 2026
TR EN

İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)

Abstract

İnsani gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki, ekonomi literatüründe önemli bir tartışma konusudur. Bu kavram aynı zamanda, hükümetlerin öncelikli hedeflerinden birisi olan ekonomik büyüme ile birlikte, bireylerin sahip oldukları özgürlük ve fırsatları da artırma sürecidir. Bu sürecin merkezinde yer alan insanın, yaşam kalitesinin ortaya konmasında öne çıkan unsurlardan eğitim, sağlık, bilgi ve gelir vb. göstergelerin bir arada değerlendirilmesi ile de insani gelişme endeksi elde edilmektedir. 1990’dan beri her yıl yayınlanmakta olan İnsani Gelişme Endeksi ve bu endeks ışığında hazırlanan rapor, toplumların gelişmişlik seviyelerinin tespitinde önemli ölçütler arasında yer almaktadır. Ekonomik büyümenin getirileri açısından da önemli bir kıstas olarak kabul edilen bu endeks aracılığıyla, toplumların gelişmişlik düzeyleri karşılaştırılarak, nesnel bilgilere ulaşılmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmadaki amaç, 1995-2022 yılları arası dönemde, D8 ülkelerindeki insani gelişme ve yaşanan ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin, panel veri analizi yöntemi ile incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın analiz kısmında, insani gelişme endeksinde yer alan göstergelerden; toplumun eğitim seviyesi, ortalama yaşam beklentisi ve sağlığı içeren veriler aracılığıyla, büyüme oranı ve insani gelişim ilişkisi değerlendirilmiştir. Uygulanan Pedroni Eş Bütünleşme testi sonucunda, ekonomik büyüme ve analizde kullanılan değişkenler arasında, uzun dönemli bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Akar, G., Sarıtaş, T. ve Kızılkaya, O. (2021). İnsani gelişmenin ekonomik büyümeye etkisi: Geçiş ekonomileri üzerine bir uygulama. Business and Economics Research Journal, 12(2), 307-318. https://doi.org/10.20409/berj.2021.323
  2. Appiah, M., Amoasi, R. ve Frowne, D. I. (2019). Human development and its effects on economic growth and development. International Research Journal of Business Studies, 12(2), 101-109. https://doi.org/10.21632/irjbs.12.2.101-109
  3. Birdsall, N., Ross, D. and Sabot, R. (1995). Inequality and growth reconsidered: Lessons from East Asia. World Bank Economic Review, 9, 477-508. https://doi.org/10.1093/wber/9.3.477
  4. Baru, S. (1998). Mahbub ul Haq and human development: A tribute. Economic and Political Weekly, 33(35), 2275-2279.
  5. Bozkurt, K. ve Yanardağ, M. Ö. (2020). Ekonomik büyüme ve insani gelişim indeksi arasındaki ilişki: OECD ülkeleri üzerine bir analiz. D. Balkan. (Ed.), Sosyal, beşerî ve idari bilimler alanında akademik araştırmalar(1. Baskı, s. 201-214) içinde. Duvar Yayınları.
  6. Bundala, N. (2012). Economic growth and human development; A link mechanism: An empirical approach. MPRA Paper, 47648, 1-48.
  7. Case, A. ve Deaton, A. (2003). Broken down by age and sex: How our health declines. Analyses in the Economics of Aging. (pp. 185-212). University of Chicago Press.
  8. Chikalipah, S. ve Makina, D. (2019). Economic growth and human development: Evidence from Zambia. Sustainable Development, 27(6), 1023-1033. https://doi.org/10.1002/sd.1953

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Growth, Financial Economy, Welfare Economics

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 23, 2025

Publication Date

March 15, 2026

Submission Date

December 17, 2024

Acceptance Date

April 13, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 1

APA
Emirkadı, Ö. (2026). İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi, 7(1), 1-18. https://doi.org/10.58702/teyd.1603182
AMA
1.Emirkadı Ö. İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026;7(1):1-18. doi:10.58702/teyd.1603182
Chicago
Emirkadı, Ömer. 2026. “İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)”. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi 7 (1): 1-18. https://doi.org/10.58702/teyd.1603182.
EndNote
Emirkadı Ö (March 1, 2026) İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 1 1–18.
IEEE
[1]Ö. Emirkadı, “İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)”, Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, vol. 7, no. 1, pp. 1–18, Mar. 2026, doi: 10.58702/teyd.1603182.
ISNAD
Emirkadı, Ömer. “İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7/1 (March 1, 2026): 1-18. https://doi.org/10.58702/teyd.1603182.
JAMA
1.Emirkadı Ö. İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026;7:1–18.
MLA
Emirkadı, Ömer. “İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)”. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi, vol. 7, no. 1, Mar. 2026, pp. 1-18, doi:10.58702/teyd.1603182.
Vancouver
1.Ömer Emirkadı. İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026 Mar. 1;7(1):1-18. doi:10.58702/teyd.1603182

Cited By