Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları

Döne Arslan

doi:10.32711/tiad.1714857

EN TR

Linguistic and Cultural Elements Related to Ramadan and Fasting in Kyrgyz Language

Abstract

This study examines the vocabulary and cultural elements surrounding the month of Ramadan and the practice of fasting in Kyrgyz Turkish. It provides a historical overview of pre-Islamic beliefs among the Kyrgyz, the Islamization process, and the religious suppressions during the Soviet period. Terms, idioms, proverbs, and fixed expressions related to Ramadan and fasting are collected and thematically categorized. Furthermore, cultural practices such as the caramazan tradition are analyzed to show how Islamic values have been integrated with local customs. The study uses a qualitative method to evaluate data obtained from dictionaries, catechisms, and oral literature through content analysis. The findings reveal that Ramadan in Kyrgyz society is not merely a religious period but a linguistic, cultural, and social marker of identity. In this context, fasting and Ramadan symbolize social unity, solidarity, and cultural continuity, extending beyond individual worship.

Keywords

Kyrgyz Language, Month of Ramadan, Fasting Practices, Religious Vocabulary, Islamization

Abstract

Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları

Abstract

Bu çalışma, Kırgız Türkçesinde Ramazan ayı ve oruç ibadeti etrafında şekillenen söz varlığı ile kültürel unsurları incelemektedir. Kırgızların İslamiyet öncesi inançları, İslamlaşma süreci ve Sovyet dönemi baskıları tarihsel bağlamda ele alınmış; Ramazan ve oruçla ilişkili terimler, deyimler, atasözleri ve kalıplaşmış ifadeler derlenerek tematik biçimde sınıflandırılmıştır. Ayrıca “caramazan” geleneği gibi halk kültürü ürünleri üzerinden İslami değerlerin nasıl yerel geleneklerle harmanlandığı analiz edilmiştir. Nitel yöntemle gerçekleştirilen çalışmada, sözlükler, ilmihaller ve halk edebiyatı kaynaklı veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, Kırgız toplumunda Ramazan’ın yalnızca dinî bir dönem değil; aynı zamanda dilsel, kültürel ve toplumsal kimliğin taşıyıcısı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Ramazan ve oruç, bireysel ibadetlerin ötesinde, toplumsal birlik, dayanışma ve kültürel devamlılığın simgesi olarak anlam kazanmaktadır

Keywords

Kırgız Türkçesi, Ramazan, Oruç, Söz Varlığı, İslamiyet

References

Akmataliyev, A. Kırgız Tilinin Sözdügü. Bişkek: Avrasya Yayınları, 2010.
Aksoy, Hasan. “İslam Öncesi Dönem Türklerde Tanrı Anlayışı”. International Journal of Social Sciences and Education Research 4/2 (2018), 275-288.
Amber, Sadık. “Dini İnançlar Zaviyesinden Kırgızların Dünü-Bugünü ve Kırgız Gençlerinin İnançlara Karşı Olan Tutumları”. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 11/2 (2022), 1173-1197.
Arık, Durmuş. “Kırgızlarda Kurban Fenomeni”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi XLVI/1 (2005), 157 - 175.
Arıkoğlu, Ekrem vd. Kırgızca- Türkçe Sözlük, Ankara: TDK Yayınları, 2023.
Arıkoğlu, Ekrem vd. Kırgızca-Türkçe Sözlük. Bişkek: Kırgızistan-Türkiye “Manas” Üniversitesi Yayınları, 2017.
Cihan, Cihad. “XIX. ve XX. Yüzyılda Bazı Seyyahların Kırgızların Dinî Hayatlarına Dair Gözlem ve Değerlendirmeleri”. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8/2 (2015), 219 - 238.
Cumakunova, Gülzura. Türkçe- Kırgızca Sözlük, Bişkek: Kırgızistan- Türkiye Manas Üniversitesi Yayını, 2005.
Cusubaliev, A. Kırgızların İslamiyeti Kabulü. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2007.
Erdem, Mustafa. Misyonerlik Faaliyetleri ve Türkiye. Ankara: Türkiye Kamu Sen Yayınları, 2005.

