Research Article

Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı ve Aidiyeti

Volume: 12 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı ve Aidiyeti

Abstract

Ulusal ve uluslararası yazma kütüphanelerinde, bir kısmı bibliyografik ‎kaynaklarda ‎dahi kayıt altına alınmamış ve müellifi belirlenememiş birçok ‎yazma eser nüshası ‎bulunmaktadır. Bu eserlerin tespitine ve aidiyet sorunlarına yönelik çeşitli çalışmalar ‎mevcuttur. Ancak, bu çalışmalarda birincil ‎başvuru kaynağı olarak kullanılan ‎bibliyografik eserlerdeki hatalar ya da bu ‎eserlerde yer alan metinlerin araştırmacılar ‎tarafından yanlış yorumlanması, ‎eser-müellif ilişkisinin doğruluğunu etkileyen ‎faktörler arasında yer ‎almaktadır. Öte yandan araştırma konusu eserin imkânlar ‎ölçüsünde tüm ‎nüshalarına ulaşmadan veya bu nüshalarda eserin ve müellifin ‎kimliğini ‎ortaya koyacak bilgileri tetkik etmeden müellif ‎tespit etmeye çalışmak, bir ‎‎takım hatalı sonuçların ortaya çıkmasına ve yayılmasına sebebiyet vermektedir.‎ Bu ‎çalışma, bibliyografik eserlerin ve katalog kayıtlarının sistematik bir şekilde ‎taranması, tarihsel bağlamın analitik bir yaklaşımla değerlendirilmesi ve metinlerde ‎yer alan eserler ile şahısların detaylı bir şekilde incelenmesi yoluyla, yeni eserlerin ‎ortaya çıkarılması ve telif süreçlerinin aydınlatılmasına yönelik bir araştırma ‎sunmaktadır. Bu makalede ülkemizdeki yazma eser kütüphanelerinde yüzden ‎fazla ‎nüshası bulunan ve bazı kayıtlarda sehven Ali Kuşçu’ya ‎nispet edilen ‎el-İfsâh isimli ‎eseriyle bilinen meçhul bir müellifin hayatı ile ilgili, eserlerinden elde edilen bilgiler ‎sunulacaktır. Ardından el-İfsâh adlı eserde yer alan atıf bilgilerinden hareketle tespit ‎edilen mezkûr müellife ait yeni eserler ile katalog çalışması sırasında elde edilen telif ‎listesinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda müellife ait toplam on eserin varlığı ‎ortaya konacaktır. Bu eserler arasında özellikle el-İfsâh ve el-Îşâh’ın aidiyetiyle ilgili ‎problemler ele alınacak ve tüm eserler bibliyografik açıdan tanıtılacaktır. Müellifin ‎ismi meçhul ‎olmakla birlikte, yaşadığı dönemin sınırlarının belirlenmesi, hayatta iken ‎irtibatta olduğu bazı şahısların bilinmesi ve eserlerinin tespit edilip literatürdeki ‎yerlerinin doğru konumlandırılmasıyla ilmî mirasın inşasına katkı sunulması ‎beklenmektedir.‎

Keywords

Ethical Statement

Bu makale, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde devam eden ''Sultan III. Murad ‎Döneminde (982-1003/1574-1595) Yaşamış Meçhul Bir ‎Âlimin el-İfsâh fî İ‘râbi Sûreti’l-Fâtiha ‎ve Kitâbi’l-Kâfiye Adlı Eserinin ‎Tahkik ve Tahlili” başlıklı doktora tezinden faydalanılarak ‎hazırlanmıştır.‎

References

  1. Ahmed b. Mahmûd b. Abdulğaffâr. Kâfiye Mu’ribi İfsâh Tercümesi. İstanbul: ‎Süleymaniye Kütüphanesi, ‎Dârulmesnevî Koleksiyonu, 514, 1b-345b.‎
  2. Alp, Musa. “Arap Dilinde Telif Edilmiş ‘el-İfsah’ Adlı Eserin Aidiyet Problemi, ‎Kaynakları, İçeriği ve Değerlendirilmesi”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ‎Dergisi 10/2 (2010), 87-110.‎
  3. Ammâr Emîn ed-Dedev. “Kütübü i’râbi’l-Fâtiha beyne’t-taklîdi ve’t-tecdîd”. Mecelletü ‎Tibyân li’d-‎Dirâsâti’l-Kur’âniyye 12 (Şubat 2013), ‎53-174‎.‎
  4. Arslan, Hüseyin. “Şemseddin Niksârî ve Şerhu’l-Îzâh Adlı Eserinin Tahlili”. Osmanlı’da ‎Ulûm-i Arabiyye. 263-293. İstanbul: İSAR, 2022.‎
  5. Bağdatlı İsmail Paşa. Hediyyetü’l-ârifîn esmâü’l-müellifîn ve âsârü’l-musannifîn. 2 Cilt. ‎İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1955.‎
  6. Brockelmann, Carl. Târîhu’l-edebi’l-Arabi. çev. Abdülhalim en-Neccâr. 6 Cilt. Kahire: ‎Dârü’l-‎Maârif, 5. Basım, 1983.‎
  7. Bursalı Mehmet Tahir. Osmanlı Müellifleri. haz. Ali Fikri Yavuz - İsmail Özen. 3 Cilt. ‎İstanbul: Meral Yayınevi, ts.‎
  8. Cunbur, Müjgan. Ali Kuşçu Bibliyografyası. Ankara: Kültür Bakanlığı Milli Kütüphane ‎Genel Müdürlüğü, 1974.‎

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Arabic Language and Rhetoric

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

February 27, 2025

Acceptance Date

May 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 1

APA
Sayar, A. (2025). Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı ve Aidiyeti. Trabzon İlahiyat Dergisi, 12(1), 67-88. https://doi.org/10.33718/tid.1647982
AMA
1.Sayar A. Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı ve Aidiyeti. Trabzon İlahiyat Dergisi. 2025;12(1):67-88. doi:10.33718/tid.1647982
Chicago
Sayar, Ahmet. 2025. “Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı Ve Aidiyeti”. Trabzon İlahiyat Dergisi 12 (1): 67-88. https://doi.org/10.33718/tid.1647982.
EndNote
Sayar A (June 1, 2025) Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı ve Aidiyeti. Trabzon İlahiyat Dergisi 12 1 67–88.
IEEE
[1]A. Sayar, “Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı ve Aidiyeti”, Trabzon İlahiyat Dergisi, vol. 12, no. 1, pp. 67–88, June 2025, doi: 10.33718/tid.1647982.
ISNAD
Sayar, Ahmet. “Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı Ve Aidiyeti”. Trabzon İlahiyat Dergisi 12/1 (June 1, 2025): 67-88. https://doi.org/10.33718/tid.1647982.
JAMA
1.Sayar A. Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı ve Aidiyeti. Trabzon İlahiyat Dergisi. 2025;12:67–88.
MLA
Sayar, Ahmet. “Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı Ve Aidiyeti”. Trabzon İlahiyat Dergisi, vol. 12, no. 1, June 2025, pp. 67-88, doi:10.33718/tid.1647982.
Vancouver
1.Ahmet Sayar. Meçhul Bir Müellifin Eserlerinin Tespiti, Tanıtımı ve Aidiyeti. Trabzon İlahiyat Dergisi. 2025 Jun. 1;12(1):67-88. doi:10.33718/tid.1647982