TR
EN
Ani Kara Delik Oluşumu ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri
Abstract
Bu çalışmada, çift nötron yıldızlarının birleşme simülasyonlarından elde edilen veri setleri kullanılarak kilonova ışık eğrileri incelenmiştir. Simülasyonlar, başlangıç toplam baryonik kütlesi 3.2M$_{\odot}$ olan ve kütle oranları $q=$[1.0:2.0] arasında değişen sistemler için gerçekleştirilmiştir. Nötron yıldızlarının birleşmesi sonucu sistemden atılan dinamik madde ve disk rüzgarlarının özellikleri, kilonova ışık eğrilerinin farklı hız ($v=$0.10c, 0.20c, 0.30c) varsayımlarına göre modellenmesinde temel alınmıştır. Elde edilen sonuçlar, kütle oranının artmasıyla atılan madde miktarının ve maksimum parlaklığa ulaşma süresinin arttığını, buna karşın maksimum parlaklığın özellikle kızılötesi bölgede daha yüksek değerlere ulaştığını göstermektedir. Ayrıca, mavi bölgede kısa süreli, kırmızı bölgede ise uzun süreli baskın ışınımlar yapılan simülasyonların sonucunda görülmüştür. Bu durum, nötron yıldızlarından atılan maddenin fiziksel özellikleri, opaklık ve nükleosentez süreçleri ile ilişkilendirilmiştir. Çalışma, kilonova gözlemlerinin kompakt çift sistemlerin fiziksel parametrelerini anlamada nasıl kullanılabileceğini ve nötron yıldızlarının durum denklemi gibi bilinmeyen özelliklere ışık tutabileceğini vurgulamaktadır. Gelecekteki çoklu haberci gözlemleri ve artan dedektör hassasiyeti ile bu sistemlerin fiziksel parametrelerinin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesi mümkün olacaktır.
Keywords
- Neutron stars merger
- kilonovae
- multimessenger astronomy
- gravitational waves
- numerical simulations
- relativity and gravitation
Supporting Institution
TÜBİTAK
Thanks
Bu çalışma KAÇ’ın doktora çalışmasının bir kısmından üretilmiştir. Bu çalışma TÜBİTAK 119F077 nolu projeler tarafından desteklenmektedir. KAÇ, 2211/A, 2211/C ve 2214/A programları tarafından burs desteği sağlanmasından dolayı TÜBİTAK’a teşekkür eder. Bu araştırmada yer alan nümerik hesaplamaların bir kısmı TÜBİTAK ULAKBİM, Yüksek Başarım ve Grid Hesaplama Merkezi’nde (TRUBA kaynaklarında) gerçekleştirilmiştir.
References
- Abbott B. P., ve diğ., 2017a, Phys. Rev. Lett., 119
- Abbott B. P., ve diğ., 2017b, ApJ, 848, L12
- Abbott B. P., ve diğ., 2019, Phys. Rev. Lett., 123, 011102
- Baiotti L., Rezzolla L., 2017, Reports on Progress in Physics, 80, 096901
- Bozzola G., 2021, The Journal of Open Source Software, 6, 3099
- Brandt S. R., ve diğ., 2021, The Einstein Toolkit, Zenodo, doi:10.5281/zenodo.5770803
- Fernández R., Metzger B. D., 2016, Annual Review of Nuclear and Particle Science, 66, 23
- Kasen D., Metzger B., Barnes J., Quataert E., Ramirez-Ruiz E., 2017, Nature, 551, 80
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Complex Physical Systems, High Energy Astrophysics and Galactic Cosmic Rays, Astronomical Sciences (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
June 22, 2025
Publication Date
July 1, 2025
Submission Date
November 28, 2024
Acceptance Date
February 23, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 6 Number: Special Issue: UAK2024 Proc.
APA
Çokluk, K. A., & Yakut, K. (2025). Ani Kara Delik Oluşumu ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, 6(Special Issue: UAK2024 Proc.), 70-75. https://doi.org/10.55064/tjaa.1592681
AMA
1.Çokluk KA, Yakut K. Ani Kara Delik Oluşumu ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri. TJAA. 2025;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):70-75. doi:10.55064/tjaa.1592681
Chicago
Çokluk, Kutay Arınç, and Kadri Yakut. 2025. “Ani Kara Delik Oluşumu Ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller Ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 (Special Issue: UAK2024 Proc.): 70-75. https://doi.org/10.55064/tjaa.1592681.
EndNote
Çokluk KA, Yakut K (July 1, 2025) Ani Kara Delik Oluşumu ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 Special Issue: UAK2024 Proc. 70–75.
IEEE
[1]K. A. Çokluk and K. Yakut, “Ani Kara Delik Oluşumu ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri”, TJAA, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., pp. 70–75, July 2025, doi: 10.55064/tjaa.1592681.
ISNAD
Çokluk, Kutay Arınç - Yakut, Kadri. “Ani Kara Delik Oluşumu Ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller Ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6/Special Issue: UAK2024 Proc. (July 1, 2025): 70-75. https://doi.org/10.55064/tjaa.1592681.
JAMA
1.Çokluk KA, Yakut K. Ani Kara Delik Oluşumu ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri. TJAA. 2025;6:70–75.
MLA
Çokluk, Kutay Arınç, and Kadri Yakut. “Ani Kara Delik Oluşumu Ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller Ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., July 2025, pp. 70-75, doi:10.55064/tjaa.1592681.
Vancouver
1.Kutay Arınç Çokluk, Kadri Yakut. Ani Kara Delik Oluşumu ile Sonuçlanan Çift Nötron Yıldız Birleşmeleri: Elektromanyetik Sinyaller ve Kilonova Işık Eğrisi Modelleri. TJAA. 2025 Jul. 1;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):70-5. doi:10.55064/tjaa.1592681