Hanefî Hadis Anlayışı Çerçevesinde Merfû-Maktû İlişkisi-Ebû Yûsuf’un Kitâbü’l-Âsâr’ı Özelinde-

There are differing opinions on whether the Tabi'in's opinions are binding; the overwhelming majority of scholars have not accepted them as binding. Despite this, scholarly approaches such as the Ahl al-ḥadīth and Ahl al-raʼy have placed particular emphasis on the Tabi'in within their own chains of knowledge and frequently mention the names of some of them. Members of the Ahl al-raʼy have placed greater emphasis on the views and practices of some Tabi'in than on those of others, particularly Ibrahim al-Nakha'i, Alqamah, Aswad and Shurayh. The reasons why Hanafis privileged the views and practices of the aforementioned Tabi'in and the underlying motivations behind their frequent references to their understanding of hadith and sunnah, necessitated the conduct of this study. The aim of this study is to examine the importance Hanafi scholars attach to the views of some Tabi'in and, in this context, to demonstrate the relationship between a narration that is Marfūʻ and Maktūʻ through some examples. The research is limited to the examples of Ibrahim al-Nakha'i in Abū Yūsuf 's Kitāb al-Āthār. The research concludes that most of Ibrahim al-Nakha'i's fatwas are based on a marfu' source, and therefore, his opinions are frequently consulted by Hanafi scholars.

Tâbiînin kavillerinin bağlayıcı olup olmadığı hususunda farklı görüşler ileri sürülmüş; ulemânın kâhir ekseriyeti bunları bağlayıcı kabul etmemiştir. Durum böyle olsa da ehl-i hadis ve ehl-i rey gibi ilmî yaklaşımlar, kendi ilim silsilelerinde yer alan tâbiîlere ayrı önem atfetmişler ve tâbiînden bazılarının isimlerini sıklıkla zikretmişlerdir. Ehl-i rey mensupları başta İbrâhim en-Nehaî, Alkame, Esved ve Şüreyh olmak üzere bazı tâbiîlerin görüş ve uygulamalarına, diğerlerinkinden daha fazla ehemmiyet vermişlerdir. Hanefîlerin mezkûr tâbiîlerin görüş ve uygulamalarına ayrıcalık tanımış olmalarının nedenleri ve onların hadis ile sünnet anlayışlarına sıklıkla işaret etmiş olmalarının arkasında yatan sâikler, bu çalışmanın yapılmasını zaruri kılmıştır. Çalışmanın amacı, Hanefî ulemânın, bazı tâbiînin görüşlerine atfettikleri önemin nedenini incelemek ve bu bağlamda merfû rivâyet ile maktû rivâyet arasındaki ilişkiyi bazı örnekler üzerinden ortaya koymaktır. Araştırma Ebû Yûsuf’un Kitâbü’l-Âsâr’ındaki İbrâhim en-Nehaî örnekleriyle sınırlandırılmıştır. Araştırmada, İbrâhim en-Nehaî’nin fetvâlarının çoğunun merfû bir asla dayandığı, bu sebeple Hanefî ulemâsı tarafından onun görüşlerine sıklıkla müracaat edildiği sonucuna ulaşılmıştır.