Kur’ân’da Müselles Kelimeler (Ru‘aynî’nin Tuhfetu’l-Akrân Örneği)
Öz
Müselles (مثلث) kelimesi lügatte üç boyutlu eşya anlamını ifade eder. Terim olarak ise harflerinden birinin harekesinin değişmesi ile anlamı değişen lafız demektir. Müselles olgusu Arapçanın zenginliğini gösteren en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilmiştir. Bir kelimeyi telaffuz etmek güçleştiğinde nu daha kolay telaffuz edilebilen başka bir kelimeyle değiştirme eğilimi müsellesin oluşumunda kritik bir rol oynar. Arap dilinde üç hareke ile telaffuz edilen kelimelere dair çok sayıda eser telif edilmiştir. Ru‘aynî, Kur’ân’da üç hareke ile okunabilen kelimeleri eserinde bir araya getirmiştir. Bu çalışma, Kur'ân metninde üç farklı hareke ile telaffuz edilebilen kelimelerin tespitini, söz konusu eserin ve müellifinin tanıtımını amaçlamaktadır. Yaptığımız araştırmada ülkemizde eser üzerinde herhangi akademik bir çalışmanın yapılmadığını tespit ettik. Çalışmada öncelikle Ru‘aynî’nin hayatı hakkında bilgiler verilecek ardından Ru‘aynî’nin konu ile ilgili zikrettiği müselles kelimeler ile gramer tahlilleri ele alınacaktır. Çalışmanın bu konuda yapılacak diğer çalışmalara katkı sunacağını ümit ediyoruz.
Anahtar Kelimeler
Arap Dili ve Belagatı, Müselles, Teslis, Ruaynî, Tuhfertu'l-akrân
Kaynakça
- Askalânî, Şihâbuddîn Ahmed b. Alî İbn Hacer. ed-Düreru’l-kâmine fî’l-a‘yâni’l-mieti’s-sâmine. 4 Cilt. Haydarâbâd: Dârietu’l-Ma‘ârifu’l-İslâmiyye, 1414/1993.
- Askalânî, Şihâbuddîn Ahmed b. Alî İbn Hacer. İnbâu’l-gumr bi ebnâi’l-umur. thk. Hasan Habeşî. 4 Cilt. Mısır: Vizâretu’l-Evkâf, 1419/1998.
- Bağdâdî, İsmâil Paşa. Hediyyetu’l-‘ârifîn esmâul müellifin ve âsâru’l-musannifîn. 2 Cilt. İstanbul: Müessesetü’-t-Târihu’l-Arabî, 1951.
- Bağdatlı İsmail Paşa, İzâhu’l-meknûn fi'z-zeyli alâ Keşfi'z-zunûn ‘an esâmi'l-kütüb ve'l-fünûn. 2 Cilt. Beyrût: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, ts.
- Durmuş, İsmail. “Ru‘aynî”, TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim 15 Kasım 2024. https://islamansiklopedisi.org.tr/ Ru‘aynî.
- Durmuş, İsmail–Çelebi, Muharrem, “Müselles”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Erişim 20 Aralık 2024. https://islamansiklopedisi.org.tr/Müselles
- Fîrûzâbâdî, Mecduddîn Muhammed b. Yakûb. ed-Ğureru’l müsellese ve’d dureru’l- mubessese. thk. Süleymân b. İbrâhim b. Muhammed el-‘Âyid. Riyâd: Mektebetu Nizâr Mustafâ el-Bâz, 1461/2000.
- Fîrûzâbâdî, Mecduddîn Muhammed b. Yakûb. el-Kâmusu’l-muhit. Beyrût: Dâru’l-Marife, 1430/2009.
- İbn Manzûr, Ebu’l-Fazl Cemâluddîn Muhammed b. Mükerrem el-Mısrî. Lisânu’l-Arab. 7 Cilt. Beyrût: Dâr-u Sâdır, 1968.
- İbn Tağriberdî, Cemâluddîn Ebu’l-Mehâsin Yûsuf el-Atâbekî. en-Nucûmu’z-zâhire fî mulûki Mısra ve’l-Kâhire. 16 Cilt. Mısır: Vizâretu’l-Evkâf, 1383/1963.