Erşahin, Seyfettin. “Kırgızların İslamlaşması Üzerine Bazı Mülahazalar”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 39/1 (1999), 393 - 438.
Gün, Faruk - Uraim Kyzy, Busalikha. “İslâmiyet’ten Önce Ve Sonra Kırgızlar’da İnanç Esasları”. RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 4/2 (Aralık 2024), 187-208.
Güncel Türkçe Sözlük, Erişim 05.02.2025, https://sozluk.gov.tr/
https://www.fikriyat.com/galeri/edebiyat/kirgiz-turkcesin-islami-terimler Erişim: 10.02.2025.
İslam İlmihali (İslam Dininin Öküm- Coboloru), çev. Mayrambek Orozobaev, Nurgül Moldalieva. Ankara: Sistem Yayıncılık, 2010.
Kadırov, Ismayıl. Kırgız Madaniyatınan Tamgan Tamçılar, Kırgız Tili Boyunça Cat Cazuular 5-11. Klass. Bişkek, 2016.
Koyçumanov, C. - Kadırov, I. Makal-Lakaptar, Nuska Sözdör, Nakıl Kepter, Zalkar Oylor. Bişkek: Kırgızistan Milli Yayınları, 2012.
Kutlu, Sönmez. “Kırgızistan' da Ramazan ve Dinî Bayramlar”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 42 (2013), 137 - 164.
Orozobaev, Mayrambek. Kırgızcadaki İslam Dışı Geleneksel İnanç ve İnanışlarla İlgili Söz Varlığı, Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2010.
Polat, Kemal. “Kırgızlarda Ramazan ve Bayram Etkinlikleri”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1/1 (2015), 25-48.
Polat, Kemal. Beşikten Mezara Kırgız Türkleri’nde Gelenek ve İnanışlar. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2005.
Polat, Kemal. “Kırgızistan’da Dinî Günler ve Bayramlar”. Dinî Araştırmalar 5/14 (2002), 170 - 172.
Polat, Kemal. “Kırgız Türklerinin Günlük Hayatında Gelenekler ve Halk İnanışları”, Türkler, ed. Hasan Celal Güzel- Kemal Çiçek-Salim Koca, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002, c. 19, 551-560.
Smanbayev, A. –İşekeyev, N. Kırgız Adabiyatı 6. Bişkek: Bilim-Komputer, 2007.
Yudahin, K. Kırgız Sözlüğü. çev. Abdullah Taymas. Ankara: TDK Yayınları, 1988.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Comparative Religious Studies

Journal Section

Research Article

Authors

Döne Arslan ^*
0000-0003-0550-9554
Türkiye

Early Pub Date

September 21, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

June 4, 2025

Acceptance Date

August 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.32711/tiad.1714857

IZ

https://izlik.org/JA38UY24LX

APA

Arslan, D. (2025). Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 9(3), 973-989. https://doi.org/10.32711/tiad.1714857

AMA

1.Arslan D. Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi. 2025;9(3):973-989. doi:10.32711/tiad.1714857

Chicago

Arslan, Döne. 2025. “Kırgız Türkçesinde Ramazan Ve Oruçla İlgili Dil Ve Kültür Unsurları”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 9 (3): 973-89. https://doi.org/10.32711/tiad.1714857.

EndNote

Arslan D (September 1, 2025) Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 9 3 973–989.

IEEE

[1]D. Arslan, “Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları”, Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, vol. 9, no. 3, pp. 973–989, Sept. 2025, doi: 10.32711/tiad.1714857.

ISNAD

Arslan, Döne. “Kırgız Türkçesinde Ramazan Ve Oruçla İlgili Dil Ve Kültür Unsurları”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 9/3 (September 1, 2025): 973-989. https://doi.org/10.32711/tiad.1714857.

JAMA

1.Arslan D. Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi. 2025;9:973–989.

MLA

Arslan, Döne. “Kırgız Türkçesinde Ramazan Ve Oruçla İlgili Dil Ve Kültür Unsurları”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, vol. 9, no. 3, Sept. 2025, pp. 973-89, doi:10.32711/tiad.1714857.

Vancouver

1.Döne Arslan. Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi. 2025 Sep. 1;9(3):973-89. doi:10.32711/tiad.1714857

Türkiye Journal of Theological Studies is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).

Linguistic and Cultural Elements Related to Ramadan and Fasting in Kyrgyz Language

Abstract

Keywords

Abstract

Abstract

Abstract

Abstract

Kırgız Türkçesinde Ramazan ve Oruçla İlgili Dil ve Kültür Unsurları

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Early Pub Date

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite