Muselles Words in the Qur'an (The Example of Ru'aynî's Tuhfet al-Akrân)

Year 2025, Volume: 9 Issue: 3, 1190 - 1213, 30.09.2025

Mahfuz Geylani

https://doi.org/10.32711/tiad.1737014

Abstract

The word “Muselles” means a three-dimensional object in the lexicon. It means a word whose meaning changes with the change of the movement of one of its letters. When a word becomes difficult to pronounce, the tendency to replace it with another word that is easier to pronounce plays a critical role in the formation of muselles. Ru'aynī brought together the words that can be pronounced with three letters in the Qur'an in his work. This study aims to identify the words that can be pronounced with three different gestures in the Qur'anic text and to introduce this work and its author. In our research, we have determined that there is no academic study on the work in our country. In our study, firstly, information about Ru'aynī's life will be given and then the muselles words and grammatical analyses of Ru'aynī will be discussed.

Keywords

Arabic Languace and Rhetoric , Muselles , Trinity , Ruaynî , Tuhfet al-akrân

Kur’ân’da Müselles Kelimeler (Ru‘aynî’nin Tuhfetu’l-Akrân Örneği)

Abstract

Müselles (مثلث) kelimesi lügatte üç boyutlu eşya anlamını ifade eder. Terim olarak ise harflerinden birinin harekesinin değişmesi ile anlamı değişen lafız demektir. Müselles olgusu Arapçanın zenginliğini gösteren en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilmiştir. Bir kelimeyi telaffuz etmek güçleştiğinde nu daha kolay telaffuz edilebilen başka bir kelimeyle değiştirme eğilimi müsellesin oluşumunda kritik bir rol oynar. Arap dilinde üç hareke ile telaffuz edilen kelimelere dair çok sayıda eser telif edilmiştir. Ru‘aynî, Kur’ân’da üç hareke ile okunabilen kelimeleri eserinde bir araya getirmiştir. Bu çalışma, Kur'ân metninde üç farklı hareke ile telaffuz edilebilen kelimelerin tespitini, söz konusu eserin ve müellifinin tanıtımını amaçlamaktadır. Yaptığımız araştırmada ülkemizde eser üzerinde herhangi akademik bir çalışmanın yapılmadığını tespit ettik. Çalışmada öncelikle Ru‘aynî’nin hayatı hakkında bilgiler verilecek ardından Ru‘aynî’nin konu ile ilgili zikrettiği müselles kelimeler ile gramer tahlilleri ele alınacaktır. Çalışmanın bu konuda yapılacak diğer çalışmalara katkı sunacağını ümit ediyoruz.

Keywords

Arap Dili ve Belagatı , Müselles , Teslis , Ruaynî , Tuhfertu'l-akrân

References

• Askalânî, Şihâbuddîn Ahmed b. Alî İbn Hacer. ed-Düreru’l-kâmine fî’l-a‘yâni’l-mieti’s-sâmine. 4 Cilt. Haydarâbâd: Dârietu’l-Ma‘ârifu’l-İslâmiyye, 1414/1993.
• Askalânî, Şihâbuddîn Ahmed b. Alî İbn Hacer. İnbâu’l-gumr bi ebnâi’l-umur. thk. Hasan Habeşî. 4 Cilt. Mısır: Vizâretu’l-Evkâf, 1419/1998.
• Bağdâdî, İsmâil Paşa. Hediyyetu’l-‘ârifîn esmâul müellifin ve âsâru’l-musannifîn. 2 Cilt. İstanbul: Müessesetü’-t-Târihu’l-Arabî, 1951.
• Bağdatlı İsmail Paşa, İzâhu’l-meknûn fi'z-zeyli alâ Keşfi'z-zunûn ‘an esâmi'l-kütüb ve'l-fünûn. 2 Cilt. Beyrût: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, ts.
• Durmuş, İsmail. “Ru‘aynî”, TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim 15 Kasım 2024. https://islamansiklopedisi.org.tr/ Ru‘aynî.
• Durmuş, İsmail–Çelebi, Muharrem, “Müselles”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Erişim 20 Aralık 2024. https://islamansiklopedisi.org.tr/Müselles
• Fîrûzâbâdî, Mecduddîn Muhammed b. Yakûb. ed-Ğureru’l müsellese ve’d dureru’l- mubessese. thk. Süleymân b. İbrâhim b. Muhammed el-‘Âyid. Riyâd: Mektebetu Nizâr Mustafâ el-Bâz, 1461/2000.
• Fîrûzâbâdî, Mecduddîn Muhammed b. Yakûb. el-Kâmusu’l-muhit. Beyrût: Dâru’l-Marife, 1430/2009.
• İbn Manzûr, Ebu’l-Fazl Cemâluddîn Muhammed b. Mükerrem el-Mısrî. Lisânu’l-Arab. 7 Cilt. Beyrût: Dâr-u Sâdır, 1968.
• İbn Tağriberdî, Cemâluddîn Ebu’l-Mehâsin Yûsuf el-Atâbekî. en-Nucûmu’z-zâhire fî mulûki Mısra ve’l-Kâhire. 16 Cilt. Mısır: Vizâretu’l-Evkâf, 1383/1963.
• İbnu’l-Cezerî, Şemsuddîn Ebu’l-Hayr Muhammed b. Muhammed. Gâyetu’n-nihâye. 4 Cilt. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2006/1427.
• Kâtip Çelebi, Hacı Halife Mustafâ b. Abdillâh. Keşfu’z-zunûn ‘an esâmi’l-kutubi ve’l-funûn. 2 Cilt. Beyrût: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabî, ts.
• Kur’an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir, çev. Hayreddin Karaman vd. 5 Cilt. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2012.
• Ma‘n, Müştâk Abbâs. el-Mu‘cemu’l-mufassal fî fıkhu’l-luga. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1422/2001.
• Ru‘aynî, Ebû Ca‘fer Şihâbuddîn Ahmed b. Yûsuf b. Mâlik b. İsmâil. Tuhfetu’l-akrân fîmâ kuri’e bi’t-teslîs min hurûfi’l-Kur’ân. thk. Alî Hüseyin el-Bevvâb. Riyâd: Dâru Kunûzi İşbiliyâ, 1238/2007.
• Suyûtî, Celâluddîn Abdurrahmân. Buğyetu’l-vuât fî tabakâti’l-lugaviyyîn ve’n-nuhât. thk. Muhammed Ebu’l-Fadl İbrâhim. 2 Cilt. Kâhire: Matba‘âtu İsâ el-Bâbî el-Halebî, 1384/1965.
• Tilmisânî, Ahmed b. el-Makarrî. Nefhu’t-tîb min ğusni’l-Endulusi’r-ratîb. thk. İhsân Abbâs. 8 Cilt. Beyrût: Dâru Sâdır, 1388/1968.
• Ziriklî, Muhammed Hayruddîn b. Mahmud b. Muhammed b. Alî b. Fâris. el-‘A‘lâm. 10 Cilt. Beyrût: Dâru’l-İlmi li’l-Melâyîn, 2002.