Şeyh Hasan Efendi El-Kahî ve Cehdü’l-Mukıl Fî Reddi Şatahâti’l-Münkiri’l-Mudıl Adlı Eseri
Öz
Tarih boyunca her meslek grubunun içinde sahtesi ve hakikisi olmuştur. Tasavvuf erbabı içinde de müteşeyyihler/ şeyh görünümlü kişiler olduğu gibi bu yolu gerçek mahiyette temsil edenler de vardır. Sûfiler ilk dönemden itibaren nasların zahiri ile çelişen veya nasları dikkate almayan yorumları tenkit ermişler, bu gibi fikirlere cevap mahiyetinde eserler kaleme almışlardır. Tasavvuf tarihinin ilk dönemlerinden itibaren tasavvuf klasiklerinde gerçek zâhidlerle, sahte zâhidler, sûfî olanlarla, sûfîlik taslayanlar gibi değerlendirmelere yer verildiği görülmektedir. Şeyh Hasan Efendi de “Cehdü’l-Mukıl fî Reddi Şatahâti’l-Münkiri’l-Mudıl” adlı eserinde şeyhlik iddiasında bulunan bir müteşyyihin/ şeyh görünümlü kimsenin iddialarının yanlışlığını dile getirmektedir.
Bu çalışmada Şeyh Hasan Efendi’nin bu eserinde şeyhlik iddiasında bulunan kimsenin iddiaları ve bunlara verilen cevaplar incelenip değerlendirilecektir. Eserin Arapçadan Türkçeye çevirisi ise çalışmanın sonundu yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Bennigsen, Alexandre-Chantal Lemercier-Quelquejay. Sufi ve Komiser. Rusya ’da İslam Tarikatları. Trc. Osman Türer. Ankara: Akçağ, 1988.
- CEVAT İZGİ. “İBNÜ’d-DEVÂDÂRΔ. TDV İslâm Ansiklopedis. 21: 11-13. TDV Yayınları, 2000.
- Erel, Şerafettin. Dağıstan ve Dağıstanlılar. İstanbul: İstanbul Matbaası, 1961.
- Gül, Halim. Hasan Hilmi Dağıstânî ve Tasavvufî Görüşleri,. Ankara: İlâhîyât Yayınları, 2016.
- Habiçoğlu, Bedri. Kafkasya’dan Anadolu ’ya Göçler. İstanbul, 1993.
- Hucvirî, Ali b. Osman Cüllâbî. Keşfü’l-mahcûb. Trc. Süleyman Uludağ. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1996.
- John, Baddeley. Rusların Kafkasya’yı istilası ve Şeyh Şamil. Trc. Sedat Özden. İstanbul: Kaynak Yayınları, 1995.
- Kelâbâzî, Muhammed b. İshak Buhârî. et-Ta’arruf li mezhebi ehli’t-tasavvuf. Trc. Süleyman Uludağ. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1992. Kuşeyrî, Abdülkerim. Kuşeyrî Risâlesi. Trc. Süleyman Uludağ. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1991.
- Özsoy, İsmail. Dağıstan’ın Sosyo-Ekonomik Tarihi. İzmir: Kaynak Yayınları, 1977.
- Reis, Bedriye. “Sûfîlere Yöneltilen Tenkitlere Bir Cevap: Akşemseddin ve Def‘U Metâini’s-Sûfiyye İsimli Eseri”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/3 (15 Haziran 2014).