Araştırma Makalesi

İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)

Cilt: 7 Sayı: 1 15 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)

Öz

İnsani gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki, ekonomi literatüründe önemli bir tartışma konusudur. Bu kavram aynı zamanda, hükümetlerin öncelikli hedeflerinden birisi olan ekonomik büyüme ile birlikte, bireylerin sahip oldukları özgürlük ve fırsatları da artırma sürecidir. Bu sürecin merkezinde yer alan insanın, yaşam kalitesinin ortaya konmasında öne çıkan unsurlardan eğitim, sağlık, bilgi ve gelir vb. göstergelerin bir arada değerlendirilmesi ile de insani gelişme endeksi elde edilmektedir. 1990’dan beri her yıl yayınlanmakta olan İnsani Gelişme Endeksi ve bu endeks ışığında hazırlanan rapor, toplumların gelişmişlik seviyelerinin tespitinde önemli ölçütler arasında yer almaktadır. Ekonomik büyümenin getirileri açısından da önemli bir kıstas olarak kabul edilen bu endeks aracılığıyla, toplumların gelişmişlik düzeyleri karşılaştırılarak, nesnel bilgilere ulaşılmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmadaki amaç, 1995-2022 yılları arası dönemde, D8 ülkelerindeki insani gelişme ve yaşanan ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin, panel veri analizi yöntemi ile incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın analiz kısmında, insani gelişme endeksinde yer alan göstergelerden; toplumun eğitim seviyesi, ortalama yaşam beklentisi ve sağlığı içeren veriler aracılığıyla, büyüme oranı ve insani gelişim ilişkisi değerlendirilmiştir. Uygulanan Pedroni Eş Bütünleşme testi sonucunda, ekonomik büyüme ve analizde kullanılan değişkenler arasında, uzun dönemli bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akar, G., Sarıtaş, T. ve Kızılkaya, O. (2021). İnsani gelişmenin ekonomik büyümeye etkisi: Geçiş ekonomileri üzerine bir uygulama. Business and Economics Research Journal, 12(2), 307-318. https://doi.org/10.20409/berj.2021.323
  2. Appiah, M., Amoasi, R. ve Frowne, D. I. (2019). Human development and its effects on economic growth and development. International Research Journal of Business Studies, 12(2), 101-109. https://doi.org/10.21632/irjbs.12.2.101-109
  3. Birdsall, N., Ross, D. and Sabot, R. (1995). Inequality and growth reconsidered: Lessons from East Asia. World Bank Economic Review, 9, 477-508. https://doi.org/10.1093/wber/9.3.477
  4. Baru, S. (1998). Mahbub ul Haq and human development: A tribute. Economic and Political Weekly, 33(35), 2275-2279.
  5. Bozkurt, K. ve Yanardağ, M. Ö. (2020). Ekonomik büyüme ve insani gelişim indeksi arasındaki ilişki: OECD ülkeleri üzerine bir analiz. D. Balkan. (Ed.), Sosyal, beşerî ve idari bilimler alanında akademik araştırmalar(1. Baskı, s. 201-214) içinde. Duvar Yayınları.
  6. Bundala, N. (2012). Economic growth and human development; A link mechanism: An empirical approach. MPRA Paper, 47648, 1-48.
  7. Case, A. ve Deaton, A. (2003). Broken down by age and sex: How our health declines. Analyses in the Economics of Aging. (pp. 185-212). University of Chicago Press.
  8. Chikalipah, S. ve Makina, D. (2019). Economic growth and human development: Evidence from Zambia. Sustainable Development, 27(6), 1023-1033. https://doi.org/10.1002/sd.1953

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme, Finansal Ekonomi, Refah Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2024

Kabul Tarihi

13 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Emirkadı, Ö. (2026). İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 7(1), 1-18. https://doi.org/10.58702/teyd.1603182
AMA
1.Emirkadı Ö. İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). TEYD. 2026;7(1):1-18. doi:10.58702/teyd.1603182
Chicago
Emirkadı, Ömer. 2026. “İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 (1): 1-18. https://doi.org/10.58702/teyd.1603182.
EndNote
Emirkadı Ö (01 Mart 2026) İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 1 1–18.
IEEE
[1]Ö. Emirkadı, “İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)”, TEYD, c. 7, sy 1, ss. 1–18, Mar. 2026, doi: 10.58702/teyd.1603182.
ISNAD
Emirkadı, Ömer. “İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7/1 (01 Mart 2026): 1-18. https://doi.org/10.58702/teyd.1603182.
JAMA
1.Emirkadı Ö. İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). TEYD. 2026;7:1–18.
MLA
Emirkadı, Ömer. “İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022)”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, c. 7, sy 1, Mart 2026, ss. 1-18, doi:10.58702/teyd.1603182.
Vancouver
1.Ömer Emirkadı. İNSANİ GELİŞME VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK KANITLAR: D8 ÜLKELERİ ÖRNEĞİ (1995-2022). TEYD. 01 Mart 2026;7(1):1-18. doi:10.58702/teyd.1603182

Cited By