Research Article

NGC 6811 Kümesindeki Evrimleşmiş Yıldızların Küçük Ayrılmalarının İncelenmesi

Volume: 3 Number: 3 December 31, 2022
EN TR

NGC 6811 Kümesindeki Evrimleşmiş Yıldızların Küçük Ayrılmalarının İncelenmesi

Öz

CoRoT (2007), Kepler (2009) ve TESS (2017) uzay araçları sayesinde çok sayıda güneş benzeri titreşim yapan yıldızın gözlemi yapılmıştır. Bu titreşimlere sahip yıldızların incelenmesiyle yıldız yapı ve evrimi hakkkında yeni bilgiler elde edilmiştir. Güneş benzeri titreşim yapan küme üyesi yıldızların asterosismik yöntemlere başvurularak incelenmesi yıldız iç yapı ve evrimi üzerine yapılan çalışmalar için oldukça önemlidir. Böylece aynı gaz-toz bulutundan aynı zamanda oluşan küme üyesi olan güneş benzeri titreşim yapan yıldızların asterosismik yöntemler kullanılarak iç yapı modelleri yapılabilir. Bu çalışmada Kepler’in gözlem bölgesinde yer alan ve güneş benzeri titreşim yapan evrimleşmiş yıldızlara sahip olan NGC 6811 kümesine ait sekiz yıldız incelenmiştir. Bu evrimleşmiş sekiz yıldız MESA evrim koduyla ilk kez modellenmiştir. Ayrıca bu yıldızların asterosismik yöntemlerle kırmızı budak (red-clump) olduğu tespit edilmiştir. Bu yüzden yıldızların iç yapı modelleri kütle kayıplı olarak yapılmıştır. Yıldızların kütle ve yarıçap aralığı sırasıyla 2.23-2.40 M⊙ ve 8.47-12.38 R⊙ olarak modelellerden belirlenmiştir. Bu çalışmada güneş benzeri titreşim yapan anakol yıldızları için yaşa duyarlı olan küçük ayrılmalar model titreşim frekanslarından bu yıldızlar için hesaplanmıştır. Hesaplanan küçük ayrılamar ile yıldızların model yaşları kıyaslanmıştır. Buradan evrimleşmiş yıldız olan kırmızı budak yıldızlarının model yaşları ile küçük ayrılmaları arasında anakol yıldızlarına benzer ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

118F352

Thanks

Bu çalışma 118F352 nolu TÜBİTAK projesi tarafından destek- lenmektedir. Her alanda desteğini esirgemeyen Prof. Dr. Mutlu YILDIZ’a ve bu çalışmaya katkılarından dolayı Sibel Örtel’e teşekkür ederim. Ayrıca varlığı ile motivasyonumu artıran oğlum Emirhan Sami Orhan’a çok teşekkür ederim.

References

  1. Angulo C. et al., 1999, Nucl. Phys. A, 656, 3
  2. Arentoft T., Brogaard K., Jessen-Hansen J., Silva Aguirre V., Kjeldsen H., Mosumgaard J. R., Sandquist E. L., 2017, ApJ, 838, 115. doi:10.3847/1538-4357/aa63f7
  3. Böhm- Vitense E., 1958, Z. Astrophys., 46, 108
  4. Caughlan G. R., Fowler W. A., 1988, At. Data Nucl. Data Tables, 40, 283
  5. Çelik Orhan Z., Yıldız M., Kayhan C., 2021, MNRAS, 503, 4529. doi:10.1093/mnras/stab757
  6. Çelik Orhan Z., 2021, MNRAS, 506, 4413. doi:10.1093/mnras/stab2031
  7. Chaplin W. J. et al., 2014, ApJS, 210, 1
  8. Christensen-Dalsgaard J., 2008, Ap&SS, 316, 113

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Astronomical Sciences (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

March 22, 2022

Acceptance Date

April 27, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 3 Number: 3

TJAA is a publication of Turkish Astronomical Society (TAD).