TR
EN
İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI
Abstract
Bu çalışma, iş gücü piyasalarında monopson gücünün ücretler, istihdam düzeyi ve refah üzerindeki etkilerini teorik açıdan incelemektedir. Klasik rekabetçi iş gücü piyasası modeli, ücretlerin işçilerin marjinal ürününe eşitlendiğini ve kaynak kullanımının etkin olduğunu varsayar. Ancak son yıllardaki araştırmalar, işverenlerin ücretleri belirleme gücüne sahip olduğunu ve bir firmanın daha fazla işçi çalıştırabilmek için daha yüksek ücret ödemek zorunda kaldığını göstermektedir; yani iş gücü arzı firma düzeyinde yukarı doğru eğimlidir. Bu durum, ücret baskılanması ve istihdam kaybı gibi sonuçlar doğurmaktadır. Bu kapsamda çalışmada önce marjinal gelir = marjinal maliyet koşulu gibi teorik çerçeveler ele alınmakta, ardından arama ve eşleşme friksiyonları ile dinamik monopson yaklaşımları tartışılmaktadır. Ayrıca asgari ücret ve sendikalaşma uygulamalarının refah üzerindeki etkileri değerlendirilmekte; bu faktörlerin monopson marjını sınırlayarak ücretleri yükseltebileceği, istihdamı artırabileceği ve toplumsal refahı iyileştirebileceği ortaya konmaktadır. Bulgular, uygun düzeyde belirlenmiş asgari ücretlerin monopson koşullarda ücretleri artırmakla kalmayıp monopson koşullarında ücretleri marjinal verimlilik düzeyine yaklaştırarak istihdamı da destekleyebilmektedir. Sendikalar ve toplu pazarlık mekanizmaları işçilerin pazarlık gücünü artırmakta, ücretleri marjinal verimliliğe yaklaştırmakta ve ücret baskısını sınırlandırabilmektedir. Sonuç olarak monopson yapısı yalnızca istisnai bir piyasa durumu olarak değil, günümüz iş gücü piyasalarının önemli ve yaygın bir özelliği olarak değerlendirilmektedir.
Keywords
References
- Azar, J., Huet‑Vaughn, E., Marinescu, I., Taska B., ve von Wachter, T. (2024). Minimum wage employment effects and labour market concentration. The Review of Economic Studies, 91(4), 1843–1883. https://doi.org/10.1093/restud/rdad091
- Azar, J., Marinescu, I., ve Steinbaum, M. (2022). Labor market concentration. Journal of Human Resources, 57(Special Issue), 167–199. https://doi.org/10.3368/jhr.monopsony.1218 9914R1
- Bator, F. M. (1958). The anatomy of market failure. The Quarterly Journal of Economics, 72(3), 351–379. https://doi.org/10.2307/1882231
- Benmelech, E., Bergman, N. K., & Kim, H. (2022). Strong employers and weak employees: How does employer concentration affect wages? Journal of Human Resources, 57(Special Issue 1), 200–250. https://doi.org/10.3368/jhr.monopsony.0119-10007R1
- Berger, D. W., Herkenhoff, K., Kostøl, A. R., ve Mongey, S. (2023). An anatomy of monopsony: Search frictions, amenities, and bargaining in concentrated markets. NBER Macroeconomics Annual, (38), 5-14.
- Boal, W. M., ve Ransom, M. R. (1997). Monopsony in the labor market. Journal of Economic Literature, 35(1). https://doi.org/10.1257/jel.35.1.86
- Boeri, T. (2009). Setting the minimum wage (IZA Discussion Paper No. 4335). Institute for the Study of Labor (IZA). https://d-nb.info/996669612/34
- Borjas, G. J. (2020). Labor economics (8th ed.). McGraw-Hill.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Theory of Economy, Microeconomics (Other)
Journal Section
Review
Authors
Early Pub Date
August 25, 2026
Publication Date
September 15, 2026
Submission Date
March 13, 2026
Acceptance Date
June 16, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 7 Number: 3
APA
Bircan, M. B. (2026). İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi, 7(3), 700-720. https://doi.org/10.58702/teyd.1909229
AMA
1.Bircan MB. İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026;7(3):700-720. doi:10.58702/teyd.1909229
Chicago
Bircan, Mehmet Bilal. 2026. “İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI”. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi 7 (3): 700-720. https://doi.org/10.58702/teyd.1909229.
EndNote
Bircan MB (September 1, 2026) İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 3 700–720.
IEEE
[1]M. B. Bircan, “İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI”, Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, vol. 7, no. 3, pp. 700–720, Sept. 2026, doi: 10.58702/teyd.1909229.
ISNAD
Bircan, Mehmet Bilal. “İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7/3 (September 1, 2026): 700-720. https://doi.org/10.58702/teyd.1909229.
JAMA
1.Bircan MB. İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026;7:700–720.
MLA
Bircan, Mehmet Bilal. “İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI”. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi, vol. 7, no. 3, Sept. 2026, pp. 700-2, doi:10.58702/teyd.1909229.
Vancouver
1.Mehmet Bilal Bircan. İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026 Sep. 1;7(3):700-2. doi:10.58702/teyd.1909229