Derleme

İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI

Cilt: 7 Sayı: 3 15 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI

Öz

Bu çalışma, iş gücü piyasalarında monopson gücünün ücretler, istihdam düzeyi ve refah üzerindeki etkilerini teorik açıdan incelemektedir. Klasik rekabetçi iş gücü piyasası modeli, ücretlerin işçilerin marjinal ürününe eşitlendiğini ve kaynak kullanımının etkin olduğunu varsayar. Ancak son yıllardaki araştırmalar, işverenlerin ücretleri belirleme gücüne sahip olduğunu ve bir firmanın daha fazla işçi çalıştırabilmek için daha yüksek ücret ödemek zorunda kaldığını göstermektedir; yani iş gücü arzı firma düzeyinde yukarı doğru eğimlidir. Bu durum, ücret baskılanması ve istihdam kaybı gibi sonuçlar doğurmaktadır. Bu kapsamda çalışmada önce marjinal gelir = marjinal maliyet koşulu gibi teorik çerçeveler ele alınmakta, ardından arama ve eşleşme friksiyonları ile dinamik monopson yaklaşımları tartışılmaktadır. Ayrıca asgari ücret ve sendikalaşma uygulamalarının refah üzerindeki etkileri değerlendirilmekte; bu faktörlerin monopson marjını sınırlayarak ücretleri yükseltebileceği, istihdamı artırabileceği ve toplumsal refahı iyileştirebileceği ortaya konmaktadır. Bulgular, uygun düzeyde belirlenmiş asgari ücretlerin monopson koşullarda ücretleri artırmakla kalmayıp monopson koşullarında ücretleri marjinal verimlilik düzeyine yaklaştırarak istihdamı da destekleyebilmektedir. Sendikalar ve toplu pazarlık mekanizmaları işçilerin pazarlık gücünü artırmakta, ücretleri marjinal verimliliğe yaklaştırmakta ve ücret baskısını sınırlandırabilmektedir. Sonuç olarak monopson yapısı yalnızca istisnai bir piyasa durumu olarak değil, günümüz iş gücü piyasalarının önemli ve yaygın bir özelliği olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Azar, J., Huet‑Vaughn, E., Marinescu, I., Taska B., ve von Wachter, T. (2024). Minimum wage employment effects and labour market concentration. The Review of Economic Studies, 91(4), 1843–1883. https://doi.org/10.1093/restud/rdad091
  2. Azar, J., Marinescu, I., ve Steinbaum, M. (2022). Labor market concentration. Journal of Human Resources, 57(Special Issue), 167–199. https://doi.org/10.3368/jhr.monopsony.1218 9914R1
  3. Bator, F. M. (1958). The anatomy of market failure. The Quarterly Journal of Economics, 72(3), 351–379. https://doi.org/10.2307/1882231
  4. Benmelech, E., Bergman, N. K., & Kim, H. (2022). Strong employers and weak employees: How does employer concentration affect wages? Journal of Human Resources, 57(Special Issue 1), 200–250. https://doi.org/10.3368/jhr.monopsony.0119-10007R1
  5. Berger, D. W., Herkenhoff, K., Kostøl, A. R., ve Mongey, S. (2023). An anatomy of monopsony: Search frictions, amenities, and bargaining in concentrated markets. NBER Macroeconomics Annual, (38), 5-14.
  6. Boal, W. M., ve Ransom, M. R. (1997). Monopsony in the labor market. Journal of Economic Literature, 35(1). https://doi.org/10.1257/jel.35.1.86
  7. Boeri, T. (2009). Setting the minimum wage (IZA Discussion Paper No. 4335). Institute for the Study of Labor (IZA). https://d-nb.info/996669612/34
  8. Borjas, G. J. (2020). Labor economics (8th ed.). McGraw-Hill.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İktisat Teorisi, Mikro İktisat (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

25 Ağustos 2026

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2026

Kabul Tarihi

16 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bircan, M. B. (2026). İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 7(3), 700-720. https://doi.org/10.58702/teyd.1909229
AMA
1.Bircan MB. İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. TEYD. 2026;7(3):700-720. doi:10.58702/teyd.1909229
Chicago
Bircan, Mehmet Bilal. 2026. “İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 (3): 700-720. https://doi.org/10.58702/teyd.1909229.
EndNote
Bircan MB (01 Eylül 2026) İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 3 700–720.
IEEE
[1]M. B. Bircan, “İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI”, TEYD, c. 7, sy 3, ss. 700–720, Eyl. 2026, doi: 10.58702/teyd.1909229.
ISNAD
Bircan, Mehmet Bilal. “İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7/3 (01 Eylül 2026): 700-720. https://doi.org/10.58702/teyd.1909229.
JAMA
1.Bircan MB. İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. TEYD. 2026;7:700–720.
MLA
Bircan, Mehmet Bilal. “İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, c. 7, sy 3, Eylül 2026, ss. 700-2, doi:10.58702/teyd.1909229.
Vancouver
1.Mehmet Bilal Bircan. İŞ GÜCÜ PİYASASINDA MONOPSON GÜCÜ: TEORİK BULGULAR VE POLİTİKA ÇIKARIMLARI. TEYD. 01 Eylül 2026;7(3):700-2. doi:10.58702/teyd.1909229